چرا استغفار کنیم؟



عقیق:حضرت آیت الله مظاهری، سلسله دروس اخلاقی با موضوع «شرح چهل حدیث اخلاقی» داشته اند که مطالب شنیدنی و خواندنی این استاد اخلاق حوزه در شماره های مختلف تقدیم نگاه شما خوبان خواهد شد.

 

– حدیث دوّم: استغفار

 

بِسْمِ‏ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم‏

«رَبِّ اشْرَحْ لی صَدْری‏ وَ یَسِّرْ لی أَمْری وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانی یَفْقَهُوا قَوْلی‏»

 

بحث این جلسه به شرح حدیث «تَعَطَّرُوا بِالاسْتِغْفَارِ لَا تَفْضَحْکُمْ رَوَائِحُ الذُّنُوبِ»[۱]اختصاص دارد.

این روایت که در امالی شیخ طوسی از لسان مبارک امیرالمؤمنین«سلام‌الله‌علیه» نقل شده، از نظر عرفانی و اسلامی خیلی بالاست و یک نیروی کنترل‌کننده‌ای برای همه است و مرحوم صاحب وسائل الشیعه نیز روایت را در جلد ۱۶ وسائل نقل کرده است. [۲]

 

امام «سلام‌الله‌علیه» می‌فرمایند: «تَعَطَّرُوا بِالاسْتِغْفَارِ»؛ خود را با عطر استغفار معطّر کنید. در ادامه می‌فرمایند: «لَا تَفْضَحْکُمْ رَوَائِحُ الذُّنُوبِ»؛ نگذارید که بوی گناه شما را افتضاح و رسوا کند.

 

از این روایت و از روایات دیگری فهمیده می‌شود که گناه بوی بد و نامطلوب دارد. مثلاً در روایتی از قول رسول خدا«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» می‌خوانیم که اگر کسی دروغ گفت، بوی بد او به آسمان‌ها می‌رود و ملائکه او را لعنت می‌کنند. [۳] همچنین از روایات اهل بیت«سلام‌الله‌علیهم» در می‌یابیم که حسنات و اعمال نیکو بوی خوش دارد. [۴]

 

حتی افکار و نیّت‌های انسان و  آنچه در دل هرکس می‌گذرد و هنوز در عمل نیامده است، اگر خوب باشد، در عالم ملکوت بوی خوش دارد و چنانچه بد باشد، ملائکه را زجر می‌دهد و بوی بد آن از نفس و قلب آدمی خارج می‌گردد. [۵] 

 

 در روایات داریم که رذائل اخلاقی نظیر کبر و حسد نیز بوی متعفّن دارند و بوی بد آن، کسانی که اهل دل هستند و همچنین ملائکه را متأذی می‌کند.

 

راجع به اهل علم، استاد بزرگوار ما حضرت امام«قدّس‌سرّه» مقیّد بودند در فرصت‌ها این روایت را برای ما بخوانند که پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» می‌فرمایند: اگر اهل علم، عمل نداشته باشد، عالم فاسق و فاجر، عالم بی‌عمل را به جهنّم می‌برند و جسم و روح او بوی بد می‌دهد و اهل جهنّم از بوی مشمئز کنندۀ او اذیّت می‌شوند. [۶] روایت به این اندازه می‌فرماید. امّا حضرت امام به ما می‌گفتند: شعاع بوی بد چنین کسی در جهنّم، به اندازه‌ای است که دنیا را ویران کرده و باعث انحراف و گمراهی دیگران شده است. خیلی حرف خوبی است، مثل خود حضرت امام یک لطافت خاصی دارد. می‌فرمودند: اگر در خانه، با کردار ناپسندش همسر و فرزندان خود را به اشتباه انداخته و آنها با تصوّر اینکه به طور کلّی رفتار عالمان و روحانیّون چنین است، به دین و اخلاق اسلامی و به علما بدبین شده‌اند، در جهنّم فقط اطراف خود را از بوی بدش آزار می‌دهد. گاهی اخلاق و دیانت را در یک ده از بین برده است و گاهی نیز مردم یک شهر از او تأثیر منفی و مخرّب گرفته‌اند. هرکسی به اندازۀ سعۀ وجودی خود، مشمول این روایت است. در نهایت، اگر اهل دنیا تحت تأثیر گناهان و رفتار زشت کسی قرار گرفته و بدبین و منحرف شده‌اند، همۀ اهل جهنّم از بوی متعفّن او در عذاب خواهند بود.

 

بنابراین گناه در عالم ملکوت و در آخرت، بوی نا مطلوب دارد. مواظب باشید در قیامت بوی بد گناهان و رذائل شما منتشر نشود، تلاش کنید که در قیامت بوی خوش داشته باشید، بوی بد نداشته باشید. راه آن استغفار است، جداً استغفار از گناه کنید. توبه، آثار گناه را از بین می‌برد.

به فرمودۀ پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» کسی که از گناه خود توبه می‌کند، مانند کسی است که گناه نکرده است: «التَّائِبُ مِنَ الذَّنْبِ کَمَنْ لَا ذَنْبَ لَه‏»[۷]. قرآن می‌فرماید: «یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ»[۸]؛ یعنی خداوند رحمان و رحیم، علاوه بر بخشش گناه و محو و نابودی آثار آن، به جای بدی بندگان به آنها نیکی می‌کند و دیگر آن بوهای بد می‌رود و بوی خوب که همان ثواب استغفار و توبه است، سر تا پای او را می‌گیرد.  

 

گناه انسان در همین دنیا نیز بوی بد دارد و اهل دل، آن بو را استشمام می‌کنند. افرادی هستند که بوی خوش و بوی بد اعمال را استشمام می‌کنند، همان طور که افراد عادی بوی عطر را از بوی فاضلاب تشخیص می‌دهند، آنها هم بوی اعمال را استشمام می‌کنند.

 

مثلاً  آنان که جداً سروکار با عالم ملکوت دارند، به عبارت دیگر کسانی که زکام معنوی نیستند، بوی تعفّن غذای حرام و شبهه‌ناک را می‌فهمند و از آن اجتناب می‌کنند.

 

ملائکه نیز در دنیا از افکار، گفتار و رفتار ناپسند بندگان منزجر می‌شوند. ملائکه محافظ ما هستند؛ حسنات ما آنها را خوشحال می‌کند و گناهان ما آنها را می‌آزارد. قرآن می‌فرماید: «لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ یَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّه‏»[۹]. یک ‌دسته از ملائکه حافظ جسم ما هستند که مثلاً زمین نخوریم. یک دسته از آنان نیز حافظ روح ما هستند، به شرطی که خود ما در راه باشیم. به هر حال، آنها از گناه انسان‌ها متأذی می‌شوند.

 

آیا تا به حال روی آیۀ غیبت فکر کرده‌اید؟ می‌فرماید: «لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً أَ یُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْکُلَ لَحْمَ أَخیهِ مَیْتاً فَکَرِهْتُمُوهُ‏»[۱۰]؛ می‌خواهید مرده بخورید؟ پس غیبت نکنید. دیگر نمی‌توانیم بگوییم این آیه تأویل دارد، ولی متأسفانه غیبت نقل مجالس شده است. شایعه‌پراکنی، غیبت و تهمت، لاشۀ متعفّن مردار است که بوی بد و مشمئز کنندۀ آن را افراد عادی استشمام نمی‌کنند، امّا ملائکه و اهل معرفت را می‌آزارد.

 

زنی آمد خدمت پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» مسئله‌ای پرسید و رفت. عایشه به زبان نگفت با دست اشاره کرد یا رسول الله قد او کوتاه است، رنگ مبارک پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» تغییر کرد و فرمودند: استفراغ کن. گفت: یا رسول الله من که چیزی نخورده‌ام. دوباره فرمودند: استفراغ کن. استفراغ کرد و لختۀ گوشتی گندیده از دهانش بیرون افتاد. [۱۱] یعنی به او فهماندند که با غیبت، طبق آیۀ قرآن، گوشت مرده خورده است: «لاَ یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً أَ یُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتاً فَکَرِهْتُمُوهُ»[۱۲]

 

نظیر این روایات، نظیر این قضایا، زیاد است، امّا این را بدانید که در این عالم غوغاست، گرچه ما نبینیم، نشنویم و استشمام نکنیم.

 

مطلب مهمّ دیگری که در این روایت آمده، این است که گناه، در دنیا و آخرت انسان را رسوا و مفتضح می‌کند و استغفار، مانع این رسوایی می‌شود.

امیرالمؤمنین«سلام‌الله‌علیه» در دعای کمیل می‌فرمایند: «اللّهُمَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَهْتِکُ الْعِصَم»[۱۳]؛ خدایا آن گناهانی که من را افتضاح می‌کند بیامرز.

 

در روایات و ادعیۀ فراوانی می‌خوانیم که خداوند متعال ستّار العیوب است، یعنی عیب‌ها را می‌پوشاند و پرده دری نمی‌کند.

امیرالمؤمنین«سلام‌الله‌علیه» در روایتی فرموده‌اند: خداوند سبحان چهل پرده بر بندگان کشیده است، هر گناهی یک پرده را پاره می‌کند و اگر مرتکب چهل گناه شد، همۀ پرده‌ها کنار می‌رود. آنگاه خداوند سبحان به ملائکه‌ای که محافظ انسانند؛ «لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ»[۱۴]؛ خطاب می‌کند که با پر و بال خود بندۀ مرا بپوشانید و آبروی او را حفظ کنید. فرشته ‏ها با پرهای خود از او پرده پوشی می‌کنند. ولی ناگهان بی‌حیایی به انتها می‌رسد، در این صورت خطاب می‌شود که او را رها کنید، وقتی رهایش کردند، مفتضح و رسوا می‌شود. [۱۵]

 

پس تکرار گناه و گناهِ روی گناه انسان را افتضاح می‌کند، ولی اگر جدّاً توبه و استغفار کند، خداوند متعال گناهان او را می‌بخشد و آثار گناه، از جمله رسوایی و افتضاح را نیز از بین می‌برد.

———————
پی نوشت ها:

[۱]. امالی الطوسی، ص ۳۷۲

[۲]. وسائل الشیعه، ج ۱۶، ص ۷۰

[۳] . جامع الأخبار(للشعیری)، ص ۱۴۸  

[۴]. ر. ک: الکافی، ج ۲، ص ۴۲۹

[۵] . همان

[۶]. الکافی، ج ۱، ص ۴۴

[۷]. الکافی، ج ۲، ص ۴۳۵.

[۸]. الفرقان، ۷۰: «پس خداوند بدیهایشان را به نیکیها تبدیل می‏کند. »

[۹]. الرعد، ۱۱: «برای او فرشتگانی است که پی در پی او را به فرمان خدا از پیش رو و از پشت سرش پاسداری می‏کنند. »

[۱۰]. الاحزاب، ۱۲: «بعضی از شما غیبت بعضی نکند؛ آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده‏اش را بخورد؟ »

[۱۱] . بحارالانوار، ج ۷۲، ص۲۵۶

[۱۲]. الحجرات، ۱۲: «و بعضی از شما غیبت بعضی نکند؛ آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده‏اش را بخورد؟ از آن کراهت دارید. »

[۱۳] . مصباح المتهجد، ج ‏۲، ص ۸۴۴

[۱۴]. الرعد، ۱۱: «برای او فرشتگانی است که پی در پی او را به فرمان خدا از پیش رو و از پشت سرش پاسداری می‏کنند. »

[۱۵] . الکافی، ج ۲، ص ۲۷۹   

منبع:حوزه

آمار و ارقام حیرت‌انگیز از پیاده‌روی اربعین امسال


عقیق:هیچ نشانه‌ جدیدی مبنی بر تغییر موضع منفی رسانه‌های عربی و جهانی در قبال مراسم سالیانه اربعین حسینی در سال جاری دیده نشد و این رسانه‌ها همچنان بر موضع و رویکرد منفی خود در قبال این پدیده بی‌نظیر و سانسور آن اصرار کردند، با وجودی که این مراسم بزرگ همسو و منسجم با معیارهای متعارف بین المللی و بزرگترین تجمع انسانی در گذشته و حال کره خاکی است و ویژگی دیگر آن، این است که هر سال این تجمع عظیم انسانی تکرار می‌شود، این رسانه‌های متخاصم در حالی همچنان عامدانه از پوشش خبرهای مربوط به این همایش عظیم انسانی طفره می‌روند که برای پخش مستقیم و شبانه‌روزی کم‌اهمیت‌ترین رخدادها برای صدها بار هم آمادگی دارند.

در این گزارش آمده است : همانند هر سال، آمار کافی و تقریبا دقیق از مراسم اربعین امام حسین(ع) با تکیه بر بررسی‌های میدانی و آمارسنجی حرفه‌ای و ارتباط مستقیم با طرف‌های ذیربط ارائه می‌کنیم تا هیچ بهانه‌ای به دست رسانه‌های عربی و جهانی مبنی بر نبود اطلاعات داده نشود.

در کنار موکب‌هایی که به پذیرایی از زائران و تامین جای استراحت و خواب زائران می‌پرداختند، موکب‌هایی بودند که به ابعاد فرهنگی و عبادتی به ویژه ابعاد و حقایق انقلاب حسینی همت گماشته بودند، موکب‌هایی هم بودند که به ارائه کمک‌های دارویی و پزشکی می‌پرداختند، موکب‌هایی هم به مسائل نظافت مسیر اهتمام داشتند، در طول مسیر راهپیمایی اربعین هم نمایشگاه‌های کتاب و میراث و جهاد برپا بود و بخش مناسبی را در فضاهای زیارتی به خود اختصاص داده بود.

موکب‌ها و هیئت‌های حسینی که به زائران در داخل کربلای معلی خدمت رسانی می‌کردند به بیش از 10 هزار موکب و هیئت رسیده که در بخش شعائر و موکب‌های حسینی عتبه حسینی و عباسی رسما ثبت شده است، برخی از این موکب‌هاو هیئت‌ها از کشورهای عربی و غیر عربی همچون لبنان، کویت، ایران، جمهوری آذربایجان، عربستان، هند، انگلیس، سوئد، آلمان، ترکیه، تایلند، فرانسه و هلند بوده است.

این در حالی است که طرف‌های رسمی عراقی شمارش تعداد کلی موکب‌های خدماتی حسینی در تمام عراق را غیر ممکن می‌دانند، زیرا تمام راه‌هایی که طول آن به صدها کیلومتر می‌رسد، شلوغ و با ازدحام سنگین روبرو است و برخی بعید نمی‌دانند که تعداد کل موکب‌ها در عراق از یکصد هزار موکب هم فراتر رود.

نکات قابل توجه درباره مراسم اربعین امسال

1- در مراسم پیاده‌روی اربعین امسال تقریبا(بر اساس آمار غیررسمی)، بیست و یک میلیون نفر طی پنجم تا بیستم ماه صفر(چهارم تا نوزدهم اکتبر 2019) شرکت کردند که 17 میلیون نفر آنها شهروندان عراقی از داخل و خارج این کشور یعنی حدود 40 درصد ساکنان عراق یا حدود 75 درصد جمعیت شیعیان این کشور بودند و به این ترتیب بزرگترین و گسترده‌ترین و عظیم‌ترین تجمع بشری در تاریخ جهان و حال حاضر رقم خورد.

2- در مراسم اربعین امسال، حدود 500 هزار عراقی مقیم کشورهای خارج از حدود 50 کشور شرکت کرده بودند.

3- هزاران مسلمان اهل سنت،‌همچنین مسیحی و صابئین در اربعین امسال حضور داشتند.

4- حدود چهار میلیون غیر عراقی از بیش از 70 ملیت در پیاده‌روی اربعین شرکت کردند که بیش از سه میلیون نفر از آنها ایرانی،‌نیم میلیون نفر پاکستانی و نیم میلیون نفر از دیگر کشورهای جهان به ویژه هند، جمهوری آذربایجان، ترکیه، افغانستان، لبنان، کویت، بحرین، عربستان و دیگر کشورها بودند یعنی بزرگترین تجمع انسانی خارجی در یک کشور طی چند روز صورت گرفت.

5- شرکت‌کنندگان در مراسم پیاده‌روی اربعین حسینی از بیش از 500 شهر و ناحیه و روستای عراقی در جنوب و شمال و شرق و غرب عراق، پیاده‌روی را به سمت شهر کربلا که مرقد مطهر امام حسین(ع) در آنجا قرار دارد، آغاز کردند یعنی تنها راهپیمایی در جهان است که مراکز آغاز آن در این حجم گسترده بوده است.

6- مجموع طول راه‌هایی که مسیر پیاده‌روی اربعین را به خود اختصاص داد، بیش از دو هزار کیلومتر بود یعنی بزرگترین مسیر پیاده‌روی بود که بشریت شناخته است.

7- مدت زمان پیاده‌روی هم متفاوت بود از یک روز تا پانزده روز پیاپی را شامل می‌شد.

8- در طول پانزده روزی که پیاده‌روی اربعین طول کشید و در طول دو هزار کیلومتری راه‌هایی که زائران با پای پیاده طی کردند، بیش از 100 هزار موکب و استراحتگاه و حسینیه و مسجد در امتداد هم قرار داشت و همگی در خدمت زائران بودند و انواع خدمات رسانی را در طول شبانه روز همچون غذا، آب آشامیدنی، خدمات پزشکی، خواب، استراحت ، مکان نماز خواندن، درمان، امدادرسانی، ارتباطات، حمل و نقل، نظافت و امنیت ارائه می‌کردند تا به این ترتیب بزرگترین و گسترده‌ترین مجموعه اماکن خدماتی به صورت همزمان و در یک فضای گسترده به هم پیوسته در سطح جهان فعالیت کند.

9- اماکن خدماتی در طول مسیر پیاده‌روی اربعین، تقریبا به ارائه 125 میلیون وعده غذایی و 150 میلیون لیتر آب آشامیدنی، پنج میلیون قوطی آب میوه و حدود 500 هزار تن انواع میوه و سبزیجات پرداختند یعنی میانگین هفت میلیون وعده غذا در روز تا طولانی‌ترین و گسترده‌ترین سفره غذا و آب که بشریت تا کنون شناخته است، برپا شود.

10- اماکن خدماتی در طول مسیر پیاده‌روی اربعین همچنین، حدود 60 میلیون خدمت در زمینه استراحت و خواب در طول راه‌هایی که زائران طی کردند، ارائه کردند، یعنی در سطح جهان، بزرگترین میزبانی و استراحت در یک مساحت جغرافیایی به هم پیوسته و زمان‌های مشخص را شاهد بودیم.

11- بیش از 600 هزار نفر در اماکن خدماتی و موکب‌ها در زمینه‌های مختلف همچون پخت و پز، ساخت و ساز، کارگران،علمای دینی، مهندس، پزشک، داروساز، راننده، مترجم و راهنما به خدمت مشغول بودند و در طول فعالیت‌ خود در این ایام حتی یک دینار هم دریافت نکردند بلکه بسیاری از آنها در تامین هزینه‌های مراسم اربعین مشارکت داشتند یعنی بزرگترین مجموعه داوطلبان که بشریت تاکنون شناخته در این ایام مشغول به خدمت بودند.

12- در این مراسم، بیش از سه میلیون کتیبه و پرچم و علم کوچک و بزرگ و متوسط که بیشتر آنها به رنگ‌های سیاه، سبز و قرمز بودند، به اهتزاز درآمد که در میان آنها ده‌ها پرچم عراقی و صدها پرچم کشورهایی که زائران از آن کشورها شرکت کرده بودند، به ویژه از ایران، بحرین و لبنان به چشم می‌خورد تا به این ترتیب، بزرگترین حجم و مقدار از پرچم‌های ثابت و سیار در یک مناسبت و در اماکن به هم پیوسته را شاهد باشیم و بشریت این حجم و تعداد از این اقلام را به یاد ندارد.

13- شرکت کنندگان در مراسم اربعین حسینی از تمام طیف‌های جامعه و طبقات و قشرها اعم از متدیین و غیر متدینین(با وجود ماهیت دینی مراسم)، بی‌سواد و اندیشمند و متفکر و همچنین افرادی با مدارک دانشگاهی بالا، مردم عادی و مقامات بلندپایه کشورها، فقیران و ثروتمندان شرکت داشتند، کسانی که نسبت به دین شناختی نداشتند و فقها و مجتهدان بزرگ بودند و هیچ فرق و تفاوتی در ارائه انواع خدمات رسانی و بذل و بخش مادی و معنوی به این زائران از طیف‌ها و قشرهای مختلف وجود نداشت و همه به یک اندازه خدمت رسانی می‌شدند.

14- در طول روزهای برگزاری مراسم اربعین و در تمام شهرها و راه‌هایی که شرکت کنندگان میلیونی اربعین حضور داشند هیچ حادثه‌ای که منجر به جراحت یا مشاجره یا اقدامات خشونت آمیز یا حوادث و سوانح رانندگی شود و لو ناچیز رخ نداد که یک حالت بی‌نظیر تاریخی و جغرافیایی در سطح جهان به شمار می‌رود.

15- شهر کربلای معلی بیشتر بار این مراسم را همانند هر سال به دوش کشید، این شهر مرکزی بود که تمام راهپیمایی‌های میلیونی زائران پیاده به آن سرازیر می‌شد و مراسم اربعین هم با مشارکت بیش از 15 میلیون زائر در روز بیستم ماه صفر(اربعین) در این شهر پایان یافت تا بزرگترین تجمع انسانی در سطح جهانی در یک مناسبت واحد و در یک مکان و در روز روز شکل بگیرد.

16- شهر نجف اشرف هم پس از کربلای معلی، بیشترین بار را بر دوش کشید زیرا شهر اصلی بود که مراسم پیاده‌روی اربعین از این شهر آغاز شد، نجف همچنین به حکم جایگاه و موقعیت جغرافیایی خود، مسئولیت تاریخی را در حمایت مادی و معنوی از انتفاضه شعبانیه علیه رژیم بعثی صدامی برعهده داشت، حجم کمک‌های مردمی ساکنان نجف اشرف برای مراسم اربعین امسال حدود 100 میلیون دلار بود یعن یحدود 20 درصد مجموع هزینه‌های تمام مراسم که همگی کمک‌های اهالی بود، علاوه بر آنکه بیشتر جمعیت نجف به احیا و بزرگداشت این مراسم در مدت زمان پنج تا پانزده روز پیاپی مشغول بودند و این شهر از جمعیت یک میلیون و پانصد هزار نفری خود طی سه روز پایانی مراسم یعنی هفدهم تا بیستم صفر تقریبا خالی از سکنه بود.

17- مجموع کل مبالغ مالی که مردم برای مراسم امسال هزینه کردند و با انگیزه‌های کاملا شخصی صورت گرفت، حدود 500 میلیون دلار بود و حجم کمک‌های خیریه از 250 دینار عراقی(20 سنت آمریکا) تا 650 میلیون دینار عراقی(500 هزار دلار آمریکا) می‌رسید.

18- شرکت کنندگان در مراسم اربعین امسال و همچنین کسانی که پول و زمان و اموال خود را صرف کردند، تنها با انگیزه‌های شخصی و درونی دست به این اقدامات می‌زدند و دولت یا حکومت یا مرجعیت سیاسی یا دینی نقشی در آن نداشت و هیچ ارتباطی با تصمیمات سیاسی یا اجتماعی یا فتاوای نداشت، بلکه این انگیزه‌ها حول یک ویژگی مشترک بود و آن ایمان به نهضت امام حسین(ع) و گرامی‌داشت آن و اینکه شایسته احیا و تداوم است.

19- دولت عراق از طریق ارتش، نیروهای پلیس و ادارات‌ محلی و موسسات بهداشتی و خدماتی در کنار نیروهای حشد شعبی و سازمان‌های جامعه مدنی به تامین امنیت مراسم پرداخت و بخشی از خدمات‌رسانی و مسائل لجستیکی و سازماندهی ترافیک و حمل و نقل را هم برعهده داشت.

العهد در ادامه گزارش داد : سایت «ویکی‌پدیا» در فهرست خود آورده است که راهپیمایی اربعین هر سال برگزار می‌شود و آمار و ارقام مربوط به زیارت اربعین در سال‌های 2013، 2015، 2016 و 2017 میلادی از شرکت بیش از 90 میلیون زائر حکایت می‌کند. آمار مورد اشاره ویکی‌پدیا، بیانگر تصویر واقعی و حقیقی جمعیت‌های انبوه بشری است که هر ساله از داخل و خارج عراق در طول سه هفته به سمت کربلای معلی حرکت می‌کنند تا سالروز اربعین شهادت امام حسین(ع) و اهل بیت و یاران باوفایش در سال 61 هجری قمری را گرامی بدارند.

طرف های رسمی و ذیربط عراقی یعنی آستانه مقدس حسینی و عباسی اعلام کرده‌اند که تعداد زائران اربعین در کربلای معلی در سال جاری به بیش از 15 میلیون نفر رسیده که چهار میلیون نفر از آنها از بیست کشور عربی و غیر عربی آمده‌‌اند که جمهوری اسلامی ایران با بیش از سه میلیون زائر بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است، این زائران از گذرگاه‌های زمینی و دو گذرگاه هوایی یعنی فرودگاه‌های بین المللی بغداد و نجف اشرف وارد عراق شده‌اند.

 

منبع:تسنیم

چرا خداوند نماز را واجب کرد؟


عقیق:اهمیت حدیث در میان مسلمانان از آن روست که از منابع اصلی استنباط احکام در فقه و عقاید در علم کلام محسوب می‌شود. همچنین احادیث از منابع اولیه پژوهش‌های تاریخی است.

به دلیل آشنایی بیشتر و تلمذ در پیشگاه پروردگار الهی و ائمه معصومین، هر روز یک حدیث از معصومین (ع) با مضامین دینی و اخلاقی در بخش قرآن و عترت منتشر می‌شود.

حضرت فاطمه زهرا (س):

فَرَضَ اللّه ُ الصَّلاةَ تَنزِیها مِنَ الکِبرِ

خداوند نماز را براى دورى از کبر واجب کرد.

 

پی نوشت:

بحار الأنوار، ج ۸۲، ص ۲۰۹
منبع:باشگاه خبرنگاران

شهرداری تهران ۷۳ هزار تن زباله از مسیر اربعین جمع‌آوری کرد



عقیق:کامران زنگیشه توضیح داد: این حجم از زباله در شهرهای نجف، کربلا و کوفه و مرزهای خسروی، مهران، چذابه و شلمچه جمع آوری شد.

وی با اشاره به اهم اقدامات نیروهای خدمات شهری در شهر کربلا گفت: با همکاری شهرداری های تهران، رشت، اصفهان و همدان در مجموع یکهزار و ۴۴ نیروی انسانی و ۹ اکیپ آتش نشانی در شهر کربلا از تاریخ ۱۵ مهر مستقر شدند و با همکاری نیروها در نهایت حدود ۶۰ هزار تن زباله جمع آوری و به محل های دپو منتقل شد.

به گفته زنگیشه، در مجموع ۵۰ دستگاه انواع ماشین آلات خدماتی و ۵۸۰ دستگاه مخزن زباله به کربلا ارسال و ۸۶ چشمه سرویس بهداشتی نیز در این شهر ایجاد شد.

وی ادامه داد: در شهر نجف نیز با همکاری شهرداری های تهران، مشهد و کرج یکهزار و ۵۵ نیروی انسانی و ۵ اکیپ آتش نشانی به زائران حسینی خدمت رسانی کردند و در بازه زمانی فعالیت نیروها (۱۵ تا ۲۹ مهرماه) نزدیک به ۶ هزار تن زباله در این شهر جمع آوری شد.

زنگیشه افزود: ۳۸ دستگاه انواع ماشین آلات خدماتی و ۴۲۰ عدد انواع مخزن زباله به شهر نجف ارسال و ۱۲۰ چشمه سرویس بهداشتی نیز در این شهر ایجاد شد.

سخنگوی ستاد اربعین شهرداری تهران همچنین به اقدامات این نهاد در شهر کوفه نیز پرداخت و توضیح داد: ۱۰۰ پاکبان و یک اکیپ آتش نشانی در این شهر مستقر و در کل نزدیک به ۲۰۰ تن زباله در شهر کوفه جمع آوری شد.

وی در خصوص خدمات ارائه شده در مسیر نجف تا کربلا نیز گفت: شهرداری های تهران و قم با اعزام ۱۰۰ نیروی انسانی و ۲ اکیپ کامل آتش نشانی به همراه یکهزار و ۵۰۰ نیروی داوطلب مردمی در مسیر نجف تا کربلا حضور داشتند و نزدیک به ۵ هزار تن زباله را جمع آوری کرد.

زنگیشه با اشاره به اقدامات صورت گرفته در مرز مهران گفت: شهرداری های منطقه ۵ تهران، اراک و اردبیل با مجموع ۸۰۰ نفر نیروی انسانی، ۴۶ دستگاه انواع ماشین آلات خدماتی، ۲۰۰ عدد انواع مخزن زباله و ۵ اکیپ آتش نشانی در مرز مهران حضور داشتند.

به گفته وی، با حضور این نیروها از ۱۵ تا پایان مهرماه نزدیک به یکهزار و ۱۵۰ تن زباله در مرز مهران جمع آوری شد.

وی تصریح کرد: همچنین با حضور شهرداری های منطقه ۱۳ شهرداری تهران، کرمانشاه و ارومیه و اعزام در مجموع ۳۱۳ نیروی انسانی، ۴۳ دستگاه انواع ماشین آلات خدماتی، ۱۰۰ عدد انواع مخزن زباله و ۸ اکیپ آتش نشانی، نزدیک به ۳۵۰ تن زباله در مرز خسروی جمع آوری شد.

زنگیشه ادامه داد: شهرداری های منطقه ۶ شهرداری تهران و شیراز نیز مسئولیت رسیدگی و نظافت مرز شلمچه را برعهده داشتند که با حضور ۶۵۰ نیروی انسانی، ۶۵ دستگاه انواع ماشین آلات خدماتی، ۲۵۰ عدد انواع مخزن زباله و ۸ اکیپ آتش نشانی، نزدیک به ۶۵۰ تن زباله جمع آوری شد.

سخنگوی ستاد اربعین شهرداری تهران به حضور شهرداری های منطقه ۴ شهرداری تهران و اهواز در مرز چذابه اشاره کرد و گفت: با حضور ۲۴۰ نیروی انسانی، ۳۳ دستگاه انواع ماشین آلات خدماتی، ۵۸۰ عدد انواع مخزن زباله و ۵ اکیپ آتش نشانی، در مجموع قریب به ۳۵۰ تن زباله تا پایان مراسم در مرز چذابه جمع آوری شد.

زنگیشه عنوان کرد: در مجموع ۲ هزار نیروی انسانی، ۱۸۷ دستگاه انواع خودروی خدماتی، ۵۹۰ عدد انواع مخزن زباله و ۲۶ اکیپ آتش نشانی در مرزها مستقر شدند و ضمن ایجاد یکهزار و ۵۳۰ چشمه سرویس بهداشتی در طول حضور نیروهای خدمات شهری در مرزها ۲ هزار و ۵۰۰ تن زباله جمع آوری شد.

سخنگوی ستاد اربعین شهرداری تهران با اشاره به کلیت خدمات ارائه شده در کشور عراق نیز گفت: با حضور در مجموع ۲ هزار و ۳۱۰ نیروی خدمات شهری، ۹۷ دستگاه انواع خودروی خدماتی، ۲۱۸ چشمه سرویس بهداشتی، هزار و ۷۰ عدد انواع مخزن زباله و ۱۶ اکیپ آتش نشانی، نزدیک به ۷۱ هزار تن در کشور عراق زباله جمع آوری شد.

وی در پایان به برپایی ۵۰ باب چادر در شهر نجف برای اسکان زائران پرداخت و تصریح کرد: در مجموع ۱۶ روز ۵۲ نفر در ایام برپایی چادرها اسکان داده شدند.

 

منبع:دنیای اقتصاد

برگزاری مراسم عزاداری ۵ شب آخر ماه صفر در مهدیه تهران



عقیق:همزمان با ایام رحلت پیامبر(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) به مدت ۵ شب از پنجشنبه ۲ آبان‌ماه تا دوشنبه ۶ آبان‌ماه مراسم عزاداری با سخنرانی حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان در مهدیه تهران برگزار خواهد شد.

براساس این گزارش، در این مراسم که از ساعت ۲۰ برگزار خواهد شد، رضا طاهری و ابوذر بیوکافی نیز به مدیحه‌سرایی خواهند پرداخت.

مهدیه تهران در خیابان ولی‌عصر(عج) واقع است.

تعداد بازدید : 1

دریافت

 

منبع:فارس

آیت‌الله عیسی قاسم سخنران اجلاس مجاهدان در غربت


عقیق:نشست خبری چهارمین اجلاس بین‌المللی مجاهدان در غربت صبح امروز سه‌شنبه ۳۰ مهرماه با حضور اصحاب رسانه در مجتمع فرهنگی ۱۳ آبان لانه جاسوسی برگزار شد.حمایت از جریان مقاومت هدف برگزاری اجلاس مجاهدان در غربت

بر اساس این گزارش، محمد تهرانی‌مقدم دبیرکل چهارمین اجلاس بین‌المللی مجاهدان در غربت در این نشست اظهار داشت: ۵ سال پیش برای برگزاری یادواره شهید تهرانی‌مقدم به شهرستان دامغان دعوت شدم که در آن جلسه ایده برگزاری اجلاس مجاهدان در غربت شکل گرفت که اولین دوره آن در شب شهادت امام رضا (ع) برگزار شد که با استقبال گروه‌های مقاومت در جهان اسلام مواجه شد و امروز در آستانه برگزاری چهارمین دوره آن در تاریخ ششم آبان ماه در این شهرستان هستیم.

وی با ذکر خاطره‌ای از سیدحسن نصرالله تصریح کرد: پس از شهادت سردار تهرانی‌مقدم خانواده ایشان سفری به لبنان داشتند که در این دیدار سیدحسن نصرالله گفت:‌قبل از پیروزی انقلاب اسلامی عناصر مقاومت و متدین لبنان امید و جنبشی برای مبارزه با اسرائیل نداشتند.اما پیروزی انقلاب روحیه جدیدی در کالبد حرکت ما ایجاد کرد.

دبیرکل چهارمین اجلاس بین‌المللی مجاهدان در غربت با بیان اینکه ایران اسلامی به عنوان محور و ام‌القرای جهان اسلام بعد از انقلاب مسئولیت جدیدی پیدا کرده است، گفت: مردم شهرستان دامغان اقدام به برگزاری این اجلاس مردمی کرده‌اند تا با تقدیر از مجاهدان آنها حمایت خود را برای حرکت و موفقیت آنها اعلام کنند.

تهرانی‌مقدم با طرح این سؤال که شاید در شرایط اقتصادی امروز کشور برخی مطرح کنند چرا باید از این افراد حمایت شود و چرا در سوریه و لبنان حضور داریم، تصریح کرد: دو دلیل برای این اقدام وجود دارد. اول آنکه پیامبر (ص) فرمودند مسلمانی که صبح خود را آغاز کند و ببیند مسلمان دیگری در رنج است اما احساس مسئولیت نکند مسلمان نیست و دومین دلیل یک اصل در دکترین نظام است که بهترین دفاع، حمله است. بنابراین زمانی که استکبار به دنبال ایجاد طرح نیل تا فرات است، اگر اقدامی نکنیم باید در داخل مرزهای خود با افرادی همچون داعش درگیر شویم.

وی اضافه کرد: امروز اگر کنار هم حضور داریم و مشغول کار و تحصیل هستیم به دلیل امنیت و اقتداری است که نتیجه این حرکت مقاوم ما است. زیرا در حقیقت ما جبهه اصلی دشمن را به سمت مرکز اصلی آن یعنی اسرائیل هدایت کرده‌ایم.

دبیرکل چهارمین اجلاس بین‌المللی مجاهدان در غربت با بیان اینکه در این اجلاس از تعدادی از خانواده شهدای مدافع حرم نیز تقدیر خواهد شد، گفت: نتیجه مقاومت و موشک‌های مااین است که امروز آمریکا و عربستان سعودی به دنبال مذاکره با ما هستند.

عدم بازتاب جنایت‌های صورت گرفته علیه شیخ زکزاکی در رسانه‌ها

شجاعی‌فر عضو هیأت علمی دانشگاه علم وصنعت و مدیر راهبردی این اجلاس نیز در این نشست گفت: رسانه امروز در دنیا همانند یک صنعت فعالیت دارد و کشورها با آن به تجارت می‌پردازند. به همین دلیل در ۸ سال جنگ ما با عراق هیچ رسانه‌ای آن را پوشش نداد. به طوری که ایندیپندنت مقاله‌ای با عنوان جنگ فراموش شده منتشر کرد که در آن اشاره شده بود. جنگی به مدت ۸ سال و با کشته‌های فراوان در هر دو طرف و خسارت‌های بسیار انجام شد اما رسانه‌ها به آن نپرداختند. امروز نیز مقاومت نیجریه، یمن و غیره در رسانه‌ها بازتابی ندارد.

جنایت‌های صورت گرفته علیه شیخ زکزاکی

نماینده شیخ زکزاکی در ایران تصریح کرد: خانه این شیخ را در نیجریه با آرپی‌جی منفجر کردند. خواهرش را زنده زنده در آتش سوزاندند وامروز در سر خودش ۳۶ ترکش و در بدن همسرش ۲۵ ترکش وجود دارد اما هیچ کدام از این جنایت‌ها در رسانه‌های دنیا بازتابی نداشته است.

وی ادامه داد: سال گذشته همزمان با اربعین ۷۰ نفر در نیجریه کشته شدند و قبل‌تر از آن ۴۰ نفر شامل دو فرزند شیخ زکزاکی کشته شدند اما اینها نیز بازتابی نداشت. برگزاری این اجلاس بین‌المللی در شهرستان دامغان صدای مقاومت این افراد را نه به صورت دولتی بلکه به صورت مردمی به جهانیان مخابره خواهد کرد.

شجاعی‌فر گفت: زمانی که شیخ زکزاکی به هند برای معالجه سفر کرد فردی که او را تحویل گرفت به زبان عبری سخن می‌گفت. یعنی اسرائیلی بود. زیرا بیمارستانی که او را برای درمان پذیرش کرد در مشارکت با آمریکایی‌ها بود و حتی در بیمارستان نیز بنا داشتند با سرنگ آلوده به ایشان صدمه بزنند. اما هیچ کدام از این اتفاقات در رسانه‌ها بازتابی نداشته است.

حوثی‌های یمن چگونه انقلابی شدند؟

عضو هیأت علمی دانشگاه علم و صنعت با بیان اینکه اگر این اجلاس برگزار نشود، صدای این گروه‌های مقاومت حتی به مردم ایران نیز نخواهد رسید، افزود: پدربزرگ عبدالمالک حوثی رهبر انصارالله یمن ذکر می‌کرد هر روز از شهر خود به صنعا می‌رفته است و از سطل زباله سفارت روزنامه‌های ایران را برمی‌داشته تا با مطالعه آنها از اتفاقات انقلاب ایران و سخنان امام (ره) باخبر شود و اینگونه انقلابی شده است.

شرکت ۴۵۰ شیعه نیجر در اربعین امسال

وی تصریح کرد: در راهپیمایی اربعین امسال با یک اطلاع رسانی ساده از اهمیت حضور شیعیان در این مراسم ۴۵۰ نفر از نیجریه راهی این سفر شدند که نقل می‌کردند اگر اربعین نباشیم رسالت شیعی خود را انجام نداده‌ایم و این ثمره اطلاع رسانی است.

شرکت ۱۸۰ اندیشمند در چهارمین اجلاس مجاهدان در غربت

سالاریان‌زاده دبیر اجرایی بین‌المللی مجاهدان در غربت نیز در این نشست اظهار داشت: چهارمین اجلاس بین‌المللی مجاهدان در غربت در شهرستان دامغان با محوریت مجاهدان کشمیر، یمن، بحرین و لبنان و با حضور ۱۸۰ نفر از اندیشمندان و فرهیختگان کشورهای پاکستان، هند، کویت، آفریقای جنوبی، یمن، عربستان، عراق، سوریه،‌لبنان، آذربایجان،‌افغانستان، روسیه، ترکیه، لیبی، کلمبیا، انگلیس، نیجریه، آرژانتین، آمریکا، بحرین، عمان، نروژ، الجزایر، مصر، اردن، فلسطین، قطر، اندونزی، تانزانیا و مالزی برگزار خواهد شد.

مهمانان ویژه اجلاس امسال

وی افزود: مهمانان ویژه اجلاس امسال شامل سفیر یمن، معاون بین‌الملل انصارالله یمن، نماینده جنبش النجبای عراق، شیخ عیسی قاسم رهبر شیعیان بحرین، سه تن از دختران شیخ زکزاکی و ۸ تن از خانواده شهدای مدافعان حرم ۸ استان کشور خواهند بود که این اجلاس نیز با مشارکت آستان قدس رضوی، مجمع جهانی اهل بیت (ع)، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مجمع تقریب مذاهب اسلامی، بنیاد فرهنگی امام رضا و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار خواهد شد.

دبیر اجرایی بین‌المللی مجاهدان در غربت با بیان اینکه در این مراسم از ۸ مجاهد جبهه مقاومت در حوزه نظامی و اقتصادی تجلیل خواهد شد،افزود:‌امسال آرم ویژه‌ای برای این اجلاس طراحی شده است که بیانگر آن است که هر مجاهدت و جنبشی نیازمند حمایت است که انقلاب اسلامی با حمایت خود می‌تواند به پیروزی آنها کمک کند.

سالاریان‌زاده در پایان خاطرنشان کرد: سخنران اصلی این اجلاس شیخ عیسی قاسم است و سه ساعت قبل از آغاز اجلاس نیز کنفرانس مطبوعاتی با حضور رهبران جنبش‌های اسلامی در شهرستان دامغان برگزار خواهد شد.

 

منبع:فارس

اجرای دو پویش اربعینی برای مسجدی‌ها



عقیق:حجت‌الاسلام حبیب رضا ارزانی رئیس ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کشور اظهار داشت: کنگره عظیم اربعین، نمایشی از عشق و ارادت شیعیان و حتی پیروان دیگر مذاهب و ادیان به حضرت سیدالشهدا(ع) است که باید در بستر فضای مجازی آن را بیش از پیش به جهانیان معرفی کرد.

وی با اشاره به اینکه امروز بستر و فرصت تبلیغ معارف اهل بیت (علیهم السلام) در فضای مجازی ممکن است، افزود: همیشه دشمنان ما از گسترش و توسعه فرهنگ و تفکر حسینی بیمناک بوده‌اند و قطعاً امروز این حرکت میلیونی هراس آن‌ها را دوچندان کرده لذا باید این تفکر ناب به سرعت و جامعیت به ابزار رسانه منتقل شود.

ارزانی با اشاره به طراحی و اجرای ۲ پویش از سوی ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کشور گفت: پویش از قطره تا دریا برای کودکان و نوجوانان برنامه‌ریزی شده که می‌توانند توانند تصاویر ذهنی خود را از پیاده‌روی اربعین نقاشی کنند و به همراه یک آرزو در صفحات فضای مجازی اینستاگرام با هشتگ #ازقطره_تا_دریا و #بچه‌_های_مسجد به اشتراک بگذارند.

مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر اینکه شرکت‌کنندگان از هر تکنیک هنری (مانند آکریلیک، آبرنگ، مداد رنگی یا جوهر) می‌توانند استفاده کنند، عنوان کرد: کودکان و نوجوانان عزیز باید تصویر یا عکس نقاشی خود را تا تاریخ ۶ آبان به آدرس الکترونیکی [email protected] ارسال کنند.

وی همچنین از اجرای پویش زائران مسجدی خبر داد و گفت: در این پویش زائران اربعین حسینی عکس‌های فردی و جمعی خود با کانون فرهنگی و هنری مسجد محله خود و یا مساجد مسیر پیاده‌روی اربعین را در صفحات فضای به با هشتگ #بچه‌_های_مسجد و #زائران_مسجدی اشتراک می‌گذارند.

ارزانی اضافه کرد: کاربران فضای مجازی می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر در اینستاگرام به آدرس setad.fahma و ادمین کانال بچه‌های مسجد [email protected] و ستاد اربعین فهما [email protected] در پیام رسان سروش مراجعه کنند.

رئیس ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد بیان کرد: به بهترین عکس‌ها و نقاشی‌ها، جوایز نفیسی اهدا و نمایشگاهی از آثار منتخب برپا خواهد شد.

 

منبع:فارس

اجتماع مداحان و پیرغلامان اهل بیت(ع) در روزهای پایانی ماه صفر


عقیق:سی و چهارمین اجتماع بزرگ قاریان، مداحان، شعرا، پرچمداران و پیرغلامان اهل بیت(ع) به مناسبت ایام رحلت پیامبر(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) و همچنین یادبود حاج مصطفی طالبی و حاج محمدباقر فارسی مداحان اهل بیت(ع) و یادبود مادر مرحوم مداح اهل بیت(ع) سید محمد تحویلدار برگزار می‌شود.

براساس این گزارش، این مراسم روز چهارشنبه اول آبان ماه با سخنرانی حجت‌الاسلام حسین اسدالله زاده از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۴ برگزار می‌شود.

این مراسم در آستان مقدس امامزاده مطیب بن موسی الکاظم(ع) واقع در منطقه اوین برگزار می‌شود.

 

منبع:فارس

نمایشگاه عکس‌های اربعینی رسانه‌های کشور



عقیق:راهپیمایی میلیونی اربعین با حضور عاشقان اباعبدالله الحسین از سراسر دنیا برگزار شد و جمعیتی بالغ بر ۳ میلیون نفر از هم وطنانمان در این مراسم باشکوه شرکت کردند.

رسانه های کشورمان در بازتاب خبری این مراسم باشکوه، تلاش بسیاری کردند و از این منظر به تک تک شان باید خداقوت گفت. همچنین از آنجا که عکس به عنوان یکی از مهمترین قالب های خبری نقش بسیار مهمی در بازتاب اخبار اربعین دارد، برپایی نمایشگاه موج عشق تلاشی برای پاسداشت زحمات رسانه ها و به ویژه عکاسان عزیز کشورمان است.

برهمین اساس، معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با مشارکت موسسه نشر آوران و فرهنگ سرای رسانه اقدام به برگزاری نمایشگاه عکس موج عشق با موضوع نمایش عکس های پیاده روی اربعین که توسط رسانه های مطرح کشور تهیه شده، کرده است.

براساس این گزارش، این نمایشگاه از تاریخ ۳۰ مهر تا ۶ آبان از ساعت ۱۰ تا ۲۰ در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد و علاقه مندان می توانند برای بازدید از این آثار به این فرهنگسرا به نشانی سیدحندان خیابان جلفا مراجعه نمایند.

 

منبع:مشرق

قضای الهی از مسیر اراده و اختیار بشر می‌گذرد



عقیق:جلسه درس اخلاق آیت الله جوادی آملی به روال هر پنج شنبه در محل نمازخانه بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء در قم برگزار شد.

آیت الله جوادی آملی در این جلسه در ادامه سلسله مباحث شرح نهج البلاغه حضرت امیر علیه السلام به شرح هفتاد و هشتمین کلمه از مجموعه کلمات قصار نهج البلاغه پرداخت و بیان کرد: کلمه ۷۸ از سخنان نورانی آن حضرت این است که در جریان جنگ صفین یک سائلی از حضرت سؤال می‌کند آیا اینکه ما به طرف شام می‌رویم قضا و قدر خداوند است؟ «وَ مِنْ [کَلَامِهِ‏] کَلَامٍ لَهُ عَلَیهِ السَّلام لِلسَّائِلِ الشَّامِی لَمَّا سَأَلَهُ أَ کَانَ مَسِیرُنَا إِلَی الشَّامِ بِقَضَاءٍ مِنَ اللَّهِ وَ [قَدَرِهِ‏] قَدَرٍ بَعْدَ کَلَامٍ طَوِیلٍ». خود سید رضی دارد که پاسخ حضرت به این سوال مفصل و طولانی است، ولی این گوشه‌ای از آن حدیث است.

وی ادامه داد: مسئله قضا و قدر از یک سو و مسئله جبر و اختیار از سوی دیگر، در صدر اسلام نیز مطرح بود، مرحوم حاج آقا رضای همدانی دو نکته در این کتاب شریف مصباح الفقیه دارد: یکی اینکه مرحوم کاشف الغطای بزرگ در کتاب شریف کشف الغطاء در بحث نجاست کافر دارد که جبریه و مفوّضه نجس‌اند! حاج آقا رضای همدانی در جواب ایشان می فرماید بله، اگر کسی منکر ضروری، یعنی منکر چیزی روشن بشود کافر است؛ اما شما که در اوج فکر هستید مسئله جبر و تفویض برای شما حل شده است، اما خیلی از فقهای ما مسئله جبر و تفویض خوب برایشان حل نشده. شما ببینید مرحوم آخوند خراسانی وقتی به جبر رسیده، می‌گوید سخن و کلام به اینجا رسید و سر بشکست! این نظری است، بدیهی نیست. فرمایش حاج آقا رضای همدانی این است که نه این ضروری است و نه آن ضروری، اینها جزء مسائل عمیق نظری و پیچیده است، حالا ممکن است این مسائل برای شما روشن شده باشد و برای دیگری روشن نشده باشد؛ بعد این را اضافه می‌کند که خیلی از فقهای ما رفتند جبر را باطل کنند مفوّضه درآمدند، که خطر تفویض بدتر از خطر جبر است!

این استاد برجسته حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اما بیان دیگری که مرحوم حاج آقا رضا(رضوان الله تعال علیه) دارند و آن هم خیلی شیرین است و جزء تاریخ سیاسی اسلام می باشد این است که فرمودند، جبر را امویان خیلی ترویج کردند، برای اینکه با حکومت اینها سازگاری داشت، به مردم می‌گفتند که آنچه می‌بینید کار خداست، چرا به ما اعتراض می‌کنید؟ جبر برای توجیه تبهکاری‌های حکّام جور یک وسیله خوبی است. ایشان در همان کتاب شریف طهارتشان دارند: اموی و مروانی، جبر را دامن زدند تا سیئات خودشان را توجیه کنند، فشار بر مردم را توجیه کنند و بگویند این کار، کار خداست.

آیت الله جوادی آملی تصریح کرد: این تفکر در زمان وجود مبارک حضرت امیر نیز وجود داشت. لذا وقتی این سوال در مسیر صفین از حضرت پرسیده شد، حضرت فرمود: «وَیحَکَ لَعَلَّکَ ظَنَنْتَ قَضَاءً لَازِماً وَ قَدَراً حَاتِماً»؛ تو خیال کردی که اگر ما می‌گوییم قضا و قدر یعنی دست ما بسته است؟ خیر! ما «بین الجبر و التفویض» مختاریم، اختیار ما با قضا و قدر الهی تنظیم شده است.

وی ادامه داد: خدای سبحان دو گونه اراده دارد؛ یک اراده در تدبیر کل نظام که این اراده تکوینی است و یک اراده تشریعی دارد که از بشر می‌خواهد که فلان کار خیر را انجام بدهد و از فلان کار شرّ بپرهیزد. خدا می‌خواهد عدل، عقل، نماز و روزه محقق بشود اما به دست ما؛ این می‌شود اراده تشریعی. اما کل جریان هستی را که کارهای آسمان و زمین و تکوین است خودش اراده می‌کند که می‌شود اراده تکوینی. حضرت فرمود او اراده می‌کند ولی از راه اراده ما اراده می‌کند، نه اینکه ما در این کارها هیچ سهمی نداشته باشیم و کارها را مستقیماً او انجام بدهد.

این مفسر قرآن در پاسخ به شبهه فخر رازی در خصوص جبر و اختیار بیان کرد: یک توهمی جناب فخر رازی دارد که مرحوم خواجه به آن پاسخ داده و آن توهم این است که کارهایی که بشر می‌کند یا اطاعت است یا عصیان، آیا خدا قبلاً می‌داند که بشر فلان کار را می‌کند یا نه؟ اگر بگوییم ـ معاذالله ـ خدا نمی‌داند که خدا جاهل است و این نمی‌شود. اگر خدا می‌داند که فلان شخص در فلان وقت فلان اطاعت یا معصیت را انجام می‌دهد حتماً آن کار باید واقع بشود، وگرنه علم خدا می‌شود جهل؛ این توهم مختالانه فخر رازی است. مرحوم خواجه در پاسخ دارد که: علم ازلی علت عصیان بودن/ در نزد حکیم، غایت جهل بُوَد.

وی اذعان کرد: خدا بله علم دارد، اما شما چرا این وسط را فراموش کردی؟ خدا یقیناً می‌داند که فلان شخص در فلان وقت اطاعت می‌کند و فلان شخص در فلان وقت معصیت می‌کند؛ اما چرا این مبادی وسطی را حذف کردید؟ خدا می‌داند که فلان شخص با اراده خود و با میل خود و با اینکه می‌تواند اطاعت کند بیراهه می‌رود، هر چه هم به او می‌گویم گوش نمی‌دهد، ولی فلان شخص می‌تواند معصیت نکند و با اینکه او را به بیراهه دعوت می‌کنند، با اراده و میل خود به طرف اطاعت برود. خدا می‌داند که زید در فلان وقت فلان کار را می‌کند اما زید با اراده و اختیار خود آن کار را می‌کند؛ نه اینکه چون خدا می‌داند حتما باید این کار واقع بشود.

آیت الله جوادی آملی ابراز کرد: وجود مبارک حضرت امیر در اینجا فرمود: تو خیال کردی یک قضای لازم و اراده حتم و تخلف‌ناپذیر در جریان است؟ «لَوْ کَانَ ذَلِکَ کَذَلِکَ لَبَطَلَ الثَّوَابُ وَ الْعِقَابُ»؛ خیر! قضای الهی سرجایش محفوظ است، اما اختیار ما هم سرجایش محفوظ است و خدای سبحان در نظام تکوین یک قضایی دارد یک قدری و در نظام تشریع نیز یک قضایی دارد یک قدری، قدر یعنی اندازه. خدا یک قضایی دارد، یک اصلی کلی مثل اینکه هر انسانی می‌میرد: ﴿کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ﴾؛ یک قَدَری دارد که اندازه‌گیر است که فلان شخص اگر این شرائط را رعایت کند فلان مقدار عمر دارد و اگر مثلاً بهداشت را رعایت نکند فلان مقدار عمر دارد، این می‌شود قَدَر و آن ﴿کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ﴾ می‌شود قضا.

این استاد فلسفه و عرفان اسلامی گفت: حضرت در پاسخ آن فرد می فرماید، قضای الهی از مسیر اراده بشر می‌گذرد، از مسیر اختیار بشر می‌گذرد؛ «إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ أَمَرَ عِبَادَهُ تَخْییراً وَ نَهَاهُمْ تَحْذِیراً وَ کَلَّفَ یسِیراً وَ لَمْ یکَلِّفْ عَسِیراً وَ أَعْطَی عَلَی الْقَلِیلِ کَثِیراً وَ لَمْ یعْصَ مَغْلُوباً وَ لَمْ یطَعْ مُکْرِهاً»؛ هیچ اجباری در کار نیست، آن کسی هم که معصیت کرده اینطور نیست که علیه قدرت خدا کار کرده باشد، خدا او را امتحان کرده و دستش را هم باز گذاشته؛ آن کسی هم که اطاعت کرده این طور نبود که مجبور باشد اطاعت کند.

 

منبع:مهر

1 2 3 175