علم و عدالت شرط ریاست است



عقیق:محسن اسماعیلی در یکصد و پنجاه و چهارمین جلسه شرح و تفسیر نهج‌البلاغه در مجموعه فرهنگی سرچشمه گفت: تندخویی و ندانم کاری از جمله نقدهای امام علی (ع) بر زمامداران پیش از خود است؛ چرا که هم آثاری زیانبار بر نخبگان و فرزانگان دارد و هم آثاری بر عوام و توده مردم برجا می نهند.

وی ادامه داد: امام می فرماید: وقتی مسئولی تندخو و غیر قابل تعامل و ضمناً نادان و ندانم کار باشد، آنان که با او سرو کار دارند و دلسوزی می کنند، دچار حیرت و سرگشتگی شده و نمی دانند چه باید بکنند؛ آیا در مقابل او بایستند یا رهایش کنند که سرانجامی جز هلاکت در پی ندارد.

وی افزود: اما خشونت و ندانم کاری زمامداران، نه تنها کار را بر نخبگان و دلسوزان دشوار می کند، که آثار زیان بار فراوانی هم بر مردم عادی که فقط مشغول زندگی خویش هستند و می خواهند روزگار بگذرانند. علی علیه السلام این آثار را در چهار چیز خلاصه فرموده اند: «فمنی الناس لعمر الله بخبط و شماس و تلون و اعتراض».

اول – کژروی

اسماعیلی گفت: نخستین پیامد ریاست تندخویان و نادان‌ها این است که مردم گرفتار «خبط» می‌شوند. «خبط» را کژروی، به بیراهه رفتن، سهو و اشتباه ترجمه کرده اند. مثلاً رباخواری یک خبط بزرگ و رفتاری نامتعادل است که همه را زمین می‌زند؛ چه آنکه ربا می‌گیرد و چه آنکه ربا می‌دهد. از این رو، هر دو مرتکب حرام شده اند.

دوم – نافرمانی

وی ادامه داد: دومین اثر ریاست تندخویان نادان، ابتلای مردم به عدم همراهی و همدلی و مخالفت با تصمیم‌ها و اقدام‌های بالا دستان است. حتی اگر آنچه رییس تند خو می کند در واقع سودمند و درست باشد، خشونت او باعث نارضایتی شهروندان و فاصله گرفتن از آنان خواهد شد؛ چه رسد به اینکه این خشونت با جهل و ندانم کاری هم آمیخته گردد.

سوم – نفاق

وی افزود: دیگر پیامد حاکمیت خشونت و نادانی، سوق دادن مردم به سوی «تَلَوُّن» یعنی رنگ به رنگ شدن، ظاهرسازی، ریاو نفاق است. مردم معمولی به خیال خود نمی‌خواهند به سری که درد نمی‌کند دستمال ببندند. از این رو، به ظاهر ابراز موافقت و رضایت می کنند، اما در باطن جور دیگری هستند.

وی اظهار داشت: این دو رویی، و بلکه چند رویی و نفاق، سنگ بنای انحطاط و سقوط افراد و جامعه است و لذا باید به شدت از آن هراسید. حضرت در خطبه‌ای فرموده اند: «شما را از منافقان می‌ترسانم. منافقان هر بار رنگی به خود می‌گیرند. سخن گفتنشان به دارو ماند و به زبان، شفای دیگران خواهند، ولی به عمل دردی درمان ناپذیرند.»

چهارم – پرخاش گری

اسماعیلی گفت: تندخویی یک متصدی در کنار ندانم کاری او باعث این می‌شود که در نهایت مردمی خرده گیر و معترض پرورش یابند. اگر مسئولان با مردم به تندی و تلخی سخن بگویند و مردم هم نتوانند با آنان به راحتی ارتباط برقرار کرده و سخن بگویند، خواه ناخواه در مسیر خرده گیری و اعتراض خواهند افتاد.

وی ادامه داد: از همین جا است که اهمیت شخص زمامدار و ویژگی‌های اخلاقی وی آشکار می‌شود. پافشاری اکید اسلام بر اشتراط علم و عدالت و اخلاق در زمامداران به این دلیل است که صفات و ویژگی‌های آنان، خواه ناخواه بر سرنوشت همگان اثر می‌گذارد.

یادآور می‌شود جلسات شرح و تفسیر نهج البلاغه ساعت ۱۸ روزهای چهارشنبه در شهادتگاه شهید بهشتی (میدان بهارستان؛ چهارراه سرچشمه) برگزار می‌شود، شرکت در آن برای همه خواهران و برادران آزاد است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code