سردار سلیمانی را که دیدم عصبانی شدم!


عقیق:به گواه تمام رزمندگان و مجاهدانی که سالها پا به پای حاج قاسم سلیمانی در جبهه های مختلف نبرد حاضر می شدند و علیه ظلم و کفر می جنگیدند، سردار بزرگ اسلام خود همیشه پیشاپیش نیروهایش به خط می زد و تا جایی جلو می رفت که اغلب با مخالفت محافظان و اطرافیانش مواجه می شد. 

حاج قاسم در جبهه هایی می جنگید که پیش از اینکه نیرو به آن مناطق بفرستد باید خودش به خوبی بر اوضاع مسلط می شد. به همین جهت بارها در تصاویری هم که بعد از شهادتش منتشر شده او را پشت یک موتور یا صندلی جلوی ماشین نشان می دهد که قرار است فراتر از خط پیشروی، باز هم جلوتر برود. 

سردار سلیمانی فرمانده ای نبود که از پشت جبهه با بی سیم نیروهای خود را راهنمایی کند بلکه مثل بسیاری دیگر از دوستان شهیدش خود جلو می رفت و بعد به رزمندگان تحت امرش می گفت حالا شما هم بیایید. 

فیلم کوتاهی که در ادامه این مطلب خواهید دید خاطره گویی یکی از همرزمان حاج قاسم است که از همین شجاعت ها و دلاوری های سردار می گوید و اینکه حاج قاسم به آنها گفته بود می داند کی به شهادت خواهد رسید. 

منبع:فارس

هیئتی‌ها از قانون تبعیت می‌کنند



عقیق:عزاداری برای سیدالشهدا (ع) از سال‌های دور از آداب و رسوم زیبایی ایرانیان بوده و اقامه عزا و ماتم برای مظلوم دشت کربلا و یاران باوفایش در فرهنگ و تاریخ ملت ایران از سابقه طولانی برخوردار است. احتمالاً امسال به دلیل شیوع ویروس کرونا، برپایی عزاداری به سبک‌های مرسوم در سال‌های گذشته تا حدود زیادی تغییر کند. توصیه بزرگان بر این است که هیئتی‌ها و متولیان برپایی مراسم عزای سیدالشهدا(ع) از قانون تبعیت کنند. رهبر معظم انقلاب در سخنرانی روز عید قربان نسبت به تبعیت از ابلاغیه‌های ستاد ملی مقابله با کرونا تأکید داشتند.

برخی از پیشکسوتان و پیرغلامان اهل‌بیت (ع) همچون حاج مهدی آصفی که بیش از 50 سال سابقه خادمی آستان سیدالشهدا (ع) را دارد، معتقد است که محرم امسال بهترین فرصت است تا عزاداری را به سبک اصیل برگزار کنیم. عزاداری امام حسین (ع) در طول تاریخ، هیچ‌گاه تعطیل نشد، حتی پیش از انقلاب و در جریان خفقان دوران طاغوت نیز این آیین تعطیل نشد بلکه فرم آن تغییر کرد و روضه‌های خانگی احیا شد.

وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب در سخنرانی اخیرشان حجت را برایمان تمام کرد. ما باید در همه زمینه‌ها از جمله تأکید ایشان به عزاداری ماه محرم تابع امر رهبر باشیم. مسئولان سازمان تبلیغات اسلامی نیز پس از فرمایش رهبر انقلاب گفتند در تصمیم‌گیری‌های محرم، نعل به نعل با مقررات و ابلاغیه‌های ستاد ملی کرونا پیش خواهیم رفت که این اتفاق مبارکی است. مداحانِ عزیز هم که با انتشار بیانیه و پیام به فرمایش رهبری لبیک گفتند و همین هم از آنها انتظار می‌رفت.

وی در پایان خاطرنشان کرد: پیشنهادم به جوانان این است که اگر می‌خواهند در منسب نوکری آستان سیدالشهدا(ع) ثابت‌قدم باشند، به توصیه‌های بزرگان گوش فرادهند و از قانون تبعیت کنند.

منبع:تسنیم

پروتکل‌های محرم زودتر اعلام شود



عقیق:حجت‌الاسلام احمد پناهیان کارشناس مسائل دینی در گفت‌وگویی گفت: اصل برگزاری مجالس اهل‌بیت علیهم‌السلام به ویژه عزای امام حسین علیه‌السلام نباید تعطیل شود.

وی افزود: در روایات دربارۀ برگزاری مجالس ذکر اهل‌بیت دعوت به اجتماع شده‌ایم؛ «إنّ فی اجتماعکم و مذاکرتکم أحیاء لأمرنا» در این اجتماع است که احیای امر اهل‌بیت علیهم‌السلام صورت می‌گیرد اما در شرایط فعلی باید ببینم چگونه می‌توان به اینگونه توصیه‌ها جامۀ عمل پوشاند.

حجت‌الاسلام پناهیان تأکید کرد: نباید به طور کلی اجتماعات را تعطیل کرد؛ بلکه باید با برنامه‌ریزی درست و بدون اینکه به کسی صدمه‌ای وارد شود برنامه‌ها را با شکوه برگزار کرد.

وی با بیان اینکه باید از قوانین و ضوابطی که ستاد ملّی مقابله با کرونا برای هیئتی‌ها مشخص کنند تبعیت کرد، گفت: منظور از اجتماعی که عرض شد اجتماعات خیابانی و آن چیزی نیست که اصلاً بیانگر اجتماع نیست بلکه بیشتر به معنای ازدحام و … است، بلکه باید اجتماعات را با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و سایر پروتکل‌های بهداشتی در محیطی باز و یا در مکان سر بسته با حجم کمتر از ظرفیت محیط برگزار کرد.

این کارشناس مسائل دینی با اشاره به بیانات روز اخیر رهبر معظّم انقلاب دربارۀ  لزوم رعایت و حرف‌شنوی از مصوبات ستاد مقابله با کرونا گفت: رهبر انقلاب روز گذشته به نکته تازه‌ای اشاره کردند و بنده این‌طور برداشت کردم که اگر مصوبات ستاد عملیاتی نشود و مدیریت فعلی بیماری در کشور تضعیف شود فاجعه‌ای بزرگ به بار خواهد آمد.

«تعظیم شعائر الهی باید انجام شود اما نباید به گونه‌ای باشد که منجر به فاجعۀ انسانی شود. البته باید به این نکته نیز اشاره داشت که اگر قرار است کار کارشناسی صورت گیرد، کارشناسان مذهبی روی کار بیایند و نظر بدهند؛ این چیزی بود که رهبر انقلاب هم روز گذشته و در سخنرانی قبلی به آن تأکید داشتند.»

وی با بیان مطلب فوق و با تأکید بر اینکه لازم است مصوبات برگزاری مجالس چه در روز عرفه و چه در سایر مناسبت‌ها زودتر اعلام شود، گفت: برای برگزاری مراسم دعای عرفه با فاصله‌ای چند ساعته مدام نظرات آقایان تغییر می‌کرد، یک ساعت اعلام می‌کردند که برگزار شود و ساعتی بعد اعلام می‌شد که جز در شهرهای با وضعیت سفید برگزار نشود.

حجت‌الاسلام پناهیان خاطرنشان کرد: این رفتار چندگانه باعث تردید می‌شود، رهبر انقلاب نیز فرمود اگر در جامعه و ستاد کرونا تردید ایجاد شود، مردم هر کدام کار خود را انجام می‌دهند، لذا باید سعی کنند در تعیین و اجرای مصوبات تردیدی نداشته باشند و پس از مشخص شدن مصوبات، به سرعت آن را اطلاع‌رسانی کنند و تا دقیقه 90 آن را نگه ندارند و بعد اعلام کنند؛ مثلاً رئیس‌جمهور روز گذشته اعلام کرد تا هفتۀ آینده مصوبات مجالس محرم اعلام می‌شود، این زمان خیلی دیر است؛ نباید بگذاریم در آستانۀ محرم برنامه‌ها را اعلام کنیم بلکه باید زودتر کارها را انجام داد، همه می‌دانند که برای تدارک یک هیأت زمان نیاز هست، مقدماتی دارد و …، به یکباره نمی‌شود کارها را پیش برد.

 

منبع:تسنیم

برای عید غدیر چه کرده‌ایم؟



عقیق:حجت‌الاسلام سیدحسین حسینی قمی استاد حوزه علمیه قم و کارشناس مسائل دینی در بیانی با اشاره به اهمیت عید غدیر خم گفت: نسائی از علمای بزرگ اهل‌سنّت است، روزی به شام آمد و دید در اینجا حرف از معاویه زیاد است و از امیر‏المؤمنین علی علیه‌‏السلام سخنی نیست، گفت: ای مردم چطور از معاویه حرفی می‌زنید، از علی (علیه‌السلام) سخن نمی‌‏گویید؟!

وی افزود: کتابی داریم به عنوان «خصائص امیر‏المؤمنین علی بن ابی‌طالب(ع)» نوشتۀ نسائی است که تاکنون صدها مرتبه چاپ شده است. او در این کتاب ویژگی‌ها و فضائل مولا علی علیه‌السلام را جمع‌‏آوری کرده است. به‌قدری او را در شام کتک زدند که برخی می‌‌گویند او در اثر این فشارها و ضرب و شتم‌ها از دنیا رفت.

این کارشناس مسائل دینی خاطرنشان کرد: اگر برای رفع مظلومیت امیر‏المؤمنین علی علیه‌‏السلام عالمی مثل نسائی می‌آید و کتاب می‌نویسد و به مردم شام می‌‌گوید شما دارید ظلم می‌کنید، ما چه کرده‌ایم؟ به او گفتند تو که کتابی در مدح علی(ع) نوشتی، کتابی هم در مدح و منقبت معاویه بنویس تا تو را نزنیم. گفت باشد، می‌نویسم؛ یک حدیث فقط بلد هستم. به آنها گفت ناراحت نمی‌شوید همین یک حدیث را بنویسم؟ گفتند نه؛ حدیث چیست؟ گفت: از پیامبر(ص) است که روزی معاویه را صدا کرد اما نیامد، دو و سه مرتبه او را صدا زد اما او نیامد و گفتند او در حال خوردن است، حضرت فرمود: سیر نشوی از بس که می‌خوری. گفت این حدیث را بلد هستم می‌خواهید بنویسم.

حجت‌الاسلام حسینی قمی گفت: حالا ما برای امیر‏المؤمنین علیه‌‏السلام و عید سعید غدیر خم چه کرده‌ایم؟ یک سال از عید غدیر سال پیش گذشته است، خود را بسنجیم که چه کرده‌ایم؟ آیا غباری از مظلومیت امیر‏المؤمنین علیه‌‏السلام کنار زده‌ایم؟ سهم ما از عید غدیر چقدر است؟

وی اضافه کرد: امیر‏المؤمنین علیه‌‏السلام در بیانی فرمود: من در زمان پیامبر(ص) پارۀ تن ایشان بودم؛ مثل ستاره در آسمان می‌درخشیدم. مظلومیت، مرا به جایی رساند که مرا در خلافت شریک اولی و دومی و … کردند، بعدها مرا با عمر بن عاص و معاویه مقایسه کردند! هر کسی به قدر و توان خود می‌تواند از مظلومیت مولا علی علیه‌السلام دفاع کند، نگوییم نمی‌توانیم بلکه می‌توانیم.

منبع:تسنیم

۲۸ ویژگی روز قیامت


عقیق:پاسخ به سؤالات و شبهات موجود در جامعه از وظایف مراکز حوزوی و دینی است که این خبرگزاری در شماره های گوناگون به ارائه برخی از پرسش ها و شبهات و پاسخ های آن، برگرفته از «مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم» خواهد پرداخت.

  

– سؤال

درباره روز قیامت و اوصاف و ویژگی های آن توضیح دهید.

  

– پاسخ

قرآن کریم برای نشان دادن ویژگی های قیامت که مسلماً آثار تربیتی فوق العاده ای دارد ا زنامهای گوناگون استفاده می کند تا ترسیم دقیقی در مجموع آیات از آن روز عظیم و حوادث فوق العاده و تکان دهنده آن کرده باشد البته نام در اینجا به معنی اسم خاص نیست بلکه نامهای توصیفی را نیز شامل می شود یعنی عناوینی هستند که متکی بر اوصاف آن روز و ویژگی های زندگی در آن عالم است.

در قرآن کریم حداقل از هفتاد نام قیامت اسم برده شده است که در واقع از هفتاد دریچه مختلف به روز قیامت نگاه می کند؛ اما از آنجا که تفصیل همه این نامها و اوصاف و ویژگیهای قیامت در این مختصر نمی گنجد ناچار به اجمال  به آن ویژگی های بارز و مهم اشاره می نمائیم:

۱ـ آن روز روز قیام است، در قرآن کریم تعبیر قیامت که از ماده قیام است تکرار گردیده است؛ آری آن روز، روز قیام و بپا خاستن است: روز قیام حساب «آن روز که حساب بر پا می شود، [۱] روز قیام ساعت (زمان) است «آنروز که ساعت بر پا می شود مجرمان نومید می گردند».[۲]

روز قیام مردم «آنروز که مردم در برابر رب العالمین قیام می کنند» [۳]، روز قیام فرشتگان «آنروز فرشته بزرگ خدا رو ح و فرشتگان دیگر قیام می کنند» [۴] و روز قیام گواهان «در آنروز که گواهان قیام می کنند».[۵]

  

۲ـ آن روز، روز حساب است، این وصف بخاطر آن است که تمام اعمال آدمی اعم از صغیر و کبیر جزئی و کلی، معنوی و مادی، جوارحی و جوانحی بدون استثناء در آن روز مورد محاسبه قرار می گیرد، این وصف در پنج آیه از قرآن آمده است از جمله این آیه که می فرماید: «روزی که حساب بر پا می شود».[۶]

  

۳ـ آن روز روز جزا است، این نام و وصف در سیزده آیه قرآن آمده است که از همه مشهورتر آیه ۴ سوره حمد است که می فرماید: «او مالک روز جزاست».

  

۴ـ آن روز، روز اجتماع است، تمام اولین و آخرین و همه جن وانس و حتی ملائکه مقربین در آنجا جمع اند نه تنها خودشان که اعمال آنها نیز تماماً در آنجا جمع آوری شده است و آماده عرضه به دادگاه عدل الهی است قرآن کریم در این باره می فرماید: «به خاطر آورید که همه شما را در آن روز “اجتماع” جمع آوری می کنند».[۷]

  

۵ـ قیامت روز جدایی است، جدایی حق از باطل، جدایی صفوف مؤمنان و صالحان از کافران و مجرمان جدایی برادر از برادر و پدر و مادر از فرزند، جدایی سرنوشت خوبان و بدان، قرآن کریم می فرماید: «روز جدایی، میعاد همگان است».[۸]

  

۶ـ قیامت روز خروج است، قرآن کریم می فرماید: «آن روز روزی است که همه اموات زنده شده (و از قبرها) خارج می شوند».[۹] آری آن روز روز خارج شدن از مرگ به حیات و از عالم برزخ به عالم آخرت و از درون به برون و از پنهان به آشکار است.

  

۷ـ قیامت روز بزرگ است، «وای بر کافران از مشاهده روز بزرگ» [۱۰] توصیف آن روز به عظمت به خاطر امور مهمی است که در آن روز بزرگ واقع می شود.

  

۸ـ قیامت روز حسرت و ندامت است، «آنها را از روز حسرت بترسان، روزی که همه چیز پایان می یابد و حکم نهایی صادر می شود و این در حالی است که آنها (هنوز) در غفلتند و ایمان نمی آورند» [۱۱] روز قیامت راستی روز اندوه و ندامت و حسرت شدید است، نه تنها برای بدکاران بلکه حتی برای نیکوکاران زیرا وقتی پاداشها را می بینند تأسف می خورند چرا بیشتر و بهتر کار نیک انجام نداده اند.

   

۹ـ قیامت روز تغابن است، در آنروز غابن از مغبون آشکار می گردد «روزی که همه شما را در آن روز   گرد آوری می کنند آن روز روز تغابن است» [۱۲]. آری در آن روز بدکاران از شکست و زیان خود و فریب و نیرنگ شیطان و از دست دادن سرمایه های عظیم با خبر می شوند و این است غبن حقیقی.

   

۱۰ـ قیامت روز صدا زدن همدیگر و یاری خواستن است، «ای قوم من بر شما از روزی که مردم یکدیگر را صدا می زنند (و از هم یاری می خواهند اما صدایشان به جایی نمی رسد) بیمناکم».[۱۳]

   

۱۱ـ قیامت روز تلاقی و برخورد کردن است، «خداوند روح را بر فرمانش بر هر کس از بندگانش بخواهد القاء می کند تا انسانها را از روز تلاقی انذار کند» [۱۴] در آن روز انواع تلاقی ها رخ می دهد، روزی است که بندگان پروردگارشان را ملاقات می کنند، روزی است که انسانها با فرشتگان حساب و پاداش و کیفر تلاقی دارند، روزی است که انسان با حساب اعمال و گفتارش در آن دادگاه عدل تلاقی دارد، روزی است که گذشتگان و آیندگان با هم تلاقی می کنند، روز تلاقی ظالم و مظلوم با همدیگر و…

  

۱۲ـ قیامت روز سنگین است، «آنها (مجرمان) زندگی زودگذر دنیا را دوست دارند در حالی که پشت سر خود روز سخت و سنگینی را رها می کنند» [۱۵] توصیف آنروز به ثقیل و سنگینی توصیفی است گسترده و پر معنی: سنگینی از نظر محاسبه ها، سنگینی از نظر مجازاتها، سنگینی از نظر رسوائیها و سنگینی از نظر شدائد محشر و سنگینی مسئولیتها و…

   

۱۳ـ قیامت روز پر مشقتی است، «آن روز روز سختی است» [۱۶] مسلماً آن روز برای کافران بسیار سخت و طاقت فرسا و مصیبت بار است به طوری که نیرومندترین آن ها را به زانو در می آورد و عاجز و ناتوان می سازد.

  

۱۴ـ قیامت روز دردناکی است، نوح پیامبر خطاب به قوم بت پرستش می گوید: «من بر شما از عذاب روز دردناکی بیمناکم» [۱۷] آن روز از جهات زیادی مایه درد و رنج است، از جهت رسوائیها ندامتها و پشیمانی های کشنده، دردناک به خاطر اینکه راه بازگشتی وجود ندارد و…

  

۱۵ـ قیامت روز حق است، «آن روز، روز حق است» [۱۸] بعضی از مفسران در تفسیر حقانیت آن روز به سه نکته اشاره کرده اند: ۱ـ آن روز حق است و غیر از آن باطل، چرا که ایام دنیا باطلش بیش از حق است. ۲ـ حق به معنای وجود ثابت است. ۳ـ آن روز روزی است که شایسته عنوان «یوم» است چرا که در آن روز روشن، اسرار مخفی آشکار می گردد در حالیکه در دنیا احوال خلق ـ مکتوم و نامعلوم (همچون شب) است. [۱۹]

   

۱۶ـ قیامت روزی است که چهره درهم کشیده و وحشتناک است، قرآن از زبان نیکان چنین نقل می کند «ما از پروردگارمان خائفیم از آن روز که عبوس و سخت است» [۲۰]. توصیف آن روز به «عبوس» کنایه   از وضع وحشتناک آن روز است، یعنی آنقدر حوادث آنروز سخت و ناراحت کننده است که نه تنها انسانها در آن روز عبوس اند بلکه گویی خود آن روز قیافه اش را سخت در هم کشیده و ناراحت است.

   

۱۷ـ قیامت روز حیات عمومی بعد از مرگ است، «کسانی که علم و ایمان به آنان داده شده در قیامت به مجرمان می گویند: شما به اذن خدا تا روز بعث (در عالم برزخ) درنگ کردید، و هم اکنون روز بعث (برانگیخته شدن مردگان) است، ولی شما نمی دانستید» [۲۱] انتخاب این تعبیر (بعث) برای قیامت به خاطر آغاز حرکت است که خداوند مردگان را از قبر بر می انگیزد، سپس آنها را به سوی محاکم قیامت برای حساب می فرستد.

   

۱۸ـ قیامت روزی است که وضع آسمانها و زمین و کرات بهم می خورد و دگرگونی های شدیدی در جهان واقع می شود به آیاتی در این زمینه توجه فرمائید: «روزی که ما آسمانها را همچون طوماری در هم می پیچیم، سپس همانگونه که آفرینش را آغاز کردیم آن را باز می گردانیم، این وعده ای است که ما داده ایم و قطعاً آنرا انجام خواهیم داد. [۲۲] و در اشاره به انتقام الهی از ظالمان و مجرمان می فرماید: «آن در روزی واقع می شود که این زمین به زمین دیگر و آسمانها (به آسمان دیگر) مبدل می شوند» [۲۳] کوه ها از جا کنده و متحرک می شوند [۲۴] آسمان همچون فلز گداخته می شود. [۲۵]

   

۱۹ـ قیامت روزی بسیار طولانی است، «فرشتگان و روح به سوی او عروج می کنند در آن روز که مقدارش پنجاه هزار سال است» [۲۶] در این که اعدادی که درباره قیامت است برای تعداد و شماره است یا برای تکثیر دو احتمال است، به هر حال پیامی که از این آیات به گوش می رسد این است که همه باید خود را برای چنان روز طولانی پر مخاطره ای آماده سازند.

   

۲۰ـ از ویژگیهای قیامت این است که انسانها در آن روز مانند پروانه های پراکنده به هر سو حرکت می کنند [۲۷] و در تعبیری دیگر آمده که گویی مردم همانند ملخهای پراکنده اند» [۲۸] این تشبیه بخاطر کثرت مردم و اضطراب آنها و ناتوانی و سرگردانی آنان می باشد.

   

۲۱ـ از ویژگی های قیامت این است که پرده ها و حجابها کنار می روند و اسرار نهان آشکار می شود. قرآن در این زمینه می فرماید: «آن روز روزی است که پرده ها و حجابها کنار می رود و همه انسانها با تمام اسرار درون و برونشان ظاهر می شوند» [۲۹] و می فرماید: «آن روز روزی است که اسرار نهان آشکار می شود».[۳۰]

   

۲۲ـ از دیگر ویژگیهای قیامت این است که انسان تمام تلاشها و کوششهایی که انجام داده است به خاطر می آورد، [۳۱] این یاد آوری یا به خاطر مشاهده نامه اعمال است، و یا تجسم و حضور خود اعمال و یا به خاطر گواهی اعضاء بدن و فرشتگان و یا بخاطر کنار رفتن حجابها از قلب و روح انسان و زدوده شدن عوامل غفلت است.

   

۲۳ـ دیگر ویژگی قیامت این است که سرمایه های مهم دنیا یعنی مال و ثروت، فرزندان و دوستان به حال انسان سودی نمی بخشند بلکه تنها حلاّل مشکلات محشر ایمان و عمل صالح و قلب سلیم است. قرآن کریم در این باره می فرماید: «در آن روز  مال و فرزندان سودی نمی بخشد، مگر کسی که با قلب سلیم به پیشگاه خدا آید» [۳۲] و می فرماید: «روزی فرا رسد که نه در آن خرید و فروش است و نه دوستی».[۳۳]

   

۲۴ـ دیگر ویژگی قیامت این است که هر کس در آن روز در دادگاه بزرگ الهی مسئول کارهای خویش است و خودش جریمه جرائمش را می پردازد قرآن کریم می فرماید: «و از روزی بترسید که کسی مجازات دیگری را نمی پذیرد [۳۴]» و یا می فرماید: «(به یاد آورید) روزی را که هر کس (در فکر خویشتن است و تنها) به دفاع از خود می پردازد».[۳۵]

   

۲۵ـ ویژگی دیگر قیامت این است که عذابش گسترده و فراگیر است، قرآن ضمن توصیف ابرار و نیکان می فرماید: «آنها از روزی می ترسند که عذابش گسترده و فراگیر است» [۳۶]. گستردگی آن به حدی است که تمام زمین و آسمان را پر می کند حتی فرشتگان در وحشت فرو می روند.

   

۲۶ـ از ویژگیهای قیامت این است که زبانها از کار می افتند و دیگر اعضاء به سخن گفتن می آیند «امروز بردها نشان مهر می نهیم، و دستهایشان با ما سخن می گویند و پاهایشان کارهایی را که انجام می دادند شهادت می دهند».[۳۷]

   

۲۷ـ ویژگی دیگر قیامت این است که عذر خواهی و پوزش سودی ندارد و مورد قبول واقع نمی شود، قرآن کریم می فرماید: «روزیکه عذر خواهی ظالمان سودی به حالشان نمی بخشد و… ».[۳۸]

   

۲۸ـ ویژگی دیگر قیامت این است که چشم ها تیزبین می شوند و چشم بصیرت انسان باز می شود و حقایق را می بیند قرآن کریم می فرماید: «(به او خطاب می شود) : تو از این صحنه (و دادگاه بزرگ) غافل بودی و ما پرده را از چشم تو کنار زدیم، و امروز چشمت کاملا تیزبین است».[۳۹]

   

در پایان لازم به توضیح است که اکثر قریب به اتفاق این اوصاف و ویژگیهایی که ما شمردیم با استفاده از کتاب پیام قرآن نوشته حضرت آیة الله مکارم شیرازی بوده است که در این کتاب حدود هفتاد وصف و نام قیامت آمده است و مرحوم ملا محسن فیض کاشانی در کتاب محجة البیضاء حدود صد وصف برای قیامت آورده است.

    

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

۱. پیام قرآن، آیة الله مکارم شیرازی، ج۳، ص۳۱ تا ۱۲۴.

۲. معاد، محسن قرائتی، ص۱۶۶ تا ۱۷۵.

۳. معاد از دیدگاه امام خمینی «ره»، ص۲۶۱ تا ۲۷۰.

۴. جلد هشتم، محجه البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ص ۳۲۹ تا ۳۳۲.

    

پی نوشت ها:

[۱] . ابراهیم/۴۱.

[۲] . روم/۱۲.

[۳] . مطففین/۶.

[۴] . نبأ/۳۸.

[۵] . غافر/۵۱.

[۶] . ابراهیم/۴۲.

[۷] . تغابن/۹.

[۸] . نبأ/۱۷.

[۹] . ق/۴۲.

[۱۰] . مریم/۳۷.

[۱۱] . مریم/۳۹.

[۱۲] . تغابن/۹.

[۱۳] . غافر/۳۲.

[۱۴] . مؤمن/۱۵.

[۱۵] . انسان/۲۷.

[۱۶] . فرقان/۲۶.

[۱۷] . هود/۲۶.

[۱۸] . نبأ/۳۹.

[۱۹] . آیة الله مکارم شیرازی، پیام قرآن، (دار الکتب الاسلامیة، تهران، نوبت پنجم، ۱۳۷۷)، ج۵، ص۶۹ـ۷۰ به نقل از تفسیر کبیر.

[۲۰] . انسان/۱۰.

[۲۱] . روم/۵۶.

[۲۲] . انبیاء/۱۰۴.

[۲۳] . ابراهیم/۴۸.

[۲۴] . طور/۹.

[۲۵] . معارج/۸.

[۲۶] . معارج/۴.

[۲۷] . قارعه/۴.

[۲۸] . قمر/۷.

[۲۹] . مؤمن/۱۶.

[۳۰] . طارق/۹.

[۳۱] . نازعات/۳۵.

[۳۲] . شعراء/۸۸و۸۹.

[۳۳] . ابراهیم/۳۱.

[۳۴] . بقره/۴۸و۱۲۳.

[۳۵] . نحل/۱۱.

[۳۶] . انسان/۷.

[۳۷] . یس/۶۵.

[۳۸] . مؤمن/۵۲.

[۳۹] . ق/۲۲.

چه کنیم شامل “أَسْکَنْتُ‌ فِی‌ قَلْبِهِ‌ حُبّاً” شویم؟


عقیق:آیت الله مصباح یزدی در رمضان ۱۴۳۵ پیرامون موضوع «محبت خدا» سخنانی را در دفتر مقام معظم رهبری ایراد کردند که گزیده ای از این مباحث در شماره های مختلف خدمت علاقه مندان عرضه خواهد شد.

  

* جلسه سی و دوم: محبت، میوه مراقبه  

فَإِذَا فَعَلَ ذَلِکَ أَسْکَنْتُ‌ فِی‌ قَلْبِهِ‌ حُبّاً حَتَّی أَجْعَلَ قَلْبَهُ لِی وَ فَرَاغَهُ وَ اشْتِغَالَهُ وَ هَمَّهُ وَ حَدِیثَهُ مِنَ النِّعْمَةِ الَّتِی أَنْعَمْتُ بِهَا عَلَی أَهْلِ مَحَبَّتِی مِنْ خَلْقِی [۱]

  

– اشاره

در جلسات گذشته ضمن بحث درباره فرازهایی از حدیث قدسی معراج، به بیان ویژگی‌های مشتاقان زندگی سعادتمندانه گوارا و ابدی آخرت پرداخته، و گفتیم مطالب این بخش از حدیث شریف قدسی را می‌توان به دو بخش راهبردهای اصولی و برنامه‌های کاربردی تقسیم کرد.

در ادامه حدیث و بعد از بیان این مقدمات، به این نکته اشاره شده که کسانی که با عمل کردن به این سفارشات و راهنمایی‌ها، در صدد دستیابی به چنین حیاتی برآیند، خداوند در همین عالم با آنها چگونه رفتار می‌کند و چه پاداشی به ایشان عنایت خواهد کرد؟

  

ثمره دنیایی اعمال

هم‌چنان‌که می‌دانید، حکمت آفرینش زندگی دنیوی انسان این است که در این عالم با رفتارهای اختیاری خود حیات ابدی‌اش را بسازد. از همین‌رو گاهی از زندگی دنیا به عنوان دوره‌ای جنینی یاد می‌شود که در آن انسان باید خودش را برای تولد و ورود به عالم دیگر بسازد. بنابراین، آنچه در عالم آخرت به انسان می‌رسد، نتیجه اعمالی است که در این دنیا انجام داده است. اعتقاد به این مسأله یکی از اصول و ضروریات دین است؛ ولی از آن جا که لطف و عنایت خدای متعال نامتناهی است، زمینه‌هایی را هم جهت دریافت رحمت بیشتر در همین دنیا برای انسان‌ها فراهم کرده است.

سنت کلی و قطعی الهی این است که هر کس قدر نعمت‌های الهی را بداند، از آنها سوءاستفاده نکند و شکرگزار باشد، خداوند نعمتش را زیاد می‌کند؛ لَئِن شَکَرْتُمْ لأَزِیدَنَّکُمْ [۲].

در مقابل، کسانی که کفران نعمت کنند، کمابیش در همین دنیا مشکلاتی برایشان پیش می‌آید؛ وَمَا أَصَابَکُم مِّن مُّصِیبَةٍ فَبِمَا کَسَبَتْ أَیْدِیکُمْ وَیَعْفُو عَن کَثِیرٍ [۳]. البته خداوند همه رفتارهای ناشایست بندگان را در این دنیا کیفر نمی‌دهد؛ بلکه از بسیاری از آنها چشم‌پوشی می‌کند. در بعضی از آیات قرآن به این مطلب تصریح شده که اگر خدا می‌خواست بندگان را در همین دنیا به مجازات همه گناهانشان برساند، جنبنده‌ای بر روی زمین باقی نمی‌ماند؛ ولی خداوند در این دنیا مهلتی به ایشان می‌دهد، تا شاید گناهکاران متنبّه شوند و پند بگیرند. لِیُذِیقَهُم بَعْضَ الَّذِی عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ [۴]؛ بعضی از اعمال‌شان را در این دنیا کیفر می‌دهیم، تا نتیجه عمل‌شان را بچشند؛ شاید این عذاب مختصر موجب شود که توبه کنند و به راه حق بازگردند.  

بر اساس این سنت، اگر کسانی سعی کنند احکام اسلامی در جامعه پیاده شود، در همین دنیا از نعمت‌های مادی بیشتری بهره‌مند می‌شوند؛ وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَی آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ [۵]؛ اگر مردم احکام الهی را رعایت کنند، به عبارت دیگر نظام اسلامی بر جامعه حاکم باشد، ما بر برکاتشان می‌افزاییم. در آیه دیگری نیز می‌فرماید: وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُواْ التَّوْرَاةَ وَالإِنجِیلَ … لأکَلُواْ مِن فَوْقِهِمْ وَمِن تَحْتِ أَرْجُلِهِم [۶]؛ اگر یهود و نصاری هم به احکام دین خودشان عمل کرده بودند، از آسمان و زمین بر آنها نعمت می‌بارید.

سنت دیگر الهی مربوط به قدردانی از نعمت‌های معنوی است. خدای متعال همه انسان‌ها را با عقل و وحی هدایت می‌کند؛ الَّذِی أَعْطَی کُلَّ شَیْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَی [۷]؛ خدا هر چه را می‌آفریند، هدایتش هم می‌کند؛ موجوداتی مثل گیاهان و حیوانات تکویناً در جهت مسیری که برای آن آفریده شده‌اند، هدایت می‌شوند. انسان هم به وسیله عقل و وحی هدایت می‌شود. اما همه مردم در مقابل این نعمت‌ها یکسان رفتار نمی‌کنند. کسانی از نعمت هدایت به درستی استفاده می‌کنند؛ بعضی هم با سرپیچی از آن، ناشکری و نافرمانی می‌کنند؛ وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَیْنَاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمَی عَلَی الْهُدَی [۸].

خداوند قوم صالح را هم هدایت کرد؛ اما آنها گمراهی و کوری را بر هدایت ترجیح دادند. در نتیجه به عذاب مبتلا شدند. در مقابل، کسانی که قدر هدایت الهی را بدانند، خدا بر هدایت‌شان می‌افزاید؛ وَالَّذِینَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًی [۹]. سنت قبل مربوط به نعمت‌های مادی بود و ثمرات و برکات مادی را در پی داشت. اما این سنت در مرتبه بالاتری است. اگر بشر قدر نعمت‌های معنوی را بداند و از هدایت‌های الهی به‌درستی استفاده کند، بر هدایتش افزوده می‌شود. وَیَزِیدُ اللَّهُ الَّذِینَ اهْتَدَوْا هُدًی [۱۰]. برای این سنت نمونه‌های فراوانی وجود دارد که بعضی از آنها در قرآن کریم ذکر شده است.

  

عنایات ویژه برای بندگان خاص

نعمت معنوی هدایت مراتبی دارد که اولین مرتبه آن، هدایت الهی به دین اسلام و مذهب اهل بیت علیهم‌السلام است. همه ما مؤمنین ـ‌الحمدالله‌ـ از این نعمت بهره‌مند هستیم و کمابیش قدر آن را می‌دانیم. اما مراتب دیگری از هدایت و ثمرات آن وجود دارد که ویژه خواص است و بسیاری از مؤمنین حتی تصور روشنی هم از آن ندارند؛ چه رسد به این که در مقام کسب آن و استفاده از نتایجش برآیند.

در جهت تقریب به ذهن می‌توان به عشق‌ آتشین لیلی و مجنون، وامق و عذرا، و شیرین و فرهاد اشاره کرد. شاید اغلب ما نتوانیم تصور کنیم که این افراد به دنبال چه بودند. نقل شده است که لیلی کنیزی سیاه‌چرده بود و ظاهر زیبایی نداشت که هر کسی با دیدن او شیفته‌اش بشود. به مجنون اعتراض کردند که برای چه به این کنیز سیاه حبشی دل بسته‌ای؟ او در جواب گفت مگر هر چه سیاه باشد، دوست‌داشتنی نیست؟ پس چگونه همه به دنبال مشکِ سیاه هستند؟ مشک با وجود این‌که سیاه‌رنگ است، به خاطر عطر خوشش قدر و قیمت فراوانی دارد. یقولون لیلی سودة حبشیّة * فلو لا سواد المسک‌ ما کان غالیاً. کسی که بویی از علاقه و عشق مجنون به لیلی نبرده، از شنیدن این مفاهیم تعجب می کند و نهایتاً او را دیوانه‌ای می‌داند که به خاطر یک زن، ‌ این‌چنین زندگی‌اش را تباه کرد.  

بعضی از حالات اولیای خدا نیز همین‌گونه است. بعضی از بندگان خدا هستند که عشقشان به خدا آتشین‌تر از عشق مجنون به لیلی است. یکی از این بندگان شیفته خدا حضرت شعیب سلام‌ الله‌ علیه است.

در روایات نقل شده که حضرت شعیب علیه‌السلام سال‌های فراوانی از شوق خدا گریست، تا چشمش نابینا شد. خداوند بر او منت گذاشت و چشمانش را بینا کرد. مجدداً آن‌قدر گریست، تا دوباره نابینا شد. بار دیگر خداوند چشمانش را به او بازگرداند. برای سومین مرتبه به گریه‌ هایش ادامه داد، تا نابینا شد. این مرتبه خداوند جبرئیل را با این پیام نزد او فرستاد که چرا این‌قدر گریه می‌کنی؟ اگر گریه‌هایت از ترس جهنم است، جهنم را بر تو حرام کردم و اگر از عشق بهشت ‌گریه می‌کنی، بهشت را در اختیارت قرار دادم. شعیب در جواب گفت: خدایا! خودت می‌دانی که گریه‌های من نه از ترس جهنم است، نه از شوق بهشت؛ گریه و زاری من از شدت محبت توست و تا تو را ملاقات نکنم، آرام نمی‌گیرم. خدای متعال هم برای شعیب پیغام فرستاد که اگر چنین است، من کلیم خود را خادم تو قرار می‌دهم. [۱۱] بعد از این جریان بود که حضرت موسی به مدین آمد و چوپانی گوسفندان شعیب را بر عهده گرفت. این پاداشی بود که خداوند در این دنیا در برابر عشق شعیب به خدا به او داد. ما که دلبسته لذت‌های دنیا و پست و مقام‌های آن هستیم، اگر بخواهیم به چنین مرتبه‌ای برسیم، باید چه کنیم؟ فرازی از حدیث قدسی که در جلسات اخیر درباره آن بحث شد، پاسخ کسانی است که در پی رسیدن به چنین مقامی هستند.  

ابتدا حب دنیا را از دل بیرون کنید، همیشه به یاد خدا باشید، مراقب باشید در دام شیطان نیافتید، تا خداوند محبتش را در دل شما جا دهد. این، راه آسانی نیست؛ اما اگر کسانی صادقانه در پی آن باشند که در این جهت هر چه از دست‌شان برمی‌آید، انجام دهند، خداوند خودش برای پیمودن این مسیر به ایشان کمک می‌کند. در این جاست که آن سنت الهی جای خودش را پیدا می کند؛ وَ یَزِیدُ اللَّهُ الَّذِینَ اهْتَدَوْا هُدًی. ما می‌دانیم که ضعیف هستیم؛ خدای متعال هم کاری که از شعیب و امثال او توقع داشت، از ما انتظار ندارد. اما باید آن مقدار که از دستمان برمی‌آید کوتاهی نکنیم تا خدا هم به ما کمک کند.

  

محبت، میوه مراقبه

در جلسات گذشته گاهی به این نکته اشاره شد که خدا به کسانی که چنین کارهایی را انجام دهند، پاداشی خواهد داد. در این جلسه در باره این پاداش بحث خواهیم کرد. اگر کسی همت کرد و شرایطی را که ذکر شد، در حد توان خود فراهم کرد؛ همیشه به یاد خدا بود، دل به امور دنیا نبست، به وسوسه‌های شیطان گوش نداد، در این صورت أَسْکَنْتُ‌ فِی‌ قَلْبِهِ‌ حُبّاً، خداوند محبتی را در دل او ایجاد می‌کند. ما به‌ خوبی آگاه هستیم که با وجود دلبستگی‌هایمان به امور دنیوی، و معرفت ناقصمان دل‌های ما لیاقت عشق به خدا را ندارد و پیدایش عشقی مجنون‌وار در دل آدمی کار ساده‌ای نیست. اما اگر ما زمینه چنین محبتی را فراهم کنیم و ظرف‌ دلمان پاک و آماده سازیم، خداوند از گوهر مخصوص اولیایش در ظرف دل ما جای می‌دهد؛ فَإِذَا فَعَلَ ذَلِکَ أَسْکَنْتُ‌ فِی‌ قَلْبِهِ‌ حُبّاً؛ با شعله‌ور شدن آتش محبت خدا در درون بنده، خداوند دل بنده را از آنِ خودش می‌کند، ‌ تا کس دیگری در آن راه پیدا نکند؛ حَتَّی أَجْعَلَ قَلْبَهُ لِی وَ فَرَاغَهُ وَ اشْتِغَالَهُ وَ هَمَّهُ وَ حَدِیثَهُ مِنَ النِّعْمَةِ الَّتِی أَنْعَمْتُ بِهَا عَلَی أَهْلِ مَحَبَّتِی مِنْ خَلْقِی.  

این نعمت ویژه‌ای است که خدا به دوستان خاصش عنایت می‌کند و دیگران از روابطی که این بندگان با خدا دارند، ‌ مطلع نمی‌شوند. اثر محبت آتشین بنده نسبت به خدا این است که همانند هر عاشق دیگر، در هر فرصتی به دنبال بهانه‌ای برای ذکر محبوبش می‌گردد. با پیدا شدن محبت خدا در درون انسان، دلش از آنِ خدا می‌شود و دائماً می‌خواهد از خدا و نعمت‌های خدا بگوید. بیکار باشد، یا مشغول انجام کار، توجه ‌اش به خداست. در حال بیکاری خدا را شکر می‌کند که فراغتی برای مناجات با خدا یافته است. همان‌گونه که حضرت موسی بن جعفر سلام‌الله‌علیه در آن زندان تاریک که روز و شب تشخیص داده نمی‌شد، سر به سجده می‌گذاشت و خدا را شکر می‌کرد و عرض می‌کرد: خدایا! از تو جای خلوتی خواستم که در آن تمام توجه‌ام معطوف به تو باشد و بتوانم با تو مناجات کنم. تو را سپاس که چنین جایی را برایم فراهم کردی.  

بنده عاشق در حال اشتغال هم دائماً توجه‌اش به خداست. رِجَالٌ لَّا تُلْهِیهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَیْعٌ عَن ذِکْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِیتَاء الزَّکَاةِ [۱۲]. هم اشتغالش برای خداست و در هیچ جایی او را فراموش نمی‌کند؛ هم در خلوت و بیکاری از یاد خدا غافل نمی‌شود؛ سعی می‌کند در هر فرصتی با خدا خلوت کند و مناجات خصوصی با محبوب داشته باشد. وَ هَمَّهُ وَ حَدِیثَهُ مِنَ النِّعْمَةِ الَّتِی أَنْعَمْتُ بِهَا عَلَی أَهْلِ مَحَبَّتِی مِنْ خَلْقِی؛ همه همّ و غمّ، و فکر و ذکرش خداست و همواره مشغول شکرگزاری نعمت‌های خاصی است که خدا به اهل محبتش می‌دهد و فرصتی برای شکرگزاری از نعمت‌های دیگر دنیا هم ندارد. سپاسگزاری از خدا به خاطر چشم و گوش و زبان کار امثال ماست. اما بندگان خاص خدا آن‌چنان محو نعمت‌های معنوی هستند که فرصتی برای شکرگزاردن در برابر یکایک نعمت‌های مادی پیدا نمی‌کنند. تمام توجه این بندگان به نعمت‌های خاصی معطوف است که خدا به اهل محبت می‌دهد.  

رزقنا الله و ایاکم ان‌شاءالله

  

پاورقی:

[۱]. بحار الأنوار، ج‌۷۴، ص: ۲۸.

[۲]. ابراهیم(۱۴) / ۷.

[۳]. شوری(۴۲) / ۳۰.

[۴]. روم(۳۰) / ۴۱.

[۵]. اعراف(۷) / ۹۶.

[۶]. مائده(۵) / ۶۶.

[۷]. طه(۲۰) / ۵۰.

[۸]. فصلت(۴۱) / ۱۷.

[۹]. محمد(۴۷) / ۱۷.

[۱۰]. مریم(۱۹) / ۷۶.

[۱۱]. رک: بحار الأنوار، ج‌۱۲، ص: ۳۸۱.

[۱۲]. نور(۲۴) / ۳۷.

بزرگترین نصیحت علامه طباطبایی(ره)


عقیق:کتاب «آن مرد آسمانی» با موضوع «خاطره هائی از زندگی فیلسوف بزرگ قرن، آیت الله علامه طباطبائی (ره)» به قلم مرتضی نظری به رشته تحریر درآمده که بخش هایی از این کتاب را در شماره های گوناگون برای آشنایی بهتر و بیشتر با صاحب تفسیر المیزان تقدیم نگاه شما خوبان خواهیم کرد.

  

مطالعه و تحقیق

  

راه موفقیت

 

فرزند علامه، در این باره می گوید» : (۱۵)

«پدر بیشتر از همه به کار و تلاش و تحقیق توصیه می کرد. خودش در تمام طول سال، فقط یک روز عاشورا را تعطیل می کرد و در بقیه ایام، چهارده تا شانزده ساعت مشغول تحصیل، تحقیق و تعلیم بود و هرگز احساس خستگی نمی کرد. بزرگترین نصیحتش این بود که حق را به مردم بشناسانید، آن هم بطور استدلال و حق کسی را ضایع نکنید.»

  

مطالعه زیاد

 

استاد حسینی همدانی، مترجم تفسیرالمیزان، کثرت مطالعه را در این مرد خدا ویژگی چشمگیری می بیند(۱۶):

 

«علامه طباطبایی {…} از هر ماه چندین شب را تا صبح بیدار مانده و به مطالعه و نوشتن می گذرانید. بسیار اهل مطالعه بودند، یادم هست که آن فیلسوف معمولا در حوالی غروب به تلاوت قرآن مشغول می شدند.

 

عرض کردم، آقا چرا این موقع قرآن می خوانید، هوا تاریک است و چشمتان خسته می شود، ایشان فرمود» :

 

«قرائت قرآن نور چشم را زیاد می کند، همان گونه که بر بصیرت دل می افزاید.»

  

ارزش تفکر

 

علامه قدر تفکر را می دانست و ذهنش را پرت نمی کرد تا در مسائل مختلف به تفنن بپردازد.

مهندس عبدالباقی می گوید: (۱۷)

 

«در کارهای علمی خود بیشتر فکر می کردند و مطالعه زیادی روی کتب مختلف نداشتند، بجز در مورد مراجعه به تاریخ و اسم و اختصاصات موجود و بدین جهت در کتابخانه شان خیلی کتاب انباشته نبود.»

  

غواصی در علم

 

علامه سید محمد حسین حسینی تهرانی، کیفیت تفکر او را این چنین یادآور می شود:

 

«استاد متفکر و در تفکر عمیق بودند؛ هیچگاه از مطلبی به آسانی عبور نمی کردند و تا به عمق مطلب نمی رسیدند و اطراف و جوانب آن را کاوش ‌ نمی کردند دست بر نمی داشتند. در بسیاری از مواقع که یک سؤال بسیط و ساده ای از ایشان می شد که در یک مسأله فلسفی و یا تفسیری و یا روایی بود و می شد با چند کلمه، جواب فوری داده شود، و مطلب را پاسخ گفت؛ ایشان قدری ساکت می ماندند و پس از آن چنان اطراف و جوانب و احتمالات و مواضع رد و قبول را بررسی و بحث می کردند که حکم یک جلسه درسی را پیدا می کرد.»(۱۸)

  

دانشمند آگاه

 

مرتضی مطهری، متفکر بلند آوازه ی حوزه و دانشگاه درباره او می نویسد: (۱۹)

 

«علامه طباطبایی سال ها از عمر خویش را صرف تحصیل و مطالعه و تدریس فلسفه کرده اند و از روی بصیرت به آراء و نظریات احاطه داشته اند و به علاوه روی عشق فطری و ذوق طبیعی افکار محققین اروپا را به خوبی نیز از نظر گذرانیده اند.»

  

استاد مطهری جای دیگر علامه را این چنین به تصویر می کشد: (۲۰)

 

او بسیار مرد عظیم و جلیل القدری است {…} مردی است که صد سال دیگر باید بنشینند و آثار او را تجزیه و تحلیل کنند و به ارزش او پی ببرند.»

  

نشانه کمال عقل

 

از دیگر شیفتگان علامه، آیت الله جوادی آملی است که چه زیبا می کاود چهره ی عقلی او را:(۲۱)

 

«از مشخصات بارز سیره ی فلسفی علامه (ره) زیاد اندیشیدن و قسمت مهم وقت را به تفکر پرداختن و کم سخن گفتن و سؤال را بدون دقت جواب ندادن و قبل از تأمل حرف نزدن بود که : اذا تم العقل نقص الکلام/ هرگاه عقل و خرد کامل شود، کلام و سخن کوتاه و گزیده می شود.»

 

«لذا نه بی جا سخن می گفت و نه سخن بی جا داشت و نیز در بیان درسی و بنان (۲۲) تدوینی آن چنان گزیده گوی و پخته نویس بود که نشانه های رنج درون بینی به صورت گنج های گرانمایه در تمام ابعاد نقد و تحلیل فلسفی معظم له کاملا مشهود بود و هست، و هیچ گاه در ابطال آرای باطل دیگران و تزییف (۲۳) نظرات ناصواب پیشینیان، ادب علمی را فراموش نمی کرد و عفت عقلی را نادیده نمی گرفت».

  

بهترین کارها

 

علامه طباطبایی در شب ۲۳ از ماه مبارک رمضان که از شب های قدر است، تفسیرالمیزان را به اتمام رساند و در پایان تفسیر گرانقدرش به این مسأله اشاره کرده است.

 

حضرت علامه طباطبایی شب قدر را به بحث و تحقیق آیات قرآنی احیا می کرد و تفسیرش را در این شب فرخنده به پایان رسید. آری، این چنین باید بکار بود! و به شعر رسا و شیوای شمس الدین محمد بن محمود آملی، صاحب نفایس الفنون :

به هوس راست نیاید و به تمنی نشود               کاندر این راه بسی خون جگر باید خورد

 

صاحب جواهر (قدس سره العزیز)، کتاب گرانقدر جواهرالکلام را در شب ۲۳ ماه مبارک رمضان به اتمام رساند؛ در مفاتیح محدث قمی نقل شده است : «افضل اعمال در احیای شب قدر، مذاکره ی علم است. (۲۴»)

  

توسل

  

ای علی!

 

علامه طباطبایی به ساحت مقدس حضرت علی علیه السلام ارادت خاصی داشت و هنگامی که از تبریز به قصد ادامه تحصیل علوم اسلامی به جوار بارگاه مقدس آن امام مظلوم، یعنی نجف عزیمت کرد، در لحظه ی ورود خطاب به قبه و مرقد امیرالمؤ منین علیه السلام چنین گفت :(۲۵)

 

«ای علی علیه السلام من برای ادامه تحصیل به محضر شما شرفیاب شده ام، ولی نمی دانم چه روشی را پیش گیرم و چه برنامه ای را انتخاب کنم؛ از شما می خواهم که در آن چه صلاح است، مرا راهنمایی کنید.»

  

راه نیل به کمال

 

یکی از شاگردان علامه نقل کرده است:

 

«شنیدم وقتی در عتبات بودند به توسل و بکا بر امام حسین علیه السلام و شرکت در مجالس عزاداری مراقبت داشتند و در دستورات اخلاقی خود به نقل از اساتیدشان می فرمودند:

 

هیچ کس به هیچ مرتبه ای از معنویت نرسید و گشایش و فتح بابی نکرد مگر در حرم مطهر امام حسین علیه السلام و یا در توسل به آن حضرت.

  

حجت الاسلام امجدی نقل می کند:(۲۶)

 

«با این که حضور ایشان عظمتی به مجلس می داد، ولی در مجلس ‌ سوگواری برای سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام همچون افراد عادی شرکت می کرد و عقیده اش در حدی بود که می گفت این کتیبه های سیاه که بر در و دیوار حسینیه و محل عزاداری نصب کرده اند، ما را شفاعت می کند و حق هم با ایشان بود؛ چراکه إن من شی الا یسبح بحمده، همه ی موجودات شعور دارند، ولی در قیامت پرده ها کنار می رود و این پارچه های سیاه مزین به اشعار مرثیه و سوگنامه، شفیع ما خواهند بود و در مجلس آن چنان شدید گریه می کرد، بطوری که دانه های درشت اشک از چشمانش سرازیر می گردید.»

  

پی نوشت ها:

۱۵- مهندس عبدالباقی طباطبایی، جوانان امروز، شماره ی ۸۲۱، ص ۷.

۱۶- حوزه، شماره ی ۳۰، ص ۵۳.

۱۷- نور علم، دوره ی سوم، شماره ی ۹، ص ۷۷.

۱۸- مهرتابان، ص ۲۵ – ۲۶.

۱۹- مرتضی مطهری، ((مقدمه)) بر اصول فلسفه و روش رئالیسم، علامه طباطبایی، ج اول، ص ۱۶.

۲۰- مرتضی مطهری، حق و باطل، ص ۸۹.

۲۱- آیت الله جوادی آملی، سیره ی فلسفی حضرت استاد، یادنامه ی استاد علامه طباطبایی، ص ‌ ۱۶۰.

۲۲- بنان؛ سرانگشت. تزییف، ناسره داشتن، نادرست خواندن.

۲۳- همان

۲۴- استاد حسن زاده ی آملی، هزار و یک کلمه، ج ۱، کلمه ی ۱۵۸، ص ۲۹۷.

۲۵- مجله نور علم، دوره ی سوم، شماره ۹، ص ۶۵.

۲۶- جمهوری اسلامی، شماره ی ۴۱۹۵ (دوشنبه، اول آذر ۱۳۷۲)، ص ۱۱.

انسان ها در قیامت با چه زبانی صحبت می کنند؟


عقیق:پاسخ به سؤالات و شبهات موجود در جامعه از وظایف مراکز حوزوی و دینی است که این خبرگزاری در شماره های گوناگون به ارائه برخی از پرسش ها و شبهات و پاسخ های آن، برگرفته از «مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم» خواهد پرداخت.

  

– سؤال

در روز قیامت انسان‌ ها با چه زبانی سخن خواهند گفت؟

     

– پاسخ

در قرآن کریم از زبان اهل بهشت سخنی به میان نیامده و تنها در یک آیه آمده است: «و تحیتهم فیها سلام» احوال‌پرسی آن‌ها در بهشت سلام است؛ ولی هنگامی که به متون روایی مراجعه می کنیم به روایاتی برمی خوریم که گویای این است که زبان اهل بهشت «عربی» است.

در روایتی آمده است که می‌فرماید: «زبان حضرت آدم عربی بوده و آن زبانی است که اهل بهشت به آن سخن می‌گویند.»[۱] و در روایت دیگر وارد است که لسان اهل الجنه العربی و الفارسی الدری [۲]؛ زبان اهل بهشت عربی و فارسی دری است.

در مسائل شامی از امیرمؤمنان نقل شده است که فرمود: زبان و سخن اهل بهشت عربی است و زبان و کلام اهل جهنّم مجوسی است. [۳] 

در کتاب الدرالمختار حدیثی از رسول خدا (ص)   نقل شده است که حضرت می فرماید : عرب را به خاطر سه چیز دوست بدارید : ۱- همانا من عربی هستم  ۲- قرآن به زبان عربی نازل شده است  ۳-  زبان اهل بهشت در بهشت عربی است [۴]

از مجموع آنچه گذشت گمان قوی برای انسان حاصل می‌شود که زبان اهل بهشت عربی و فارسی دری باشد گرچه نمی‌توان این مطلب را به طور یقینی بیان کرد؛ زیرا دلیل متقن با سند صحیح که صریحاً فرموده باشد زبان اهل بهشت چیست برای ما اقامه نشده است و ممکن است خداوند اهل بهشت را بر تمام زبان‌ها آگاه‌ گرداند تا به هر زبان که بخواهند سخن بگویند.

  

پی نوشت ها:

[۱] . مجلسی، محمد باقر، بحالارانوار، تهران، ج ۱۱، ص ۵۶، روایت ۵۷، باب ۱.

۲. آلوسی، تفسیر آلوسی، ج ۱۹، ص ۱۲۶ .

۳. نمازی شاهرودی، علی، مستدرک سفینه البحار،   ص ۱۴۰،   مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین بقم، ۱۴۱۹ ق.

۴. الحسکفی  معروف به ابن عابدین، محمّد امین، الدرالمختار، ۶ / ۷۴۰ ، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت، ۱۴۱۵ ق.  

منبع:حوزه

وقت آن است که شعور حسینی را به عالم نشان دهیم


عقیق:  این روزها بنا به اقتضای شرایط موجود، مباحث مختلفی در رابطه با اصل برگزاری مراسم محرم و صفر و نحوه انجام آن مطرح می شود که در همین راستا، حجت الاسلام بهاری نیز شعور حسینی را از ضرورت های فعلی دانسته و معتقد است که باید با رعایت دستورالعمل های بهداشتی، این شعور را به عالمیان نشان داد.

نیاز به تصمیمی عاقلانه داریم

حجت الاسلام بهاری پیش از هرچیز با تاکید بر فرمایشات رهبری، هیات ها را ملزم به فرمانبری از تصمیمات ستاد ملی کرونا دانسته و می گوید:”  قطعا الان در یک برهه ای قرار گرفته ایم که یک تصمیم عاقلانه در عین عاشقانه بودن را لازم داریم. همین که رهبر عزیزمان به عنوان یک مرجع عالیقدر شیعه، خودشان را یک تابع تمام عیار در مقابل تصمیمات ستاد ملی کرونا می بینند، قطعا مجموعه هیات های مذهبی نیز بار مضاعفی تحت عنوان اطاعت پذیری روی دوششان می آید و باید مسیری را انتخاب کنند که عقلانیت بر مسائل دیگر برتری یابد.” اگر امکان فراهم شد تا بتوانیم در یک فضایی با رعایت مجموع پروتکل های بهداشتی، مجالس ابی عبدالله(ع) را برگزار کنیم که خب این کار را انجام خواهیم داد و مطابق آنچه ستاد ملی کرونا می گوید، عمل خواهیم کرد اما اگر نشد، باید پذیرای تصمیمات اتخاذ شده باشیم.” او در ادامه با نقدی بر ازدحام موجود در جریان مسلمیه، ادامه می دهد:” شنیدم دوستانی در جلسه مربوط به مسلمیه، ازدحام غیرمتعارفی انجام دادند که متناسبت با مسائل امروزه نبوده است؛ یعنی همان ازدحام و تراکم هایی که سال های گذشته بود! خب وقتی به ما می گویند، فاصله اجتماعی را رعایت کنید، این چه معنایی دارد؟ همه ما جلساتی را در تلویزیون دیدیم که متناسب با شرایط فعلی برگزار شد، بنابراین باید این جلسات را سرلوحه خود قرار دهیم. در دعای عرفه استاد انصاریان، همه بسیار منظم نشسته بودند، گریه کردند، سینه زنی کردند و دعایشان را هم خواندند. درحال حاضر اقتضای زمان، بر این نوع عزاداری است و ما هم باید این مساله را بپذیریم.”

با حفظ جان دیگران مواجه هستیم

این کارشناس مذهبی در ادامه به مسائل مهمی از جمله شعور حسینی اشاره کرده و توضیح می دهد:” ارزش روضه ابی عبدالله(ع) بسیاربسیار بالاست و اصلا شکی در آن نیست، بطوریکه به عنوان یک امر مستحب موکد و در حد واجب محسوب می شود و حتی جز واجبات ارشادی است. به ما گفته اند که در حد وجوب نسبت به ابی عبدالله الحسین(ع) عرض ارادت داشته باشیم اما افضل بر این مساله، مسائل دیگری وجود دارد که جا دارد به آن بپردازیم. مثلا در بحث نماز حکم فقهی داریم که اگر در حال نمازخواندن، جانمان به خطر افتاد، باید نماز را بشکنیم؛ حتی نمی گوید می توان نماز را شکست بلکه تاکید روی شکستن حتمی نماز دارد. در بحث عزاداری ها نیز با مساله رعایت حفظ جان دیگران مواجه هستیم.” او اضافه می کند:” در اینجا جان من به شخصه مطرح نیست که مثلا من بگویم جانم فدای ابی عبدالله. ممکن است من این را بگویم اما در بعد عمومی ممکن است بعضی ها به این مساله اعتراض داشته باشند، بنابراین من به این مساله اعتقاد راسخ دارم که حتما باید به دستورالعمل ها توجه کرد. در حسینیه، مساجد، خیمه ها، تکیه ها و غیره باید تا حدی که جا وجود دارد، با همان فاصله اجتماعی بنشینند و عزاداری کنند، روضه گوش بدهند و سینه زنی کنند ولی اینکه حتما متراکم به هم بچسبند، اصلا نباید این چنین باشد. حتی در مجالس بزرگی مثل جلسات حاج محمود عزیز یا حاج آقا بنی فاطمه و یا جلسات حاج منصور نیزشرایط به همین گونه است. هرکدام از این هیات ها دارای عظمتی بوده اند اما الان شرایط متفاوت است و یک اقتضایی وجود دارد که باید شعور حسینی از خودمان نشان دهیم.”

لازم باشد در خانه عزاداری می کنیم

حجت الاسلام بهاری ادامه می دهد:”  ما آن شور حسینی را به عالم جلوه گر کرده ایم و حالا باید شعور حسینی را هم به عالم نشان دهیم. ما این شعار را به شعور تبدیل می کنیم و حتی اگر لازم باشد می نشینیم در خانه هایمان گریه می کنیم. ببینید نفرموده اند که شما حتما باید همه با هم جمع شوید و برای امام حسین(ع) گریه کنید و روایات متعددی هم براین مساله داریم. امام صادق فرمودند:” اگر یک نفر، یک آه محزون برای ما و برای ظلمی که بر ما اهل بیت شده، بکشد، بهشت بر او واجب است؛ پس ما باید در چنین حدی قرار بگیریم.” او ادامه می دهد:” ما باید روز تاسوعا و روز عاشورا و  کلا در ایام محرم محزون باشیم و این شاید بالاتر از آن مسائل و مراتبی باشد که مربوط به جریان عاشوراست. الان اقتضای زمانه این است که افکار و فرهنگ عاشورایی را در جامعه پیاده کنیم. البته اگر هم امکانش ایجاد شد، در هر حدی که به ما اجازه دادند و گفتند اشکالی ندارد دور هم جمع شوید، باز هم آن اتحاد و اتفاق را به رخ عالم می کشیم و باز هم در کنار هم هستیم.”

 

گفت و گو از نفیسه خانلری

جامعه ایمانی مشعر در خصوص برنامه‌ هیئات مذهبی بیانیه داد



عقیق:در آستانه ماه محرم، جامعه ایمانی مشعر بیانیه ای را که جمع بندی جلسات با اجتماع هیأت های‌ حسینی است منتشر کرد؛ بیانیه به شرح زیر است؛

باسم رب الحسین(ع)

در این دوران که عده‌ای به تقابل علم و دین چشم طمع دوخته بودند، جامعه دینی ما با هدایت و راه‌بری فقیهی فرزانه، از خود چنان فرهیختگی عقلانیتی به خرج داد که چشم طمع دشمن را کور کرد. تعامل سازنده و پشتیبانی بی‌نظیر جامعه دینی و بزرگان دین از مجاهدت‌های پزشکان و پرستاران، تصویر ماندگاری از عقلانیت شیعی و پیوند علم و دین را برای تاریخ برجای گذاشت.

خادمان هیأت، خادمان مردم و مدافعان سلامت‌اند، از ابتدای کرونا هیئات به میدان آمدند و دوشادوش مجاهدان سلامت و کادر درمان از هیچ خدمتی فروگذار نکردند تا جایی که شهدایی را هم در این راه تقدیم نمودند. هیأت‌ها مردانه پای کار خدمت به مردم بودند و در میان مردم تا آخر ایستاده‌اند و هم‌چنان رسالت حفاظت از جان و سلامت مردم را بر دوش خود می‌بینند و این نبرد را تمام‌شده نمی‌بینند. چه‌بسا اگر از زحمات خادمان حوزه سلامت، پشتیبانی لازم می‌شد و آن سخت‌گیری ابتدای امر با دقت و ظرافت استمرار می‌یافت و اماکن غیرضروری مانند مراکز خرید، بوستان‌ها، سینماها، استخرها و … بازگشایی نمی‌شد، شاهد اوج‌گیری دوباره ابتلا و هدررفتن زحمات مجاهدان این عرصه نبودیم و بسیار زودتر از فرارسیدن محرم این ویروس منحوس ریشه‌کن می‌شد. این در حالی است که کشور چین به عنوان خاستگاه و منشأ اصلی این ویروس، بعد از گذشت شش ماه آن هم در مناطقی با ریسک پایین شیوع و هم‌چنین با رعایت پروتکل‌های بهداشتی در حال بازگشایی اماکن غیرضروری خود مانند سینماها و … است. (خبرگزاری ایسنا)

اما به هرحال مبتنی بر آن‌چه گذشت، توجه به مسائل ذیل در آستانه محرم امسال از اهمیت بسیاری برخوردار است:

۱. به گفته کارشناسان خواه‌ناخواه دوره‌ای طولانی را باید با این ویروس منحوس بگذرانیم و به سبک زندگی جدیدی همراه با دستورالعمل‌های بهداشتی عادت کنیم. ازاین‌رو به جای قرنطینه کور، ضرورت دارد اقدامات هوشمندانه‌ای نسبت به مصونیت جامعه صورت گیرد. در مواجهه فعّال و هوشمندانه با این ویروس، جامعه دینی ما از این آزمون سربلند بیرون آمد و نشان داد علم در زیر سایه حکمتِ دینی است که به اوج بالندگی می‌رسد و ضمانت التزام پیدا می‌کند. برگزاری اجتماعات دینی و نمازهای جماعت مساجد با رعایت کامل و حتی سخت‌گیرانه‌تر از حدود تعیین‌شده، حاکی از همین تعهد و التزام مؤمنان به الزامات و اصول بهداشتی است، امری که در سایر محیط‌های اجتماعی کم‌تر به چشم می‌خورد.

مساجد و هیأت‌ها در این مواجهه، حقیقتاً تبدیل به یک پایگاه هم‌بستگی اجتماعی شدند و به‌عنوان مزیت نسبی جامعه اسلامی ایران، فرصتی بی‌بدیل را برای حل یک مسأله ملی ایجاد نمودند، امری که بسیاری از جوامع غربی از آن بی‌بهره هستند. از تمامی مسئولان خواهشمندیم که این ظرفیت عظیم را به درستی ببینند و از آن به درستی بهره برند. صِرف برخورد سلبی، تعطیل کردن، بستن و گرفتن و… با توجه به مردمی‌بودن این نهادها، بدترین مواجهه با این ظرفیت عظیم و فرصت‌سوزی آشکار است.

مساجد و هیآت در این بحران که آسیب‌های اجتماعی بسیاری را هم در پی داشته، می‌توانند بازوی حاکمیت باشند و به‌عنوان مراکز اجتماع نور ایمان و رحمت و مودت به کمک مردم شتافته و در حوزه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و… از مردم دستگیری کنند. نقش هیأت‌ها در سلامت روحی و روانی، بهداشت معنوی تسلی خاطر مردم غیرقابل‌انکار است. ضمن آن‌که محرم بهترین فرصت برای تعظیم شعائر و احیای امر اهل‌بیت(ع) است که از جمله مصادیق مهم آن خدمت به محرومان است. هیآت حسینی کار رزمایش مواسات و همدلی را تازه شروع کرده‌اند و در ایام محرم با قوت بیش‌تر دنبال خواهند کرد.

۲. شکل‌گیری ستاد ملی محرم در ذیل ستاد ملی کرونا که با مشورت کارشناسان و گروه‌های مرجع و نیز نهادهای مختلف، دور از حب و بغض‌های شخصی، جناحی و سیاسی، سیاست‌های معقول در زمینه برگزاری مراسمات را تدوین نموده و بر حسن اجرای آن نظارت نماید، اتفاقی مبارک است. از این رو انتظار می‌رود، مسئولان دولتی و حاکمیتی و نیز سایر صاحبان تریبون و رسانه، به‌جای اظهارنظرهای غیرمسؤولانه در فضای جامعه، به ایفای نقش هرچه بهتر این ستاد کمک کنند.

هیآت حسینی هم با حسن‌نظر منتظر تدوین هرچه سریع‌تر و ابلاغ سیاست‌هایی هستند که زمینه برپایی هرچه باشکوه‌تر عزاداری محرم را در ضمن حفظ سلامت جامعه فراهم آورد و قطعاً همگی ملتزم به رعایت این سیاست‌ها خواهند بود و فتنه بدخواهان را کور خواهند کرد.

اما آن‌چه مهم است سرعت عمل در تدوین و اعلام سیاست‌ها می‌باشد تا دراین فرصت کوتاه، امکان فراهم‌آوری شرایط تحقق سیاست‌ها را داشته باشند و نکته دیگر پرهیز از تذبذب و تشتت آراء و یا خدای‌ناکرده سوءاستفاده از ولایت‌پذیری و صبر جامعه هیأتی می‌باشد که از آن بوی بازی با احساسات و عواطف جامعه دینی به مشام برسد و خود می‌دانید عواقب دنیوی و اخروی چنین امری چه‌قدر تلخ و ناگوار خواهد بود.

۳. تمام دولت‌ها به حفظ ارزش‌های مورد وفاق ملی خود اهتمام دارند و به جرأت می‌توان گفت هیچ آیینی به گستردگی و اهمیت محرم بین مردم ما نیست. از طرفی شرایط اقتصادی سخت مردم و از سوی دیگر، برگزاری مراسم در فضای باز و پیاده‌سازی کامل دستورالعمل‌ها، هزینه مضاعفی را به هیأت‌ها تحمیل خواهد نمود که البته خود مردم و بانیان خیر تأمین خواهند نمود، اما قطعاً هم‌راهی دل‌سوزانه و مساعدت مسؤولانه نهادها و دستگاه‌های مختلف دولتی و حاکمیتی برای تحقق کامل این امر ضروری می‌باشد.

۴. شاید معدود نفراتی با اقدام نابه‌جا در برگزاری بی‌قاعده مراسمات به هر شکل و قیمتی و با به‌خطرانداختن سلامت مردم درصدد لطمه‌زدن به وجهه هیأت‌ها باشند، اما جامعه ایمانی هیأت‌ها این امر را مذموم دانسته و اعلام می‌کنیم این رویکرد غالب جامعه دینی ما نیست و از هر گروه و فرقه‌ای که قصد سنگ‌اندازی و فتنه‌گری در این ایام را دارند، تبری می‌جویند؛ چه در جهت به‌خطر انداختن سلامت مردم و چه در جهت خاموشی چراغ مجالس آل الله(ع)، که «انّ لقتلِ الحسینِ حرارهٌ فی قلوبِ المومنین لا تَبردُ ابداً». که این مشعلِ فروزان، خاموشی‌ناپذیر است.

1 2 3 350