کرونا شور را کم کرد؛ اما شعور عزاداران را به نمایش گذاشت


عقیق: مردم مشهد امسال نیز در سالروز شهادت علی ابن موسی الرضا(ع) یک بار دیگر عشق و ارادت خود را به مولایشان نشان دادند و از راه‌های دور و نزدیک شهر، خود را به حرم مطهر رساندند، البته بعضی به خاطر رعایت بیشتر پروتکل‌های بهداشتی امسال از داخل خانه عزاداری کردند. 

  نذری که یادگار روزهای جوانی است 

امسال مسیرم را از سمت میدان شهدا انتخاب می کنم و با سیل جمعیت همراه می‌شوم؛ خیابان مسدود است و هر کس بخواهد خود را به حرم برساند باید مسیر را پیاده طی کند؛ با خودم فکر می‌کنم شاید طی این مسافت برای سالمندان سخت باش.

خودم را به زن و شوهری می‌رسانم که کهولت سن قامتشان را خم کرده و چنانچه یاری عصا نباشد راه رفتنشان مشکل است، هر دو ماسک زده اند و سهم من از چهره‌شان چشمهای مهربانی است که پشت عینک‌های ذره بینی درشت‌تر به نظر می رسد؛ می پرسم برایتان سخت نیست در این شرایط؟ زن حرفم را قطع می‌کند و می‌گوید: برای ما مشهدی‌ها تمام سال یک طرف و روز شهادت امام رضا(ع) یک طرف.

 اشک‌هایش را پاک می‌کند و می‌گوید این نذر روزهای جوانی من و حاج آقاست، بچه دار نمی‌شدیم نذر کردیم چنانچه امام رضا حاجتمان را بدهد تا زنده باشیم مثل این روز را هر طور شده به پابوسش بیاییم، آقا دل شکسته مان را رد نکرد، پنج فرزند خوب و صالح به ما داد؛ حالا هم درست است کرونا آمده، اما ببین ماسک داریم فاصله مان را هم رعایت می‌کنیم. می‌رویم یک گوشه خلوت صحن می‌نشینیم زیارتنامه مان را می‌خوانیم و برمی گردیم، کجا معلوم سال دیگر زنده باشیم؟

امام رضا غریبی است که درد غریبی را دوا می‌کند

 از آن‌ها جدا می‌شوم؛ اما همچنان صدای امام رضا(ع) جان گفتنشان در گوشم طنین انداز است که چشمم به زن جوانی می‌افتد، طفلی در آغوش دارد با نوای آمده‌ام شاه پناهم بده که از بلندگوها پخش می‌شود زمزمه می‌کند و اشک می ریزد؛ اهل تبریز است و بعد از ازدواج ساکن مشهد شده، می‌گوید زندگیم خوب است، اما غریب بودن را من می‌فهمم یعنی چه؟ سه سال است نمک پروده آقا شده‌ام و هر وقت دلتنگ خانواده ام می شوم فقط آمدن به حرم حال دلم را خوب می کند؛ غریب الغربا جوری ناز زائرینش را می‌کشد که وقتی از حرم بیرون می روم انگار تمام دلتنگی‌هایم مثل یخ در آفتاب تابستان آب شده است، امام رضا غریبی است که درد غریبی را دوا می‌کند. 
 

 

احترام به همسایه مثل احترام مادر واجب است  در طول مسیر بیلبوردهای سیاهی که احادیث امام رضا(ع) بر دل آنها نقش بسته توجه بعضی عابران را جلب کرده است؛ مرد جوانی زیر یکی از بیلبوردها ایستاده و عکس می‌گیرد، روی آن نوشته “احترام به همسایه مثل احترام مادر واجب است”؛ از او می‌پرسم فکر می‌کنید چقدر این حدیث در شهر امام رضا(ع) رعایت می شود؟ ماسکش را روی صورتش جابه‌جا می‌کند دستی از سر کلافگی به موهایش می‌کشد و می‌گوید به والله اگر همه ما فقط به همین یک حدیث در زندگیمان عمل کنیم دنیا گلستان می‌شود، همین دیشب در محله ما سر جای پارک بین دو نفر از همسایه ها دعوا شد، سری به افسوس تکان می‌دهد و می‌رود. 

زیارت به نیابت از فوت شدگان کرونایی

مسیرم را از بین عزادارن به سمت بارگاه مطهر امام رضا(ع)ادامه می‌دهم، پاکبان های شهر امام مهربانی‌ها با دقت زیاد در حال نظافت معابر هستند، انصافا مردم هم خوب رعایت می‌کنند.

سمت راست خیابان شیرازی در پیاده رو نیمکت‌های سنگی دختر جوانی را می‌بینم که با دوستش نشسته تا نفسی تازه کند؛ می‌گوید امروز تصمیم گرفتیم به عشق امام رضا(ع) از میدان فردوسی پیاده به حرم بیاییم به این نیت که امام رضا(ع) نظری بکنند و کرونا ریشه کن شود، دلم برای یک دل سیر زیارت مثل زیارت‌های قبل از کرونا تنگ شده، صف کشیدن برای دو رکعت نماز حاجت بالای سر، دلم برای آن حال و هوا تنگ شده است، اشک‌هاش را پاک می‌کند و ادامه می‌دهد امروز به نیابت از همه آن‌هایی که سال قبل بودند و امسال از پیش ما رفته‌اند به خصوص فوت شدگان کرونایی زیارت می‌کنیم.  

«مهربانی با مردم نیمی از خرد است»

چشمم به یکی دیگر از بیلبوردهای احادیث امام رضا می‌افتد: «مهربانی با مردم نیمی از خرد است».با خودم فکر می‌کنم ما به عنوان همسایگان امام رئوف چقدر با هم مهربانیم و چقدر رافت در روابط‌مان ساری و جاری است؟ صاحبخانه با مستاجر، زن و شوهرها با هم، فروشنده با خریدار، کارفرما با کارگر، فرزند با پدر و مادر، مسؤولین با مردم، ما چقدر با هم مهربانیم؟ چقدر رافت و مهربانی ولی نعمتمان علی ابن موسی الرضا(ع) را در زندگی فردی و اجتماعی مان الگو قرار دادیم؟

طوری زندگی کنیم که لایق انتساب به شهر امام رضا(ع) باشیم

زن جوانی که تا حرم با او همراه می‌شوم می‌گوید: خاک قریه توس، یک هزار و ۲۰۰ سال قبل در چنین روزی بعد از اینکه پیکر مطهر فرزند رسول الله را در آغوش گرفت شرف و بزرگی پیدا کرد و مشهد شد؛ دفن پیکر پاک آقا امام رضا(ع) باعث رویش شهر مشهد شد، شهری که بارگاه امام مهربانی‌ها را چون دُری گران‌بها احاطه کرد و این مسؤولیت سنگینی است که بر دوش ما مردم مشهد نسل به نسل منتقل شد؛ باید طوری زندگی کنیم که لایق انتساب به شهر امام رضا باشیم و گرنه روز قیامت شرمنده رسول الله(ص) می‌شویم. 

او که کارشناسی ارشد جامعه شناسی دارد، می‌گوید: پیامبر(ص) قبل از رحلتشان به مسلمانان وصیت کردند دو چیز بین شما به امانت می گذارم قرآن و اهل بیت(ع)؛ باید گاهی با خودمان خلوت کنین بیینیم چقدر در زندگیمان به این دو امانت پیغمبر توجه داریم؟ چقدر سیره و روش ائمه را الگو قرار داده ایم؟ چقدر مثل امام رضا(ع) رئوف و مهربان هستیم؟   
 

 

به حرم که می‌رسیم از او جدا می‌شوم، دسته جات عزاداری و مردان به صحن انقلاب هدایت می‌شوند، همراه زن‌ها به صحن جمهوری می روم؛ هر کس در گوشه‌ای از یک فرش نشسته و به کاری مشغول، یکی به روضه و سخنرانی که از بلندگوها پخش می‌شود گوش سپرده، آن دیگری چشم به گنبد دوخته و با امامش حرف میزند و اشک می ریزد؛ یکی امام رضا را با نام غریب الغربا صدا می زند و آن دیگری برای شهادت مظلومانه آقا گریه می‌کند؛ عده ای در گوشه و کنار دالان‌ها روی زمین نشسته‌اند تا فاصله اجتماعی خود را با سایر زائران حفظ کنند.

کرونا شاید شور عزاداری‌های امسال را در ظاهر کمتر کرده باشد، اما شعور محبین امام رضا(ع) را بیشتر از هر وقت دیگر به عالم و آدم نشان داد و ثابت کرد رابطه مستقیم و مثبتی بین دیانت و عقلانیت وجود دارد.

 

منبع:فارس

تلویزیون اربعین با ویژه برنامه آخرین روز ماه صفر به کار خود پایان می‌دهد


عقیق: تلویزیون اینترنتی اربعین از پنجم ماه صفر به همت امور بین الملل و معاونت فضای مجازی سازمان با مشارکت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مهمان خانه عاشقان حسینی بود. آیین اختتامیه این شبکه در آخرین روز ماه صفر و با ویژه برنامه‌ای برگزار خواهد شد.

سید مصطفی موسوی مدیر تلویزیون اینترنتی اربعین درباره آیین اختتامیه بیانیه‌ای در اختیار خبرنگار ما قرار داد که در ادامه می‌توانید آن را بخوانید؛

به نام خدا.

آیین اختتامیه تلویزیون اینترنتی اربعین، با حضور دکتر موسوی مقدم قائم مقام سازمان صدا و سیما، نوری معاونت فضای مجازی، دکتر فهیم دانش مشاور رئیس سازمان و مدیر کل امور بین الملل، شنبه ۲۶ مهر همزمان با آخرین روز از ماه صفر برگزار می‌شود. از تمامی کسانی که در این راه ما را یاری کردند، تشکر می‌کنم. از ریاست محترم سازمان صدا و سیما، جناب آقای دکتر علی عسکری، مهندس فیروزی، همکارانمان در دفاتر بین الملل سازمان صدا و سیما که نشان دادند، دغدغه تولید چنین برنامه‌هایی را دارند، کمال تشکر را دارم.

آخرین برنامه تلویزیون اربعین از ساعت ۱۲ آغاز می‌شود، اما آیین اختتامیه از ساعت ۱۶ تا ۱۸ برگزار خواهد شد. محل برگزاری مراسم محل پخش تلویزیون اینترنتی اربعین است. در آیین اختتامیه بخش‌های مختلف برنامه مانند ارتباط با دفاتر خارج از کشور، ارتباط با اندیشمندان سراسر دنیا، تازه‌های اربعین و … به صورت خلاصه پخش می‌شود. شبکه دو و سه سیما نیز آیین اختتامیه را پوشش خواهند داد.

 

منبع:باشگاه خبرنگاران

بافت ضریح پوش، هدیه تبریزی ها به آستان خورشید هشتم+ عکس


عقیق: وقتی شنیدم  کریم پورشاهی شهروند تبریزی که کارش تعمیر و مکانیک خودرو است سه سال بر روی دوخت ضریح پوش سنگ قبر مطهر آقا علی بن موسی الرضا (ع) زحمت می کشد با خود گفتم مکانیکی کجا و دوخت و دوز ضریح پوش مرقد مطهر رضوی کجا؟

پاسخ سوال و گفتگوی درونی خود را زمانی یافتم که محضر عاشق سلطان خراسان رفته به کلامش گوش سپردم.

 

عاشق کار مکانیکی

کریم پورشاهی به تعبیر خودش عاشق کار مکانیکی است و تشویق های همسرش نیز باعث شده سختی های این شغل را تحمل کند.

کریم پورشاهی ۵۳ بهار زندگیش را پشت سر گذاشته و صاحب دو فرزند پسر به نام های مسعود و مهدی است. زندگی امروزش را مدیون پدر و مادرش است که در هیات های مذهبی او را پرورش داده اند.” در ایام کودکی پای ثابت هیات های حسینی بودم، بزرگتر که شدم فهمیدم مکتب اهل بیت(ع) مکتب آبرو و عزت است، مکتب بی نیازی بوده و باعث خیر دنیا و آخرت می شود ،برای همین سعی کردم همیشه دست به دامان ائمه اطهار باشم.»

وی تحصیلات خود را تا مقطع فوق دیپلم اتومکانیک ادامه داده و در زمینه تعمیر و بخش فنی خودروها با هنرستان ها فعالیت می کند و از سال ۵۹ به کار مکانیکی خودرو سواری مشغول است. در حال حاضر نایب رئیس اول اتحادیه تعمیرکاران اتومبیل است و در کنار همه این موارد دلش در گرو محبت اهل بیت مخصوصا آقا علی بن موسی الرضا (ع) بوده و رابط اشتغال و کارآفرینی دفتر آستان قدس رضوی شعبه آذربایجان شرقی است.

 

 

الهام گرفته ازضریح پوش مرقد مطهر حضرت ابوالفضل

کریم پورشاهی تصمیم گیری برای دوخت ضریح پوش مرقد مطهر رضوی را این چنین تعریف کرد« سه سال قبل به دیدار دوستی رفته بودم که از سفر کربلا آمده بود دوستم گفت یکی از خادمین حرم مطهر حضرت ابوالفضل، پارچه ای که روی سنگ قبر مطهر آن حضرت کشیده می شود را به رسم امانت به من سپرده است، دوست داری آن را ببینی؟

وقتی ضریح پوش سنگ قبر مطهر حضرت ابوالفضل (ع) را دیدم با خود فکر کردم چگونه می شود من نیز ضریح پوشی برای سنگ قبر مطهر حضرت امام رضا ( ع) تهیه کنم. چند روزی با خود فکر کرده و طرح های مختلف را به صورت ذهنی مرور می کردم. یک شب طرحی به ذهنم رسید، بهتر است بگویم انگارطرحی به من الهام شد که نمی توانستم آن را روی کاغذ بیاورم.با چند نفر از افراد صحبت کردم، گفتند کار سختی است این طرحی که  می گویی را روی کاغذ پیاده کنیم، شاید چند سالی زمان ببرد.

وقتی از آنها نتیجه نگرفتم  با استاد حسین کاظمی که استاد برجسته خوشنویسی است موضوع را مطرح کردم، استاد کاظمی گفت” طرح را شفاهی بگو تا من روی کاغذ طراحی کنم” جزء به جزء گفتم و او نقشه اش را کشید.۴الی۶ ماه طول کشید تا طراحی این ضریح پوش تمام شده و بر روی پارچه نقش ببندد»

 

 ابعاد این پارچه نفیس سبز یشمی رنگ به طول 20/2و عرض آن 10/1که هم اندازه با سنگ قبر مطهر حضرت امام رضا(ع) است.

وقتی به این پارچه ضریح پوش نگاه می کنی زیبایی خاصی توجهت را جلب می کند. در اول این ضریح پوش طرح خورشید هشتم دیده می شود. لفظ جلاله ” الله” در وسط این طرح به زیبایی می درخشد و در گلبرگ های  نقش بسته شده نام های خداوند” یا علیم،یا حبیب، یا مجیب، یا مسبب، یا مدبر،یا وکیل، یا کفیل” حک شده است. در سمت راست آن نام مبارک « محمد رسول الله» و در سمت چپ نام حضرت «فاطمه الزهرا» جلوه گری می کند.

در دو طرف گلبرگ های  خورشید هشتم نام ائمه اطهار به خوبی  حک شده است.

بر روی این ضریح پوش سنگ یشم، زمرد و در نجف بر روی نقره  تعبیه شده که  بر روی این سنگ های زمرد ، یشم و در نجف نام” علی بن موسی الرضا” ، ” لا اله الا الله ” و ” یا شمس الشموس” نوشته شده است.

در میانه این ضریح پوش، آرم آستان قدس رضوی به چشم می خورد ،سمت راست آن با عبارت ” یا شمس الشموس، یا انیس النفوس” و سمت چپ آن با ” یا غریب الغربا” مزین شده است.

نستعلیق عروس خطوط خوشنویسی است و استاد حسین کاظمی به زیبایی هر چه تمام نوشته روی سنگ قبر امام رضا علیه السلام را بر روی این ضریح پوش خوشنویسی کرده و خانم ها نیز آن را به زیبایی با هنر ملیله دوزی و گلدوزی آراسته اند.

 

متن کتیبه سنگ مرقد امام رضا ( علیه السلام )

متن زیر بر سطح سنگ مرقد امام رضا ( علیه السلام ) حک شده است:

«هذا هو المرقد الشریف للامام التقی النقی الصدیق الشهید ، وارث الانبیاء والمرسلین ، ثامن الائمه المعصومین من اهل بیت رسول رب العالمین ، حجه الله علی الخلق اجمعین ، سیدنا و مولانا ابی الحسن الرضا علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین .» 

آن طور که  پورشاهی توضیح می دهد: سه سال قبل  برای این اثر نفیس دو کیلو ملیله به قیمت یک میلیون و ۸۰۰هزار تومان خریداری شده است، این ملیله ها به رنگ های طلایی، نقره ای و قرمز بوده و در حاشیه های آن از نگین های سبز نیز استفاده شده است و ۲۳۰ عدد سنگ قیمتی نیز در تزئین آن به کار می رود.

پارچه اعلای مصری که در عین لطافت و نرمی، بسیار هم مقاوم و محکم است. صدها قطعه سنگ قیمتی، درّ نجفی، فیروزه نیشابوری و یاقوت سرخ نیز به کار اضافه می‌شود.

این ضریح پوش که یک اثر نفیس هنری محسوب می شود توسط سه نفر از خانم های تبریزی که استاد گلدوزی و خیاطی هستند دوخته می شود و در نمایشگاهی که از سوی آستان قدس رضوی در محل ائل گلی تبریز برگزار شده و این ضریح پوش به نمایش گذاشته شده بود 200 نفر از بانوان تبریزی در گلدوزی و ملیله دوزی آن مشارکت کرده اند.

به گفته  وی چهارچوب نقره ای در چهارگوشه این ضریح پوش نقش می بندد و در انتهای کار تاریخ ولادت و شهادت امام رضا ( ع) و در حاشیه های آن اسماء الهی  نوشته و گلدوزی می شود.

تاکنون ۷۵درصد ‌کار به اتمام رسیده و بعد از اتمام به آستان قدس رضوی اهداء می شود.

تفاوت سنگ‌پوش فعلی با آثار مشابه قبلی

پورشاهی ادامه داد: ضریح پوش های قبلی با چرخ گلدوزی کار شده است ولی مهم ترین تفاوتی که باید اشاره کنم اینکه  این ضریح پوش دست دوز است و تاکنون ۷۰میلیون تومان برای این اثر هزینه شده است که در تامین هزینه های آن تعدادی از خیرین نیز مشارکت کرده اند. خانمی که از پنج هزار تومان تا فردی که ۱۵میلیون تومان به نیت حضرت امام رضا علیه السلام کمک کرده است.

این هنرمند خوش ذوق تبریزی یک قاب چوبی نیز برای ضریح پوش رضوی طراحی کرده است.

بر روی این قاب چوبی نفیس که جنس آن از چوب درخت گردو است ابتدا کنده کاری می شود که در اصطلاح به آن شمسه می گویند. در بالای این قاب چوبی بسم الله الرحمن الرحیم و در وسط شمسه نام امام رضا(ع) نوشته می شود.

حاشیه قاب با آیه تطهیر که در شان ائمه اطهار است مزین می شود و دور تا دور آن نیز آیه ۳5 سوره نور«  اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکَاةٍ فِیهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِی زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ کَأَنَّهَا کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ یُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَکَةٍ زَیْتُونَةٍ لَا شَرْقِیَّةٍ وَلَا غَرْبِیَّةٍ یَکَادُ زَیْتُهَا یُضِیءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَى نُورٍ یَهْدِی اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ یَشَاءُ وَیَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ» نوشته می شود.
وقتی در این قاب چوبی باز می شود سوره حمد به صورت نیم دایره نوشته شده و در پایین آن آرم آستان قدس رضوی حک می شود و زمانی که در قاب باز می شود.

صلوات خاصه امام رضا(ع) پخش می گردد و بعد از آن نیز سه بار ذکر «یاعلی» تکرار می شود و سپس نوای ” آمدم ای شاه پناهم بده”  در فضا می پیچد.

 

خادم زائر امام رضا (ع) هستم

کریم پورشاهی  حالا خادم حریم رضوی است، هر چند که خود را خادم امام رضا (ع) نمی داند و مدام تاکید می کند من خادم زائر امام رضا (ع) هستم.

خادمیار رضوی در ادامه صحبت های خود در مورد نحوه ثبت نام برای خادمیاری گفت : دلم پر می زد که خادم زائر امام رضا(ع) باشم سال ۹۵ برای ثبت نام اقدام کردم ولی اعلام کردند ۲۰۰هزار نفر در صف انتظار در نوبت هستند و ثبت نام جدید نداریم. بنابراین منصرف شدم .در سال ۹۶ به توصیه یکی از دوستان که در بخش گزینش آستان قدس کار می کرد مجددا برای ثبت نام در سایت اقدام کردم و گاهی اوقات پیگیر بودم واین دوستم همیشه در جواب می گفت” ان شاء الله خوب می شود”.

حرف هایش که به اینجا می رسد احساس می کنم بغضی سنگین گلویش را می فشارد، می خواهد از عنایت امام رضا ( ع) بگوید که چگونه مقدمات پذیرفته شدنش به عنوان خادمیار رضوی را فراهم کرده است.

صحبت هایش را با علاقه و عشقی آکنده به سلطان خراسان  ادامه می دهد” پنجمین روز از ماه مبارک رمضان سال ۹۶ تماس گرفته و اعلام کردند به همراه مدارکت به دفتر آستان قدس مراجعه کن،رفتم آنجا فرم های مربوطه را پر کرده و مدارک را تحویل دادم. اول گفتند برو بعدا دوباره تماس می گیریم ولی همان لحظه نظرشان عوض شد و گفتند پرونده ات را تکمیل کن. 

به لطف امام رضا ( ع) کارهای مقدماتی ثبت نام به خوبی انجام شد، ۲۱ رمضان دوباره تماس گرفته و با خوشحالی اعلام کردند حکم خادمیاری آماده شده ودر مرحله بعد باید در کلاس های توجیهی شرکت کنی.

به همراه همسرم به مشهد مقدس رفتیم، در طی سه روز لباس هایم آماده شد. در کلاس های توجیهی شرکت کردم، در روز آزمون چون عینکم را فراموش کرده و با خود نبرده بودم  نتوانستم سوالات کتبی راخوب بخوانم و در مرحله اول آزمون مردود شدم، باید به تبریز بر می گشتم و چند روز یا چند ماه دیگر بعد از تماس مجدد دوباره برای آزمون به مشهد می رفتم.

خادمیار رضوی ادامه صحبت هایش را با حال خاصی پی می گیرد حالی که به تعبیر خودش وقتی در صحن و سرای  امام رضا ( ع)  قدم بر می دارد چنین حال خوشی دارد” چاره ای نبود باید به تبریز بر می گشتم یک روز دیگر در مشهد ماندم در کمال ناباوری دوباره تماس گرفته و گفتند فردا دوشنبه خودت را برای آزمون دوباره آماده کن” خیلی خوشحال بودم بی صبرانه منتظر فردا بودم. 

فردا برای آزمون مجدد رفتم، به جز من دو نفر دیگر از شهرستان بودند که از آنها نیز برای خادمیاری آزمون گرفته می شد. فردی که مسوول برگزاری آزمون بود گفت” در طول تاریخ دیده نشده است که روزهای دوشنبه آزمون خادمیاری گرفته شود، شما نظرکرده امام رضا ( ع) هستید” در آزمون دوم قبول شدم و افتخارم این است که خادم زائران حرم رضوی هستم.

کریم پورشاهی در تمام لحظاتی که صحبت می کرد ابا داشت از اینکه خود را خادم امام رضا(ع) اعلام کند با نهایت فروتنی می گفت: آقا علی بن موسی الرضا خادمانی چون اباصلت داشت، من کجا و آنها کجا، من خادم زائر امام رضا(ع) بوده  و در بارگاه او کارگری می کنم.

 

منبع:فارس

تاثیر صلوات در از بین بردن گناهان


عقیق:اهمیت حدیث در میان مسلمانان از آن روست که از منابع اصلی استنباط احکام در فقه و عقاید در علم کلام محسوب می‌شود. همچنین احادیث از منابع اولیه پژوهش‌های تاریخی است.

به دلیل آشنایی بیشتر و تلمذ در پیشگاه پروردگار الهی و ائمه معصومین، هر روز یک حدیث از معصومین (ع) با مضامین دینی و اخلاقی در بخش قرآن و عترت منتشر می‌شود.

امام رضا علیه السلام فرمودند:

مَن لم یَقدِرْ على ما یُکَفِّرُ بهِ ذُنوبَهُ فَلْیُکثِرْ مِنَ الصَّلاةِ على محمّدٍ وآلِهِ فإنّها تَهدِمُ الذُّنوبَ هَدماً.

هر که نمى تواند کارى کند که به سبب آن گناهانش زدوده شود بر محمّد و خاندان او بسیار درود فرستد؛ زیرا صلوات گناهان را ریشه کن مى کند.

الأمالی شیخ صدوق: ۱۳۱/۱۲۳

 

منبع:باشگاه خبرنگاران

مراسم عزاداری رحلت رسول اکرم(ص) و شهادت امام حسن مجتبی(ع)



عقیق: در این مراسم که به علت رعایت ضوابط بهداشتی بدون حضور جمعیت برگزار شد، حجت‌الاسلام کاشانی در سخنانی با بیان نکاتی از سیره نبوی و علوی، توجه به نصرت الهی در محاسبات و خسته نشدن از مجاهدت در راه خدا را دو جزء مهم از عقلانیت برشمرد و گفت: در برابر دشمن حتماً باید با تمام قوا و استعداد به مقابله رفت اما تاریخ اسلام نشان می‌دهد هر جا مسلمانان صرفاً به اسباب مادی، متکی و به آنها مغرور شدند، نتیجه با ناکامی همراه بوده است.

همچنین در این مراسم آقای مرتضی طاهری به ذکر مصیبت و مرثیه‌سرایی پرداخت.

 

منبع: خمینی

اشعار شهادت امام رضا (ع)


 

 

محمد جواد غفورزاده :

از جوش مَلَک در این حرم هنگامه‌ست
اینجاست که هر فرشته، گلگون جامه‌ست
تا اذن دخول از تو بگیرد آهم
هر قطرۀ اشک من زیارت‌نامه ست

هرچند که مسکین و تهی‌دستم من
از سُکر سلام بر شما مستم من
گویند سلام مستحب است، آری
مشتاق جواب واجبش هستم من

هر چند در این حرم دل از کف دادی
بی تاب‌تر از پنجرۀ فولادی
دست تو، به دامن ضریحش نرسید
«ای اشک، تو هم ز چشم من افتادی!»

بر پنجره، قفلِ بسته‌ام را دیدم
آرامش روح خسته‌ام را دیدم
در آینه‌های حرم از بارش اشک
تصویر دل شکسته‌ام را دیدم

تا ماه رخ تو را مجسم کردند
از شوق، ستاره‌ها تبسم کردند
آنان که نبردند نصیب از مهرت
در حال سجود، قبله را گم کردند

عاشق، کارش به عشق پرداختن است
در شعلۀ غم، سوختن وساختن است
ما در پی تعظیم و طوافیم، اما
آغاز زیارت تو دل باختن است

یک قوم، کنار چشمه منزل دارند
یک طایفه، حال موج و ساحل دارند
خوش‌وقت کسانی، که در این روضۀ پاک
آیین «غبار‌روبی» دل دارند

محمد حسین ملکیان:

سلام فلسفۀ چشم‌های بارانی!
سلام آبروی سجده‌های طولانی!…

چگونه وصف کند غصۀ تو را دعبل؟
چگونه رسم کند چهرۀ تو را مانی؟

تو را هر آینه تصویر کرده‌ام، نظمی
چه نسبتی‌ست میان تو با پریشانی؟

چقدر بر سر بازارها قدم زده‌ای
که یک معامله سر گیرد از مسلمانی

چقدر موقع قحطی صدا زدیم تو را
و یادی از تو نکردیم در فراوانی

قرار بود بسازیم خانۀ دل را
چقدر ساخته شد خانه‌های اعیانی!

چه عهدها که پس از هر دعای عهد، شکست
چه ندبه‌ها که نشد موجب پشیمانی

چه گریه‌ها که نکردیم با امین الله
میان صحن تو در یک هوای بارانی

اضافه شد به غم تو چقدر سال به سال
و ما چقدر گرفتیم بی‌تو مهمانی

چقدر در پی ما گشته‌ای چراغ به دست
میان همهمۀ کوچۀ چراغانی

خودت بیا بنشین و بخوان و اشک بریز
خودت خطیب، خودت مستمع، خودت بانی

بخوان که روضه از آن حنجره شنیدنی است
به لهجۀ عربی، با زبان قرآنی…

بگو چگونه به هنگام آب نوشیدن
همیشه می‌رسی از تشنگی به حیرانی

فدای سرخی چشم سیاه تو که هنوز
درون گودی مقتل نماز می‌خوانی…

قاسم صرافان:

لب خشک و داغی که در سینه دارم
سبب شد که گودال یادم بیاید
اباصلت! آبی بزن کوچه‌ها را
قرار است امشب جوادم بیاید

قرار است امشب شود طوس، مشهد
شود قبله‌گاه غریبان مزارم
اگر چه غریبی شبیه حسینم
ولی خواهری نیست اینجا کنارم

به دعبل بگو شعر کامل شد اینجا
و قبرٍ بطوسی که خواندم برایش
بگو این نفس‌های آخر هم اشکم
روان است از بیت کرب و بلایش

از آن زهر بی‌رحم پیچیده‌ام من
به خود مثل زهرای پشت در از درد
شفا بخش هر دردم از بس که خواندم
در آن لحظه‌ها روضهٔ مادر از درد

بلا نیست جز عافیت عاشقان را
تسلای دردم نگاه طبیب است
من آن ناخدایم که غرق خدایم
«رضا»یم، رضایم رضای حبیب است

اباصلت آبی بزن کوچه‌ها را
به یادِ سواری که با ذوالفقارش
بیاید سحر تا بگردند دورش
خراسان و یاران چشم انتظارش

#عقیق_شعر

نشسته‌ام به رواقی به گوشۀ حرمش
رها رهای رها زیر آبشار غمش

یقین به چشمۀ تسنیم دوست متصل است
که نور می‌چکد از روزن سپیده دمش

چه سال‌ها که هم‌آوای نوبتی‌خوانان
رسیده است به گوشم طنین زیر و بمش

به کاظمین و به مشهد سلام و عرض ادب
به حس و حال غریبانۀ شبیه همش

دم مسیح خراسان به لطف حق گرم است
برایتان چه بگویم ز لطف دم به دمش

چو پا گذاشت به ایران هزار چشمه شکفت
هزار جان گرامی فدای هر قدمش

هوای روضۀ رضوان اگر به سر داری
بیا به سمت خراسان و روضۀ ارمش

به پادشاه و گدا و به عارف و عامی
خبر دهید که عام است سفرۀ کرمش

گره گشوده ز کارم به طرفةالعینی
به نام پاک جوادش چو داده‌ام قسمش…

هر آنچه داده به من لطف بی‌کران بوده‌ست
که راضی‌ام به زیادش که قانعم به کمش

شهید عشق شد و آرمید کنج بهشت
هر آن که رقص‌کنان رفت زیر تیغ غمش

چه افتخاری از این افتخار بالاتر
که شاعرش شده‌ام زیر سایۀ علمش

چه می‌شود که شبی نامۀ سیاه مرا
بگیرد و بنوازد به گوشۀ قلمش

سپاه منتقمانش همیشه بیدارند
یکی خبر برساند به اولیای دمش

نمی‌کنیم دل از این حرم، از این درگاه
قسم به مادر بی‌بارگاه و بی‌حرمش…

علی اکبر لطیفیان:

یگانه بانوی قم ! کوکب امام رضا
فدای گریه ات ای زینب امام رضا

چگونه عرض کنم تسلیت به محضر تو
شهید شد وسط حجره ای برادر تو

آهای فاطمه قم ! سرت سلامت باد
برادرت وسط کوچه ها زمین افتاد

میان حجره نشسته تو را صدا بزند
هزار شکر ندیدی که دست و پا بزند

نشد که سایه به آن سایه سرت بدهی
نبودی آب به دست برادرت بدهی

نبودی آه که پایین پاش گریه کنی
میان حجره بیایی براش گریه کنی

چقدر عرض ادب خیل مرد و زن کردند
قسم به تو که عزیز تو را کفن کردند

امان ز خواهر سلطان کربلا ؛ زینب
رسید پیش سلیمان کربلا ؛ زینب

رسید و دید که انگشتر برادر نیست
به غیر شمر کسی بر سر برادر نیست

نشد که سایه بر آن سایه سرش بدهد
نشد که آب به دست برادرش بدهد

برادری که شده عالمی پریشانش
کنار دیده خواهر شکست دندانش

 

محسن حنیفی:

وقتی به جان شاخه ی طوبی خزان افتاد
اشک خدا باران شد و از آسمان افتاد

خون دلت ریشه دوانده بین خاک طوس
خون لبت بعدش به جان زعفران افتاد

در سینه قلب پنجره فولاد هم شد آب
بر خاک حجره پیکرت تا نیمه جان افتاد

اشک کبوتر در مراثی تو کافی نیست
این قرعه بر چشم سیاه آهوان افتاد

ازچشمهای خشک ، سقاخانه میسازد
از تو دو خط روضه که دست روضه خوان افتاد

آهو نبوده کربلا پس کار جد تو
از گرگ ها بدتر ، به خولی و سنان افتاد

مثل تنوری در دلت آتش نهان داری
آری سر جدت به دست این و آن افتاد

با خون ، لبت مثل عقیقت سرخ شد ، اما
هرگز به دست ساربان یا خیزران افتاد ؟؟؟

 

 

منبع: شعر هیات، حسینیه

۵ جلوه از زندگی پیامبری که رحمة للعالمین بود


عقیق: یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین مسائل و موضوعاتی که نقش بسیار مهم و چشمگیری در سعادت و خوشبختی انسان دارد، انتخاب الگو و اسوه نمونه است. افرادی که در حیات مادی و دنیوی خود توانسته‌اند با درایت و هوشمندی اسوه‌های برتر خوشبختی را شناسایی کرده و سبک و سیاق زندگی آن‌ها را چراغ راه زندگی خود قرار دهند، به خوبی توانسته‌اند خود را به قله‌های سعادت و خوشبختی نزدیک کنند.

زیباترین و برترین اسوه زندگی در دنیای مدرن

در دنیایی که بسیاری سعی دارند در قالب‌هایی همچون سلبریتی (Celebrity) خود را الگو و نماد برتر زندگی موفق و نمونه معرفی کنند، بیش از ۱۴۰۰ سال قبل خدای متعال آب پاکی را روی دست همه انسان‌ها ریخته و پرده از چهره‌ای برداشت که تبعیت و پیروی از سبک و سیاق زندگی او ضامن سعادت، کمال و خوشبختی در حیات دنیوی و اخروی است. خدای متعال در قرآن کریم این شخصیت ممتاز و نمونه را این چنین به همگان معرفی می‌فرماید: «لَقَدْ کانَ لَکُمْ فی‏ رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ کانَ یَرْجُوا اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَکَرَ اللَّهَ کَثیراً»؛(۱) مسلّماً براى شما در زندگى رسول خدا سرمشق نیکویى بود، براى آن‌ها که امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند و خدا را بسیار یاد مى‌کنند.

جلوه‌ای از ویژگی‌های برترین الگوی زندگی

۱ـ عبودیت و بندگی حق تعالی

یکی از بهترین و زیباترین ویژگی پیامبر مهربانی‌ها، که موجب لزوم پیروی از ایشان شده شاخص عبودیت و بندگی ایشان است. پیامبراکرم (ص) به معنای واقعی عبد باری تعالی به شمار می‌آید و عبودیت و بندگی حق تعالی را در زندگی خود آشکار کرده است. در دنیایی که انسان‌ها روی زمین تنها بت‌ها و مستکبران عالم را شایسته پرستش می‌پنداشتند، رسول مهربانی‌ها خط بطلان روی این تفکر جاهلی کشیده و حق تعالی را یگانه معبود عالم هستی معرفی کرده و او را شایسته پرستش می‌دانستند:

«قُلْ إِنَّ صَلاتی‏ وَ نُسُکی‏ وَ مَحْیایَ وَ مَماتی‏ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمینَ، لا شَریکَ لَهُ وَ بِذلِکَ أُمِرْتُ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمینَ»؛(۲) بگو: نماز و تمام عبادات من و زندگى و مرگ من، همه براى خداوند پروردگار جهانیان است. همتایى براى او نیست و به همین مأمور شده‌‏ام و من نخستین مسلمانم!

۲ـ بهره‌مندی از مدل اخلاق‌مداری

در دنیایی که سلبریتی‌ها در فضای مجازی و حقیقی به رنگ و لعاب‌های مادی و دنیوی خود می‌نازند و هر چهره‌ای به خاطر داشتن موقعیت‌هایی همچون ثروت، مقام و جایگاه دنیوی، خود را شایسته برتری و الگو بودن معرفی می‌کند، خدای متعال برترین الگوی زندگی را با چهره اخلاق‌مداری به جامعه انسانی معرفی می‌فرماید: «وَ إِنَّکَ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظیمٍ»؛(۳) و تو اخلاق عظیم و برجسته‌‌اى دارى‏.

به واقع گمشده مهم دنیوی امروزی نیز عنصر اخلاق‌مداری در دنیای مدرن است؛ موضوعی که اگر جامعه بشری می‌توانست آن را پیدا کرده و در زندگی فردی و اجتماعی خود آن را به کار ببندد، هیچ حقی در بین مردم مورد اجحاف و دست درازی قرار نمی‌گرفت و انسان‌ها طعم شیرین عدالت و آسایش را به معنای واقعی تجربه می‌کردند.

۳ـ دلسوز و مهربان نسبت به جامعه انسانی

بسیاری از افراد در جامعه نسبت به نجات دیگران بی‌تفاوت و خنثی هستند و رستگاری دیگران برایشان هیچگونه اهمیتی ندارد. این در حالی است که دغدغه نجات جامعه انسانی از جهالت و نادانی یکی مهم‌ترین خصوصیات ممتاز و طلایی پیامبر گرامی اسلام به شمار می‌آید. ایشان با دلسوزی و مهربانی تمام، به دنبال نجات جامعه انسانی بودند تا اینکه جامعه بشری در مسیر هدایت و رستگاری قرار گیرد.

حضرت محمد (ص) در این مسیر بیشترین سختی‌ها و مشقت را متحمل شدند تا اینکه افراد از تاریکی جهالت و نادانی نجات پیدا کنند و به جاده سعادت و خوشبختی پای بگذارند: «لَقَدْ جاءَکُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکُمْ عَزیزٌ عَلَیْهِ ما عَنِتُّمْ حَریصٌ عَلَیْکُمْ بِالْمُؤْمِنینَ رَؤُفٌ رَحیمٌ»؛(۴) به یقین، رسولى از خود شما به سویتان آمد که رنج‌هاى شما بر او سخت است و اصرار بر هدایت شما دارد و نسبت به مؤمنان، رئوف و مهربان است.

۴ـ خوشخو و خوش‌برخورد

یکی از عناصر موفقیت و پیروزی پیامبر گرامی اسلام در امر تبلیغ، بهره‌مندی از ویژگی نرم‌خویی بود. خدای متعال در قرآن کریم این چنین از این ویژگی ممتاز پیامبر می‌گوید: «فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک»‏؛(۵) به (برکت) رحمت الهى، در برابر آنان (مردم‏) نرم (و مهربان) شدى! و اگر خشن و سنگدل بودى، از اطراف تو، پراکنده مى‏‌شدند.

«فظ» در لغت به معنى کسى است که سخنانش تند و خشن است و غلیظ القلب به کسى می‌گویند که سنگدل است و عملاً انعطاف و محبتى نشان نمى‏‌دهد. بنابراین، این دو کلمه گرچه هر دو به معنى خشونت است، اما یکى غالباً در مورد خشونت در سخن و دیگرى در مورد خشونت در عمل به کار مى‏‌رود و به این ترتیب و با سلب این موارد خداوند اشاره به نرمش کامل پیامبر (ص) و انعطاف او در برابر افراد نادان و گنهکار می‌کند.

۵ـ صبر و استقامت

انسان برای دستیابی به قله‌های رفیع سعادت و خوشبختی در تمام ابعاد زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی و اقتصادی نوعاً با مشکلات، موانع و سختی های فراوانی مواجه می‌شود. از این رو بدون بهره‌مندی از عناصری همچون صبر و استقامت نمی‌تواند به موفقیت مورد انتظار دست یابد.

این عنصر ارزشمند همواره در زندگی قرآنی پیامبر گرامی اسلام نمودار بوده است، در اهمیت و ارزش این ویژگی ممتاز همین بس که یکی از سفارش‌های مهم خدای متعال همین موضوع است: «فَاسْتَقِمْ کَما أُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ وَ لا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ»(۶) پس همان‏گونه که فرمان یافته‌‌اى، استقامت کن و همچنین کسانى که با تو به سوى خدا آمده‌‏اند (باید استقامت کنند) و طغیان نکنید که خداوند آنچه را انجام مى‌‌دهید، مى‌‏بیند.

پی‌نوشت‌ها:

۱ـ سوره احزاب، آیه ۲۱.
۲ـ سوره انعام، آیات۱۶۲ و۱۶۳.
۳ـ سوره قلم، آیه ۴.
۴ـ سوره توبه، آیه ۱۲۸.
۵ـ سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.
۶ـ سوره هود، آیه ۱۱۲.

 

منبع:فارس

روضه امام حسن(ع) با چند زیرانداز ساده!/ نمی‌گذاریم کریم اهل بیت غریب بماند


 عقیق: حمیدرضا تاجیبعد  از گذشت ۱۲ ساعت از یک روز کاری آن هم در آخر هفته و در روز رحلت پیامبر اکرم(ص) و شهادت امام حسن مجتبی(ع) خسته و کلافه از اینکه اکثر هیئات‌ها امروز به دلیل شیوع کرونا برنامه‌ای ندارند ، در حال برگشتن به خانه بودم. از آن جایی که در مسیر یکی از همکاران را رسانده بودم، راهم به بلوار تازه افتتاح شده، «استادمعین جنوبی» افتاد.

 

از شمال به جنوب در حال حرکت بودم و هنوز تا رسیدن به بلوار ۳۰ متری جی(شهیدبختیاری) فاصله داشتم، که در پیاده‌روی گوشه بلوار دو پرچم سیاه و جمع کوچکی نظرم را برای چند ثانیه جلب کرد، بعد از مکثی کوتاه از آن جا رد شدم اما در دلم ولوله ای بود و ذهنم درگیر؛ چطور عده‌ای در این شب نسبتاً پاییزی در گوشه‌ای از خیابان به سادگی در حال عزاداری برای پیامبر(ص) و امام حسن(ع) هستند و امسال که بسیاری از مراسم‌ها تعطیل است به اندازه به وُسع خودشان غریب نوازی کنند.

 

با اینکه چند دقیقه‌ای بود از آن جا رد شده بودم و نزدیک منزل رسیده بودم، دلم در گوشه خیابان استاد معین مانده بود، همین مسیر را دور زدم و به جمع کوچکشان پیوستم. البته دیگر دیر شده بود و روضه نقلی شان تمام شده بود و در حال پخش غذا بودند، جلو رفتم سلام و احوالپرسی کردم. قبل از هرچیز برایم شام آوردند، تشکر کردم و سراغ مسئول هیئات را گرفتم، یک پیرمرد باصفا جلو آمد. قبل از شروع بحث گفتم حاجی دم غیرتتان گرم!

 

اسمش  حاج فرج الله بابایی بود، گفتم امشب اینجا چخبر بود؟ می‌گوید جمعی از بچه محل های قدیمی محله «جی» چندسالی است که زیر بیرق هیئاتی فاطمه الزهرا(س) دور هم جمع شدیم و هر شب جمعه روضه‌ای برپا می‌کنیم،  امشب هم که شب شهادت است جلسه مختصری برگزار کردیم.

می‌گویم حاج فرج خودتان هم روضه می‌خوانید؟ می‌گوید: در جمع کوچک ما روضه‌خوان زیاد داردیم، افرادی که خودشان در هیئات های دیگر مداحی می‌کنند، اینجا هم اگر مداح اصلی نیاید چند خطی برایشان زمزمه می‌کنم.

درحالی که صدای گوش خراش هواپیما باعث می‌شود تا چند لحظه ای صحبتمان را قطع کنیم از مسئول هیات می‌پرسم با این شرایط کرونایی چگونه کنار می آیید؛ حاج فرج می‌گوید: از زمانی که ستاد کرونا دستور ممنوعیت مراسم عزاداری در فضاهای بسته را اعلام کرد، هیئات ما که به صورت چرخشی (هرهفته در منزل یک بانی) برگزار می‌شد را به فضای باز آوردیم. محرم و صفر هم مراسم را به صورت محدود در همین محل برپا کردیم، یعنی هرطور که شده سعی کردیم این بیرق روی زمین نماند. امشبم که شب شهادت غریب اهل بیت(ع) است گفتیم مراسم حتی اگر شده به صورت محدود، درفضای باز، با ماسک و فاصله اجتماعی برگزار شود.

 

از جمع خداحافظی می‌کنم و درحالی که خستگی از تنم بیرون آمده، به خودم می‌گویم حاشا به غیرتشان که در این هوای سرد چنین جمع گرمی دارند و با تمام مشکلات و سختی‌ها، این چنین خودشان را ملزم به رعایت دستورالعمل های ستاد کرونا می‌دانند اما عده‌ای دیگر با بی‌توجهی تمام به مسافرت می‌روند و احتمالا! سوغاتی کرونا برایمان به ارمغان خواهند آورد!

 

منبع:فارس

وقفنامه‌های جالب با موضوع عزاداری آخر صفر در حرم رضوی +تصاویر


عقیق: حرم مطهر امام رضا (ع) در طول تاریخ در ایام عزاداری ایام پایانی ماه صفر به دلیل تقارن این روز‌ها با شهادت پیامبر (ص) و امام رضا (ع) میزبان زائران و مجاوران آن حضرت بوده و برنامه‌های مختلف به صورت گسترده برگزار و خیران و واقفان هم به اطعام سوگواران می‌پرداختند.

وقف‌هایی برای عزاداری آخر صفر با دو قرن قدمت

سند‌های بسیاری در آرشیو مرکز اسناد آستان قدس رضوی وجود دارد که متن درج‌‌شده در آن‌ها از وقف‌‌هایی برای پذیرایی عزاداران یا برگزاری آیین عزا یاد می‌کند. طبق همین مکتوبات تاریخی، در دوران صفویه مراسم سوگواری با وسعت بیشتری در مقایسه با پیش از آن برگزار می‌شده است. اطعام سوگواران نیز سنتی رایج بوده و موقوفاتی به این امر اختصاص داشته است. این اسناد نحوه پذیرایی، زمان، مکان و هزینه‌های برپایی مراسم سوگواری دهه آخر صفر در حرم مطهر رضوی را نشان می‌دهد که در آن‌ها دستورهایی از سوی متولی‌باشی یا نایب‌التولیه به تحویلداران کل یا دربان‌باشیان برای برگزاری این مراسم داده شده است.


یکی از اسناد عزاداری ماه صفر مربوط به سال ۱۳۱۹ قمری

کاظم جهانگیری کلاته، کارشناس اسناد مکتوب آرشیو مدیریت اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی، چگونگی برپایی مراسم عزاداری دهه آخر صفر در گذشته‌های دور را بیان می‌کند.

وی می‌گوید: طبق اسناد باقی‌‌مانده در آستان قدس رضوی، برگزاری مراسم دهه پایانی ماه صفر، سوگواری ایام رحلت پیامبر اکرم (ص)، شهادت امام‌ حسن مجتبی (ع) و امام ‌رضا (ع)، و اربعین حسینی در حرم مطهر بیش از یک قرن و نیم قدمت دارد و در زمره مراسم بسیار حائز اهمیت است. اسناد ارزشمند به‌جامانده از تشکیلات اداری آستان قدس در مجموعه اسناد مدیریت امور اسناد آستان قدس، اطلاعات بسیاری درباره این مراسم مذهبی در حرم مطهر دارد. این اسناد بیانگر تشریفات و مراسم ویژه‌ای است که به‌ویژه در شب عاشورا و شب شهادت امام رضا (ع) در بارگاه منور این امام همام (ع) برگزار می‌شده است.

وقف‌نامه‌ای برای مراسم خطبه‌خوانی

جهانگیری کلاته مرسوم شدن خطبه‌‌خوانی در شب عاشورا و شب شهادت امام‌ رضا (ع) به شکل کنونی را از دوره پهلوی دوم و هم‌زمان با شکل‌گیری اداره تشریفات آستان قدس رضوی می‌داند که بر اساس وقف‌‌نامه علیشاه، حاکم وقت خراسان، در ۱۱۶۰ هجری قمری برگزار می‌شود و در آن، همه خادمان با شمعی در دست، گرداگرد صحن جمهوری اسلامی (در گذشته در صحن عتیق) می‌ایستند و با نوای خطبه‌‌خوان عزاداری می‌‌کنند.


جمعی از رجال و خدام آستان رضوی در دوره قاجار

آیین شمع‌گردانی از دوره قاجار

در آیین شمع‌‌گردانی که تنها در شب شهادت حضرت ‌رضا (ع) برگزار می‌شده است و احتمالاً قدمت آن به دوران صفویه می‌رسد، خادمان با روشن‌کردن شمع و گرداندن آن در صحن و رواق، عزاداری می‌کرده‌اند. وی در باب برگزاری این آیین به دو سند در آرشیو آستان قدس رضوی اشاره می‌کند. این اسناد مربوط به سال‌های ۱۳۳۴ و ۱۳۳۵ قمری هستند و دستور‌های مسئولان وقت برای چگونگی برگزاری مراسم و نحوه هزینه‌کرد در آن‌‌ها آمده است. در این اسناد که یادگار دوره قاجارند، سیدجواد ظهیرالاسلام به کشیک‌نویس آستان قدس درباره حاضر کردن همه کارکنان پنج کشیک برای برپایی مراسم عزاداری و شمع‌گردانی در شب بیست ‌‌و نهم یعنی شب شهادت شهادت امام‌ رضا (ع) و استفاده ‌نکردن از چراغ، دستورهایی می‌دهد. در سندی نیز که درست یک سال بعد سیاهه شده، به شعاع‌‌التولیه، صاحب‌ جمع روشنایی، برای فراهم ‌کردن شمع برای مراسم شمع‌‌گردانی شب شهادت امام‌ رضا (ع) در سال ‎۱۳۳۵ قمری دستور‌هایی داده شده است.

کارشناس اسناد مکتوب آرشیو مدیریت اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی با اشاره به این دو سند در مجموعه اسناد آستان قدس رضوی بیان می‌کند: اگرچه به‌ جز این اسناد، سابقه دیگری از برگزاری مراسم شمع‌گردانی در مدیریت امور اسناد این آستان مقدس وجود ندارد، با توجه به محتوای این اسناد، مشخص می‌شود در سال‌های قبل از آن تاریخ نیز مراسم شمع‌گردانی برگزار می‌شده است.

برگزاری دو مراسم شام غریبان در حرم رضوی

در سنت شب شام غریبان که دو بار در سال یعنی عاشورا و شب شهادت حضرت ‌رضا (ع) برگزار می‌شود، همه کارکنان آستانه در اداره مرکزی آستان قدس رضوی در چهار راه شهدا حاضر می‌شوند و سوگواری می‌کنند. در این مکان جز چند شمع، چراغی روشن نمی‌‌شود و محوطه تاریک و غم‌‌انگیز است. هم‌‌زمان با بلند شدن صدای اذان مغرب از گلدسته‌‌ها، نماز جماعت برپا می‌‌شود. سپس خدمه با در دست‌ داشتن شمعی روشن و نظمی خاص برای عزاداری و سوگواری به ‌سوی حرم مطهر رضوی به راه می‌‌افتند. مردم و زائران از ساعتی قبل، مشتاقانه در دو طرف خیابان برای دیدن هیئت خدمه حضرت امام رضا (ع) جمع می‌شوند، با آنان همدردی می‌‌کنند و برای سلامتی خادمان حضرت (ع) صلوات می‌فرستند.


وقف‌نامه‌ای برای تأمین هزینه‌های عزاداری آخر ماه صفر حرم رضوی

موقوفه‌ای برای عزاداری به قدمت دو قرن

جهانگیری کلاته قدیمی‌ترین سند موجود مربوط به هزینه‌های برگزاری مراسم سوگواری در دهه آخر صفر را مربوط به سال ۱۲۸۲ هجری قمری می‌داند که از محل مصارف موقوفه وزیر نظام است و قدمتی ۱۵۵‌ ساله دارد. مطابق اسناد موجود، هزینه‌های برگزاری مراسم روضه‌خوانی شب سالروز شهادت امام رضا (ع) در سال ۱۳۲۷ قمری و هزینه‌های مربوط به برگزاری مجلس روضه‌خوانی دهه آخر ماه صفر در ایوان طلا (ایوان نادری) از محل مصارف موقوفه وزیر نظام در سال ۱۲۹۳ قمری است.

این کارشناس اسناد مکتوب آرشیو مدیریت اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی با بیان اینکه در دهه آخر ماه صفر همچون دیگر ایام وفات و شهادت ائمه اطهار (ع) روضه‌خوانان، نوحه‌خوانان و خطبای آستان قدس در دارالضیافه، دارالذکر، دارالحفاظ یا ایوان طلا به ذکر مصیبت می‌پرداخته‌اند، می‌گوید: مشاغل مرتبط با برگزاری این مراسم و پرداخت انعام و مواجب به روضه‌خوانان از دیگر اطلاعات اسناد در این‌ باره است.

 

منبع:فارس

بازگشت خورشید با دعای پیامبر(ص)


عقیق:یکی از معجزات منسوب به رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم مشهور به ردّ الشمس یا بازگشت دادن خورشید است. علماى شیعه گفته‌اند «مسجد فضیح همان محل وقوع قضیه «رد شمس» است که الآن به «مسجد الشمس» مشهور است». مسجد فضیح که در مدینه قرار دارد، بنا به نوشته مورخان و سفرنامه‌نویسان کهن، در فاصله یک کیلومتری تا 700 متری جنوبِ شرق مسجد قبا، در کنار وادی قرار داشته است. این منطقه که بخشی از محله قربان است، پیش از آنکه به تصرّف مسلمانان در آید، در اختیار طایفه یهودیِ بنی‌نضیر بود. بنا به آنچه در کتب سیره آمده است، در جریان غزوه بنی‌نضیر که پس از جنگ بدر رخ داد، پیامبر(ص) برای محاصره دشمن در آنجا مستقر شد و در محلی که بعدها مسجد فضیح بنا شد، خیمه‌ای برای آن حضرت برپا شد.

بر اساس نقل‌های موجود، رسول خدا صلی الله علیه وآله در این مسجد نماز فراوان خوانده و در برخی از روایات امامانِ معصوم نیز توصیه به خواندن نماز در آنجا شده است.

اما ماجرای «رد الشمس» که در این مکان رخ داد به این گونه است که عمار بن موسى می‌گوید همراه امام صادق علیه السلام به مسجد فضیح رفتم و حضرت برایم فرورفتگى‌اى را نشان داد و فرمود در همین‌جا «اسماء بنت عمیس» براى دو فرزندش که از جعفر طیار بودند، نقل کرد: من به همراه امیرمؤمنان علیه‌السلام در این مسجد بودم. حضرت فرمود:

این فرورفتگى در زمین را مى‌بینى‌؟ گفتم بله. فرمود من و رسول خدا در این مکان نشسته بودیم که حضرت، سرش را بر دامنم نهاد و به خواب رفت. وقت نماز عصر فرا رسید. نتوانستم سر حضرت را از دامنِ خویش بلند کنم؛ زیرا مى‌ترسیدم سبب آزار حضرت شود؛ تا اینکه پس از پایان یافتن وقت نماز، رسول الله بیدار شد و رو به من کرد و فرمود: نمازت را خوانده‌اى‌؟ گفتم: نه. فرمود: چرا؟! گفتم: نخواستم شما را اذیت کنم. رسول الله از جا برخاست و رو به قبله کرد. آن‌گاه هر دو دست را به دعا بلند کرد و چنین گفت: «اللَّهُمَّ رُدَّ الشَّمْسَ إِلَى وَقْتِهَا حَتَّى یُصَلِّیَ عَلِیٌّ فَرَجَعَتِ الشَّمْسُ إِلَى وَقْتِ الصَّلَاةِ حَتَّى صَلَّیْتُ الْعَصْرَ ثُمَّ انْقَضَّتْ انْقِضَاضَ الْکَوْکَب؛ خدایا، خورشید را به جایگاه نماز عصر برگردان تا على نمازش را بخواند. خورشید به قدرى بالا آمد که وقت نماز عصر شد. من نیز نمازم را خواندم…» (الکافی (ط – الإسلامیة)، ج‏4، ص562)

 

منبع:تسنیم

1 2 3 4 5 395