آیا مراجعه به رمال و دعانویس گناه است؟


عقیق: آیا مراجعه به رمال و دعانویس برای باطل کردن سحر و گشایش کارها گناه محسوب میشود؟
دعانویسی به من معرفی شده که برای نوشتن دعا پولی هم طلب نمیکند.البته از اهل تسنن است.اگر مراجعه کنم و دعایی برایم بنویسد مرتکب گناه شده ام؟؟؟

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
بدون تردید آیات قرآن و دعا تاثیر خاص خود را دارند و می توان به اذن الهی در موارد گوناگون از آنها بهره برد. البته باید توجه داشت که استفاده از این دعاها، نیاز به رمال و دعا نویس ندارد، هر کسی می تواند آیات قرآنی مثل آیه الکرسی را بخواند و یا بنویسد و همراه داشته باشد و از آثار آن برخوردار باشد. دعاهای قرآنی شفای هر درد و رافع هر مشکل است. ولی عده ای از جهالت مردم سوء استفاده می کنند و با نوشتن خطوط کج و معوج مردم را فریب می دهند و جیب آنها را خالی می کنند و به تصور نوشتن دعاها مردم را سر کار می گذارند که باید مواظب بود.
– ضروری است که به نکات ذیل با دقت تأمل داشته باشید:
۱- باید دعاها و اذکار را از منابع معتبر گرفت و بسیاری از افراد و یا سایت هایی که در این مورد می باشند معتبر و قابل اعتماد نمی باشند. ذکرها و دستورات فراوانی در کتاب های معتبر مانند مفاتیح الجنان و نیز حواشی آن وجود دارد که مورد اعتماد و مجرب است.
۲- در مورد دعانویس‏ها باید دانست که بسیارى از این افراد شیادانى هستند که از عقاید مردم سوء استفاده مى‏کنند.
بنا بر این باید در برخورد با آنان هشیار بود. براى دعا به درگاه خداوند نیازى به واسطه و دعانویس نیست؛ بلکه هر کس مى‏تواند براى رفع مشکلات خود به درگاه او عرض حاجت نماید و از اعمال نیک براى تقرب به درگاه خداوند بهره ببرد. مگر آن که به افراد وارسته و اهل دل دسترسى داشته باشیم که به طور یقین دعاى آنان و نفوذ کلام آنان تأثیر ویژه‏اى دارد.
۳- مراجعه به دعا نویس، آری یا خیر؟
رجوع به دعانویس ها در سنت و سیره پیامبر (ص) و امامان علیهم السلام نبوده و بزرگان دین هیچگونه توصیه ای در این باره ندارند، لذا بهترین روش برای رفع مشکلات هم تعقل و تدبیر شخصی و هم مشورت با خردمندان و توکل بر خدا و پرداخت صدقه و خواندن دعاهای معتبر است. گفتنی است اگر خود انسان و یا فرد دعانویس از کتاب های معتبر، دعای مستندی که از طریق معصومین وارد شده است انتخاب کنند اشکال ندارد.
غالبا مراجعه به دعانویس، از طرف کسانی صورت می گیرد که معمولاً نتوانسته اند برای گرفتاری خود چاره جویی کنند و یا به دعای خود اعتمادی ندارند و فکر می کنند اگر به آن ها رجوع کنند، مشکلشان حل خواهد شد. چه بسا به دلیل اعتمادی که به آنها دارند، حالت تلقین به نفس در افراد ایجاد می شود و با این روحیه قدرت و تسلط بر بیماری یا مشکل خود پیدا نمایند و به تدریج آن را حل کنند. اما در هیچ کتاب و به نظر هیچ مرجعی دینی، رجوع به دعانویس توصیه نشده است، بلکه همه افراد تشویق شده اند خودشان دست به دعا بردارند و از خدا کمک بخواهند.
پیش بینی بعضی از افراد نسبت به رویدادهای آینده و غیب گویی اگر واقعیت داشته باشد، می تواند عوامل مختلف داشته باشد، از جمله این که در اثر رابطه با ارواح مجرده (جن و شیاطین) به دست آید. اما این عمل از نظر اسلام حرام است و رجوع به این افرد از نظر اسلام جایز نیست.
رسول اکرم (ص) فرمود “هر کس نزد ساحر یا کاهن یا دروغ گویی برود و گفته او را باور کند، به کتاب خدا کافر شده است”.(۱)
۴- از نظر اسلام رفتن پیش دعانویس و آنچه در بین مردم شایع است و این که بخت انسان بسته شده است، همه از خرافات است.
در رابطه با دعا به شما توصیه می کنیم که:
۱٫ زیارت عاشورا و سوره یس و الرحمن را تلاوت کنید(دور از زیاده روی؛ یعنی هر اندازه که مناسب حال تان باشد).
از پیامبر اکرم(ص) روایت شده که در خواندن سوره یس ده خاصیت است، از جمله رسیدن به همسر مناسب.(۲)
۲٫ توسل جستن به ائمه اطهار علیهم السلام.
۳٫ خواندن نماز حاجت.(۳)
۴٫ توبه و استغفار از همه گناهان سبب گشایش امور می شود.
۵٫ نماز جعفر طیار را به کیفیتی که در مفاتیح آمده است بخوان تا ان شاء الله در زمان مقرر پیش خدا همسر لایق تان نصیب تان گردد. در این رابطه علاوه بر دعا لازم است که به خدا حسن ظن داشته باشد.
پس با دعا و با استمرار و اصرار بر آن و انجام وظایف خود – که ذکر شد – منتظر باشید تا لطف خداوند شامل حال تان شود.
– نکات پایانی:
۱- مهم این است که به خداوند و حاکمیت اراده الهی همچنان معتقد باشید و تمام این اعمال وسیله هستند چه بسا همین فراز و نشیب ها دامی از سوی شیطان باشد که ایمان شما را متزلزل کند. لذا با پایداری و استقامت ایمان خود را حفظ کنید تا در نتیجه آن شیطان ناامید شود و درهای رحمت الهی به سوی شما باز گردد.
۲- در مورد دعانویسی برادران اهل تسنن، باید بگویییم: از نظر علماء در صورتی که از منابع معتبر استفاده شود، اشکالی ندارد.
– پی نوشت ها:
۱٫ شیخ عباس قمی، سفینه البحار، نشر موسسه انتشارات معصومه قم، ج۷، ص ۵۵۱٫
۲٫ حاج شیخ عباس قمی، سفینه البحار، دار الاسوه الطباعه و النشر، ۱۴۲۲ ه.ق، ج۲، ص ۴۱۸٫
۳٫ حاج شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، باب باقیات الصالحات.
موفق باشید.

 

منبع:مرکز پاسخگویی به سوالات دینی

زائران بیت الله الحرام پیام آور وحدت هستند


عقیق:حجت‌الاسلام سیدعلی قاضی عسکر نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی درجمع زائران حج تمتع استان تهران با آرزوی توفیق برای تمامی زائران حج ۹۸، تصریح کرد: زائران به هیچ وجه نگرانی و دغدغه خاطر نداشته باشند و ما با طرف سعودی به توافق رسیده ایم که حج از روابط سیاسی دو کشور جدا باشد.

نماینده ولی فقیه در امور حج وزیارت افزود: با وجودی که بدلیل قطع روابط سیاسی سفارتخانه و کنسولگری کشورمان هم اکنون درعربستان فعال نیست اما این موضوع جای نگرانی ندارد و دفتر نمایندگی حج وزیارت در مکه مکرمه و مدینه منوره فعال است.

سرپرست حجاج ایرانی به فاجعه منا و حادثه مسجدالحرام در حج ۹۴ اشاره کرد و گفت: همان حوادث باعث شد حج ۹۵ تعطیل شود که من مخالف آن بودم اما در آن سال فضا سازی های زیادی صورت گرفت و به اندازه ای جو سازی کردند که حج تعطیل شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین قاضی‌عسکر با بیان اینکه در دو سال گذشته حج ایرانی‌ها با عزت و احترام هر چه تمام‌تر برگزارشده است، اظهار داشت: در گذشته گاهی در بقیع به مقدسات شیعه توهین می‌شد و برخی مواقع برخی حواشی در معابر شهری به وجود می‌آمد اما دراین دو سال اتفاقی نیفتاده و شرایط بهتر هم شده است.

نماینده ولی‌فقیه با اشاره به اظهارات رئیس سازمان حج و زیارت درباره هزینه‌های سفر به عربستان گفت:‌ ما در حج انتفاعی عمل نمی‌کنیم و تیمی قوی در بعثه و سازمان حج روی این مسئله کار کردند و قیمت تمام شده به اضافه صرفه جویی‌ها، مبلغ حج سال جاری را مشخص کرد.

وی اضافه کرد: نوسانات بازار ارز و قیمت دلار کمی نگرانی ایجاد کرد که اگربا آن شرایط می‌خواستیم مردم را به حج ببریم باید نزدیک به ۴۰ یا ۵۰ میلیون تومان می‌پرداختند اما ورود به موقع به مسئله و عنایت رهبر معظم انقلاب و دولت محترم موجب شد تا هزینه حج افزایش چشمگیری پیدا نکند.

سرپرست حجاج ایرانی با اشاره به اینکه بدون کاهش کیفیت ۵۵ میلیون ریال سعودی در اجاره هتل‌ها در مکه و مدینه صرفه‌جویی شده است، ادامه داد: پرشدن سریعتر کاروان‌ها نشان دهنده آن است که زائران از قیمت تمام شده سفر حج استقبال کرده‌اند.

وی در عین حال گفت: شماره حسابی از زائران گرفته شده است تا اگرتوانستیم صرفه‌جویی بیشتری کنیم آن مبلغ به زائر بازگردانده می‌شود.

نماینده ولی‌فقیه با تاکید براینکه بعثه و سازمان حج خود را مکلف می‌دانند هزینه اضافی از حجاج گرفته نشود، تصریح کرد:‌ سازمان حج و بعثه مقام معظم رهبری به دنبال کاهش نفرات اعزامی و هزینه‌ها بوده و در این زمینه گام برداشته‌اند و این اقدامات موجب شده است بدون کاهش کیفیت، صرفه‌جویی صورت گیرد.

وی افزود: در مکه مکرمه آشپزخانه‌ای به بهره برداری رسیده است که می‌تواند در هر وعده ۷۰ الی ۸۰ هزار پرس غذا برای زائران پخت و تامین کند.

وی افزود: آشپزخانه‌های مکه و مدینه بسیار مدرن و بهداشتی هستند و بهترین نوع مواد غذایی برای پخت غذا تهیه می‌شود البته ما نمی‌توانیم بدلیل قطع روابط سیاسی و اقتصادی برنج ایرانی مصرف کنیم ولی تلاش کرده‌ایم بهترین برنج را از بازار عربستان تهیه کنیم.

حجت‌الاسلام قاضی‌عسکر خدماتی را که قرار است به زائران ارائه شود ارزنده توصیف کرد و گفت: همه افراد فعال در زمینه حج عاشق خدمت به زائران هستند و تمام تلاش‌شان این است که این سفرمعنوی با شرایط مناسب و کیفیت بالا انجام شود.

نماینده ولی‌فقیه به زائران اطمینان داد که مسئولان مرتبط با حج، مدافع حقوق آنها بوده و تا انتهای عملیات حج در کنارشان باشند.

حجت‌الاسلام والمسلمین قاضی‌عسکر در ادامه سخنان خود با تأکید بر اینکه حج جمهوری اسلامی ایران همواره در قله قرار داشته است، گفت: کشورهای دیگر اذعان دارند که حج ایران از منظم‌ترین حج‌هاست و به همین دلیل بسیاری از کشورها با ما جلسه می‌گذارند تا از تجربیات‌مان بهره ببرند.

وی افزود: گاهی به حجاج استرس ‌بیجا وارد می‌شود و نگران هستند که من خطاب به آقایان و بانوان زائر می‌گویم استرس به خود راه ندهید.

وی به جزئیات انجام برخی مناسک حج اشاره کرد و گفت:‌ بهتر است درباره اعمال حج وسواس نداشته باشید و به خود نیز استرس راه ندهید و با حفظ آرامش در جلسات آموزشی شرکت کنید.

نماینده ولی‌فقیه برآمادگی زائران در سه بعد جسمی، روحی و علمی تأکید کرد و گفت: در زندگی ماشینی امروز، همه ما با وسیله نقلیه تردد می‌کنیم اما در حج بسیاری از اعمال با پای پیاده صورت می‌گیرد به همین دلیل لازم است آمادگی لازم در زائران وجود داشته باشد.

وی ادامه داد: درباره آمادگی روحی نیز باید تأکید کنم بعضی از عزیزان عادت به نماز اول وقت یا جماعت یا نماز شب ندارند اما در مناسک حج توجه ویژه به این مسائل شده و زائران می‌توانند از فرصت ماه مبارک رمضان برای تقویت روحی خود بهره ببرند.

 

حجت‌الاسلام والمسلمین قاضی‌عسکر درباره آمادگی علمی زائران افزود: بسیاری از زائران به دنبال یادگیری معارف مرتبط با حج هستند و این افراد باید از فرصت باقیمانده تا آغاز مناسک استفاده کنند.

 

وی از تمامی زائران خواست تا به مطالعه درباره حج، فلسفه و اعمال آن بپردازند و در همین زمینه تأکید کرد: لازم است زائران از هم اکنون کتاب‌های موجود در این حوزه را تهیه کرده و مطالعات خود را دنبال کنند.

سرپرست حجاج ایرانی در بخش دیگری از سخنان خود به جزئیات برنامه‌های قرآنی در حج اشاره کرد و با بیان اینکه ما تلاش کرده ایم خرد جمعی را جایگزین تصمیم فردی در کاروان ها کنیم، گفت: در هر کاروان شورای فرهنگی ایجاد شده است تا عزیزان با مشورت یکدیگر برنامه‌ریزی‌ لازم را انجام دهند.

حجت‌الاسلام والمسلمین قاضی‌عسکر با اشاره به اینکه ۱۰ نفر از زائران به صورت داوطلبانه به عنوان یاوران حج در کاروان‌ فعالیت خواهند داشت، افزود: انتظار این است که تمامی زائرین کمک کنند تا بتوانیم از فرصت موجود در حج به خوبی بهره ببریم.

وی از مدیران کاروان‌ها خواست تا آموزش‌های لازم را به زائرین ارائه دهند و گفت: باید طوری برنامه‌ریزی کنیم تا برنامه‌ها به صورت منظم و درست برگزار شوند.

سرپرست حجاج ایرانی در ادامه افزود: پیش از این رایزنی‌ صورت گرفته بود تا لاشه‌های قربانی در روز عید قربان به کشور بازگردانده شود و در تلاش هستیم تا بتوانیم امسال بیش از ۸۰ هزار لاشه گوسفند قربانی را به ایران منتقل کنیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین قاضی‌عسکر همچنین به برخی دیگر از اعمال حج اشاره وحج را اینگونه توصیف کرد: خدا سفره میهمانی را پهن کرده و این میهمانی، زمانی که حاجی از خانه‌اش حرکت می‌کند تا زمانی که به خانه‌اش باز می‌گردد؛ ادامه دارد.

وی خطاب به حاضران درهمایش گفت: امسال از بین میلیون‌ها عاشق، خداوند شما را انتخاب کرده، پس تلاش کنید از این فرصت به خوبی استفاده نمایید.

سرپرست حجاج ایرانی با بیان اینکه زائران جمهوری اسلامی ایران سفیران تشیع و انقلاب اسلامی هستند، گفت: امسال که تعداد خانم‌ها از آقایان بیشتر است، بانوان با عفاف و حجابشان میراث‌دار ارزش های والای انقلاب اسلامی باشند.

وی تصریح کرد: ما باید به عنوان نمایندگان جمهوری اسلامی ایران پیام‌آور وحدت باشیم، حج محل دعوای شیعه و سنی نیست و حاضرین در حج برادران و خواهران ما هستند.

نماینده ولی‌فقیه در پایان اظهارات خود به زائران تأکید کرد: پذیرای پیشنهادات و نقدهای شما هستیم و شما می توانید از طریق سایت، نامه یا دفتر آنها را به ما منتقل کنید.

علیرضا رشیدیان رئیس سازمان حج و زیارت دیگر سخنران همایش آموزشی توجیهی زائران استان تهران بود که از حضور بیش از ۴۰ هزار نفر از بانوان در حج تمتع ۹۸ خبر داد.

وی با اشاره به اینکه حدود ۳۰ هزار نفر از زائران نیز آقا هستند، خطاب به آنها گفت:‌ ما در حج در یک فضای فشرده با دیگر حجاج کشورها در تعامل هستیم و از آ‌نجا که ما نماینده یک ملت بزرگ هستیم، باید این جایگاه را شناخته و در تعاملاتمان با دیگر حجاج آن را رعایت کنیم.

رئیس سازمان حج وزیارت ادامه داد: با توجه به سیاست‌های انقباضی که در خصوص سفر حج امسال در پیش گرفتیم، تلاش شد تا در برخی موارد صرفه‌جویی‌ صورت گیرد و بنابراین هزینه حج تمتع ۹۸ با توجه به خدماتی که کاروان‌ها به زائران ارائه می‌دهند از ۲۱ تا ۲۸ میلیون تومان است.

وی به تلاش های صورت گرفته در حوزه مسکن اشاره کرد و گفت: در مکه مکرمه هتل‌ها وضعیت بهتری دارند اما در مدینه به دلیل عدم ساخت و ساز با کمبود هتل مواجه بودیم و به دلیل مشکلات اجاره‌ای که در این شهر داشتیم مدت زمان اقامت زائران در مدینه شش روز و پنج شب محاسبه شده است که از طریق کاروان‌ها به زائران اعلام می‌شود.

رئیس سازمان حج و زیارت با بیان اینکه تلاش کرده ایم این سفر را بین ۲۸ تا ۳۵ روز مدیریت کنیم، گفت: حضور زائران در جلسات آموزشی کاروان‌ بسیار اهمیت دارد و این جلسات باعث هماهنگ شدن کاروان می‌شود.

وی با بیان اینکه بیشتر زائران بیمار دارای مشکلات قند خون و فشار خون هستند، تصریح کرد: برنامه غذایی متناسب با این زائران در نظر گرفته شده و طبخ غذا در این آشپزخانه‌ها به صورت متمرکز انجام می‌شود.

وی افزود: همچنین قرار بود با مذاکراتی که با طرف سعودی صورت گرفته بود، انگشت‌انگاری از زائران در ایران انجام شود اما امسال نیز به دلیل آماده نبودن برخی موضوعات، انگشت‌نگاری از زائران در عربستان انجام می‌شود از همین رو ما از زئران می‌خواهیم در این زمینه سعه صدر داشته باشند.

سردار حسن مهری رئیس پلیس فرودگاه‌های کشور نیز در این همایش که در سالن ۱۲ هزار نفری مجموعه ورزشی آزادی برگزار شد با اشاره به اقدامات نیروی انتظامی درخصوص حج تمتع امسال گفت: مأموران نیروی انتظامی با حضور در جلسات کاروان‌ها مسائل و موضوعات مورد نظر را ارائه می‌کنند و این اقدامات به منظور صیانت از مردم کشورمان در عربستان است.

وی توصیه هایی به زائرانی که اعتیاد دارند، ارائه کرد و با تاکید بر اینکه طبق قانون، حمل انواع مواد مخدر به کشور عربستان ممنوع است، گفت: چنانچه فردی در این زمینه بازداشت شود علاوه بر دستگیری و صدور پرونده قضایی از سفر حج نیز محروم می‌شود.

وی افزود: زائران داروهای گیاهی را که به مواد مخدر شباهت دارند نباید با خود به کشور عربستان حمل کنند و لیست داروهای ممنوعه نیز از طریق مدیران کاروان به زائران اعلام خواهد شد.

برپایه این گزارش، دراین همایش آقای سیدعباس حسینی مدیرحج و زیارت استان تهران نیز توصیه هایی به زائران در حوزه مسئولیت خود بیان کرد و در پایان، اعمال حج تمتع با توضیحات حجت الاسلام والمسلمین سید عبدالفتاح نواب رئیس دبیرخانه شورای عالی حوزه های علمیه به صورت نمادین اجرا کردند.

سه روز آخر شعبان را از دست ندهیم!


عقیق:درب‌های یکی از بزرگترین مهمانی‌های سالانه به روی ما باز شده، ماه مبارک رمضان؛ مهمانی بی‌نظیری که میزبان آن، خداست و خودش قرار است از ما پذیرایی کند. ما هم نباید بدون آمادگی پا در این ضیافت بزرگ بگذاریم. پس هرچه زودتر باید اقدام کنیم و آماده شرکت در مهمانی خدا شویم.

ظرفیت خود را افزایش دهیم

ماه مبارک رمضان به راستی ماه مهمانی خدا و ضیافت الله است. پیامبر و ائمه(علیهم‌السلام) برای ورود به این ماه یکسری دستورالعمل ذکر کرده‌اند. دستوراتی که قلب و جان انسان را آماده این ماه می‌کند و به او امکان بهره بیشتر از این ماه خدا می‌دهد. ماهی که بهار قرآن است و قرآن در آن نازل شده، ماهی که بر تمام ماه‌ها فضیلت و برتری دارد و ماهی که خداوند در آن ماه افراد زیادی را از آتش جهنم نجات می‌دهد.

بهره‌مندی از نعمت‌های ماه رمضان نیازمند آمادگی و ظرفیت است. هر اندازه که این ظرفیت انسان بالاتر و بیشتر باشد؛ فرد بهره بیشتری را خواهد برد و از سفره الهی بهرمندتر می‌شود. از این روست که دستورات مهمی برای روزهای آخر ماه شعبان ذکر شده، روزهایی که نقش مهمی در بالا رفتن ظرفیت ما دارند و آخرین مهلت ممکن نیز به حساب می‌آیند. به وسیله این بالا رفتن ظرفیت‌هاست که بهره بیشتری از مهمانی خدا نصیب انسان می‌شود و قلب صفای لازم را برای ورود به ماه رمضان پیدا می‌کند.

امام صادق(علیه السلام) فرمود: هر کس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بدارد و آن را به ماه رمضان وصل کند؛ خداوند برایش ثواب دو ماه روزه‌داری را می‌نویسد.» (من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۹۴)

ذکر و دستورالعملی از امام رضا(علیه‌السلام)

آنقدر کسب آمادگی برای ورود به ماه رمضان اهمیت دارد که دستورالعمل‌های خاصی برای روزهای آخر ماه شعبان ذکر شده و ائمه به این موضوع توجه بسیار ویژه‌ای داشته‌اند. اباصلت می‌گوید در آخرین جمعه از ماه شعبان خدمت امام رضا(علیه السلام) رسیدم و حضرت به من فرمود: ای اباصلت بیشتر ماه شعبان گذشته و این آخرین جمعه ماه است. پس در روزهای باقی مانده به جبران کم‌کاری‌هایت بپرداز. به آنچه وظیفه توست عمل کن و از کارهایی که به تو مربوط نیست؛ دوری نما. زیاد اهل دعا، استغفار و قرآن باش و به درگاه الهی از گناهانت توبه کن که ماه خدا به سویت می‌آید. 

در ادامه حضرت خواسته‌اند که اباصلت به ادای امانت‌ها، پاک کردن قلب از کینه‌ها، جدا شدن از گناهان، کسب تقوای الهی و توکل بر او بپردازد. در انتها امام هشتم ذکری را به اباصلت آموزش دادند که جان را از آلایش‌ها پاک کند. حضرت فرمودند: در باقی مانده این ماه، زیاد بگو: اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ‏ لَنَا فِیمَا مَضَى مِنْ شَعْبَانَ- فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِی‏ مِنْه‏؛ یعنی: خداوندا اگر مرا در روزهای گذشته ماه شعبان نیامرزیده‌ای در این روزهای باقی مانده ببخش.»(وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۳۰۱ )

به هر حال دنیا با همه رنگ‌های فریبنده‌اش، ما را به غفلت انداخته و رنگ و بوی الهی را از ما گرفته است. باید قبل از ورود به مهمانی خدا، آن رنگ الهی را بازیابی کنیم و آمادگی لازم را برای شرکت در این ماه بزرگ به دست آوریم. دلی که مملو از کینه باشد؛ زبانی همراه با غیبت را به دنبال خواهد داشت و فردی که در ماه رمضان به گناه بیفتد و تقوا را رعایت نکند؛ کجا شرط مهمانی را ادا کرده است؟! برای آنکه ما در ماه رمضان تجربه یک ماه صافی و صفا را داشته باشیم باید از روزهایی قبل از شروع این ماه بزرگ، خود را آماده کنیم و این دستورات امام رضا(علیه السلام) برای این موضوع است.

ای اباصلت بیشتر ماه شعبان گذشته و این آخرین جمعه ماه است. پس در روزهای باقی مانده به جبران کم‌کاری‌هایت بپرداز. به آنچه وظیفه توست عمل کن و از کارهایی که به تو مربوط نیست؛ دوری نما. زیاد اهل دعا، استغفار و قرآن باش و به درگاه الهی از گناهانت توبه کن که ماه خدا به سویت می‌آید

دستوری خاص برای سه روز پایانی

در حدیثی دیگر امام صادق(علیه السلام) راهکار الهی بخصوصی را برای کسب آمادگی ورود به ماه رمضان بیان داشتند. راهکاری که برای سه روز پایانی ماه شعبان است و ثواب بسیار زیادی دارد. حضرت فرمودند: «مَنْ صَامَ ثَلَاثَهَ أَیَّامٍ مِنْ آخِرِ شَعْبَانَ‏ وَ وَصَلَهَا بِشَهْرِ رَمَضَانَ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ صَوْمَ شَهْرَیْنِ مُتَتَابِعَیْن‏؛ هر کس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بدارد و آن را به ماه رمضان وصل کند؛ خداوند برایش ثواب دو ماه روزه‌داری را می‌نویسد.» (من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۹۴)

در این حدیث امام ششم ما شیعیان، سه روز روزه گرفتن قبل از ماه رمضان را برابر یک ماه ثواب روزه‌داری ذکر کرده‌اند. سه روزی که می‌تواند به نیت قضا باشد یا به نیت روزه مستحب. این روزه‌ها انسان را در حال و هوای ماه مبارک قرار می‌دهد و باعث می‌شود انسان با یک شوق و شعف وارد ماه رمضان شود. از این روست که کلاً برای روزه در ماه شعبان توصیه‌های زیادی شده و سیره پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بوده است.

علاوه بر این ثواب ویژه، روزه‌داری در ماه شعبان راهی برای رسیدن به بهشت الهی و ارتقای درجه شمرده شده است. مثلاً پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمودند: «مَنْ‏ صَامَ‏ ثَلَاثَهَ أَیَّامٍ‏ مِنْ‏ شَعْبَانَ‏ رَفَعَ لَهُ سَبْعِینَ دَرَجَهً فِی الْجِنَانِ مِنْ دُرٍّ وَ یَاقُوتٍ؛ کسی که سه روز از روزهای ماه شعبان را روزه بگیرد؛ هفتاد درجه در بهشت از درّ و یاقوت ارتقاء می‌‎یابد.»(ثواب الاعمال، ص۶۲) و امام رضا(علیه‌السلام) نیز درباره آن فرمودند: «مَنْ صَامَ مِنْ شَعْبَانَ یَوْماً وَاحِداً ابْتِغَاءَ ثَوَابِ اللَّهِ دَخَلَ الْجَنَّهَ؛ کسی که یک روز از ماه شعبان را برای رسیدن به پاداش خداوند روزه بگیرد؛ به بهشت وارد می‌شود.»(خصال،ج۲، ص۵۸۲) پس کسی که روزهای پایانی این ماه را روزه بدارد به پاداش ویژه و چندگانه‌ای رسیده است؛ ضمن آنکه آمادگی خوبی برای ورود به ماه خدا پیدا کرده است.

نکته پایانی

حیف است که ماه‌های رمضان یکی پس از دیگری بیایند و ما بهره کمی را از آن لحظات ببریم. گاهی ماه مهمانی خدا به نیمه می‌رسد و ما تازه متوجه ورود و رفتن این ماه بزرگ می‌شویم. ماهی که به سرعت به پایان خود می‌رسد. در این ماه شب قدر وجود دارد که سرگذشت انسان را رقم می‌زند. حیف است که بدون آمادگی و آلوده از گناهان وارد روزها، شب‌ها و سحرهای پرفیض ماه مبارک رمضان شویم.

گلچین سخنرانی های حجت الاسلام دکتر رفیعی


عقیق:گلچین سخنرانی های حجت الاسلام دکتر رفیعی

 

 

ازدواج جوانان

دریافت

مال حلال

دریافت

اطلاع داشتن امام زمان(عج) از احوال ما

دریافت

خلوص نیت

دریافت

کفایت امور

دریافت

برکات لقمه حلال

دریافت

برای چه کسانی دعا کنیم

دریافت

آثار شهوت پرستی

دریافت

جوانان را ازدواج دهید

دریافت

پنج خصلت در زندگی

دریافت

نشاط و سعادت

دریافت

 

آغاز طرح بزرگ ماه بخشندگی/ گام بلند هیئت ها برای تامین وسایل زندگی سیل زدگان


عقیق: در ایام میلاد حضرت رقیه سلام الله علیها و در آستانه ماه مبارک رمضان طرح بزرگ “ماه بخشندگی ” به منظور تامین وسایل زندگی هموطنان سیل زده کلید خورد.

در این طرح که با مشارکت موسسه خیریه حضرت رقیه سلام الله علیها و موسسه فرهنگی عقیق در ماه مبارک رمضان اجرا خواهد شد ، قرار است هیئت های سراسر کشور سهمی را در تامین وسایل زندگی مردم سیل زده کشورمان داشته باشند.

این موسسه خیریه با سرلوحه قرار دادن حمایت از کالای ایرانی و شعار امسال رهبر انقلاب یعنی رونق تولید ، ضمن ارتباط با بسیاری از کارخانجات و تولید کننده های برتر کشور توان تامین ۱۷ قلم اسباب زندگی اعم از یخچال و فریزر ، اجاق گاز ، فرش ، جاروبرقی ، تلویزیون و غیره را دارد.

جزئیات اجرا و نحوه مشارکت هیئت ها در این طرح بزرگ به زودی در یک نشست خبری اعلام خواهد شد.

دردسرهایی که بعد از مرگ آغاز می شود!


عقیق:هیچوقت به این موضوع فکر کرده اید که برگزاری مراسم ترحیم و ختم چقدر هزینه دارد؟ هزینه غسل، سنگ قبر معمولی، مداح و اکو، مسجد، نماز میت، اعلامیه ترحیم،‌ پارچه اعلام همدردی همه از هزینه‌های هنگفتِ مردن است که برای ورثه دردسرهای زیادی دارد. امروزه شاید بتوان گفت که مراسم تدفین از مراسم عروسی پر هزینه تر شده، که این هزینه ها مصیبت خانواده عزادار را دو چندان کرده است.

تسلیت و تعزیت، سنتی عمومی در میان همه ملل جهان است. تسلی دادن به معنای آرامش بخشیدن به شخص مصیبت‌زده است، که باعث کم شدن اندکی از فشار مصیبت و فقدان از دست دادن عزیزی می شود .

مراسم ختم از جمله رسومات پسندیده و حکیمانه در شرع مقدس اسلام است و در منابع دینی سفارش زیادی به شرکت در مراسم تشییع اموات و دلداری به بازماندگان شده است. اما در این زمان، این آیین پسندیده که جهت تسلیت به بستگان متوفی، می باشد؛ تبدیل به غم و اندوه مضاعف، و آلوده به منکراتی شده و از جهاتی از مبانی اسلام فاصله گرفته است. 
 

البته بر این هزینه ها، هزینه پخت و پز برای میهمان هایی که به خیال خود برای تسلی دادن چند روزی را در خانه متوفی سکنی می گزینند اضافه کنید!
بدین ترتیب خانواده‌ی مصیبت زده ی داغدار، هم باید داغ عزیز از دست رفته‌ خود را تحمل کرده و هم چند روزی برای تسلی دهندگان غذا تهیه کنند! که از نظر آموزه‌های اسلام، تحمیل هزینه پذیرایی از مردم بر مصیبت‌زده، از سنت‌های غیرعقلانی است.

آیا غذا خوردن در منزل صاحب مصیبت حرام است یا نه؟ در پاسخ باید گفت: برخی از فقیهان شیعی به دلیل برخی از روایات، می‌گویند: غذا خوردن در منزل متوفی در سه روز اول فوت متوفی، کراهت دارد و یا حداکثر خوردنش اشکال دارد.

 

رسم ایران قدیم برای شرکت در مجلس ختم

جا دارد به سنت خوبی که در برخی از مناطق کشور مرسوم بوده و شایسته است در همه جا گسترش یابد اشاره کنیم.
رسم قدیم ایران نیز چنین بوده است که تا هفت روز از خانه صاحب عزا دودی بلند نمی شده و بستگان و همسایگان برای آنها غذا می بردند و اجازه می دادند آنها در خلوت و آرامش به دلتنگی و عزاداری خود برسند . 

در این صورت اگر می خواهید طبق رسوم گذشته برخورد کنید و این برخورد را مناسب می دانید یکی از بهترین کارها کمک به صاحبان عزا در پذیرایی و یا ارسال مبلغی به عنوان کمک برای برگزاری مراسم است جالب است بدانید این آیین همچنان در میان اقوام لر و بختیاری ایران مرسوم است.

سابقاً در منطقه گیلان معمول بود که اگر شخصی فوت می کرد؛ به خلاف روش و سنتی که در سایر مناطق ایران متداول است برای مدت یک هفته تمام تسهیلات زندگی را برای بازماندگان متوفی تدارک می‌دیدند تا صاحب عزا مزاحمتی جهت مجالس ترحیم احساس نکند، بدین ترتیب که همسایگان و بستگان متوفی  هر روز شام و ناهار تهیه کرده و به خانه عزادار می‌فرستادند و از تسلیت گویندگان و عزاداران پذیرایی می‌کردند و به صاحبان عزا علاوه بر رنج از دست دادن عزیز خود، رنج پذیرائی از مهمانان که معمولاً کم هم نبودند اضافه نمی‌شد.

بدین‌ترتیب مدت یک هفته در خانه صاحبان عزا و داغدیدگان، به اصطلاح محلی برنجی خیس نمی‌شد و دودی از آشپزخانه آنها بلند نمی شد .

 زمانی که جناب جعفر طیار در جنگ موته به شهادت رسید. پیامبر اکرم از حضرت فاطمه(علیهاالسلام) خواست که به نزد اسماء، همسر جعفر و خانواده‌اش برود و سه روز برایشان غذا تهیه کند، بعد از این دستور پیامبر، میان مسلمانان رسم شد که وقتی کسی دچار مصیبت می‌شد همسایگان و خویشان او سه روز برایش غذا تهیه کرده و می‌بردند.

 

آداب و رسوم کنونی برخی شهرهای ایران

از آداب و رسوم مردم شهرستان «اهر» در ختم اموات این است که همسایگان، اهل فامیل و آشنایان، سه روز مخارج عزاداری را تقبّل می کنند و کمک حال فرد صاحب عزا می شوند. زنان نیز برای فرد مصیبت دیده، مواد غذایی از جمله خرما، تخم مرغ و کره و کلّه قند تهیه می کنند و برای صاحب عزا، می آورند.

در کرمان شرکت کنندگان در مجلس هفتم برای صاحبان عزا به رسم احترام و برای کمک در تأمین مخارج مراسم، کله قند و چای می بردند. به نوشته پورکریم ترکمن های اینجه برون یک روز پس از خاکسپاری هدایایی چون کله قند و پارچه و برّه برای صاحبان عزا می بردند.

در کردستان از مهمانان در مسجد و خانه فقط با آب خنک پذیرایی می کنند و دعوت از آنان برای صرف غذا معمول نیست. قبلاً در کردستان مرسوم بود که روز سوم خانواده میت به زنانی که بر سر مزار حضور داشتند، کلوچه می دادند. به نوشته پورکریم ترکمن ها از مهمانان با آبگوشتی به نام «اللّه یُلی» در روز سوم و پنجم پذیرایی می کردند.

در میان کُردها به پیروی از سنّت پیامبر، وابستگان دورتر میّت یا همسایگان او، خانواده متوفی و اقوام نزدیک او را برای صرف غذا دعوت می کنند یا به خانه متوفی غذا می فرستند.

 سنت پیامبر و اهل بیت(علیهم السلام) در مجالس ترحیم

وقتی به تاریخ و فرمایشات پیامبر اکرم و اهل بیت مراجعه می کنیم، سنت غنی اسلام را مخالف این فرهنگ جاافتاده در کشور خود می بینیم!

امام صادق(علیه السلام) در مجلس عزاداری وارد شده و خطاب به آنان اظهار داشتند: پروردگار، مصیبت وارد شده بر شما را جبران فرماید، به جبران صبر و تحملتان، پاداش خوبی به شما دهد و شخص متوفی را نیز در سایه رحمت خویش قرار دهد. سپس از مجلس خارج شدند. (۱) 

در این صورت اگر می خواهید طبق رسوم گذشته برخورد کنید و این برخورد را مناسب می دانید یکی از بهترین کارها کمک به صاحبان عزا در پذیرایی و یا ارسال مبلغی به عنوان کمک برای برگزاری مراسم است جالب است بدانید این آیین همچنان در میان اقوام لر و بختیاری ایران مرسوم است.

این روایت بیانگر آن است که باید مراسم ترحیم را به سادگی برگزار کرد و اقوام و دوستان به ابراز همدردی با صاحبان عزا بسنده کنند و نباید اجازه دهند که در کنار آنها بودن به سبب تسلی دادن، صاحب عزا برای پذیرایی از آنها دچار تکلف و دردسر شود، بلکه باید تلاش کنند که در این مدت، این خانواده‌ها حتی دغدغه طعام خویش را نیز نداشته باشند و خود اطرافیان و بستگان متکفل تهیه غذا برای مصیبت زده شوند.

امام صادق(علیه السلام) در روایت دیگری می‌فرماید: الاکل عند اهل المصیبه من عمل الجاهلیه و السنه البعث الیهم بالطعام؛ غذا خوردن نزد مصیبت زدگان و با خرج آنان، از رفتارهای جاهلیت است و سنت پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرستادن غذا برای مصیبت‌زدگان است.(۲)    

براساس حدیث فوق، به یک واقعه تاریخی اشاره می کنیم. پس از شهادت جعفر طیار، پیامبر اکرم دستور داد سه روز به خانه جعفر غذا بفرستند تا خانواده‌اش جز مصیبت از دست دادن جعفر، دغدغه دیگری نداشته باشند. براساس سنت پیامبر، اگر حتی صاحبان عزا دیگران را برای غذا خوردن در خانه متوفی دعوت کنند؛ شایسته نیست بروند. زیرا غذا خوردن نزد اهل مصیبت زده و در منزلشان از اعمال مردم قبل از ظهور اسلام بوده است.

همچنین در حدیثی آمده: زمانی که جناب جعفر طیار در جنگ موته به شهادت رسید. پیامبر اکرم از حضرت فاطمه(علیهاالسلام) خواست که به نزد اسماء، همسر جعفر و خانواده‌اش برود و سه روز برایشان غذا تهیه کند، بعد از این دستور پیامبر، میان مسلمانان رسم شد که وقتی کسی دچار مصیبت می‌شد همسایگان و خویشان او سه روز برایش غذا تهیه کرده و می‌بردند.(۳)  

امام صادق(علیه السلام) می‌فرماید: «سزاوار است همسایگان مصیبت دیده، به جای او سه روز اطعام کنند.» اما امروزه وقتی فردی از دنیا می‌رود؛ نه تنها خویشان، خانواده‌ی متوفی را اطعام نمی‌کنند؛ بلکه خانواده‌ی متوفی مجبور هستند سه روز به دیگران غذا بدهند!

 نظر علما و مراجع

در توضیح المسائل مراجع عظام نیز چنین آمده است: بعد از دفن، مستحب است صاحبان عزا را سر سلامتی دهند ولی اگر مدتی گذشته است که به واسطه سرسلامتی دادن مصیبت، یادشان می‌آید، ترک آن بهتر است و نیز مستحب است تا سه روز برای اهل خانه میت غذا بفرستند و غذا خوردن نزد آنان و در منزلشان مکروه است.

اکنون این سؤال پیش می‌آید که: آیا غذا خوردن در منزل صاحب مصیبت حرام است یا نه؟ در پاسخ باید گفت: برخی از فقیهان شیعی به دلیل برخی از روایات، می‌گویند: غذا خوردن در منزل متوفی در سه روز اول فوت متوفی، کراهت دارد و یا حداکثر خوردنش اشکال دارد.


پی نوشت:
۱- وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۲۱۸٫
۲- من لایحضره الفقیه، ج ۱، ص ۱۸۲٫
۳- من لایحضره الفقیه، ج ۱ ص ۴۸، سنن سنن الترمذی، ج ۳، ص ۳۲۳٫

فتنه‌ای که دامن همه مردم را خواهد گرفت


عقیق:امر به معروف و نهی از منکر هم مانند هر دستور و امر واجب دیگری شرایطی دارد. همان طور که نماز، روزه، جهاد، کمک به نیازمندان، سفر کردن، غذا خوردن و سایر اعمال و رفتارها در قالب سبک زندگی دینی تعریف مشخصی داشته و آداب و شرایط به خصوصی دارد، امر به معروف و نهی از منکر هم دارای قاعده، اصول و دستورالعملی است که اگر رعایت نشود، نه‌تنها فرد آمر به معروف و ناهی از منکر به نتیجه مطلوب خود نخواهد رسید، بلکه در قاعده اسلامی نیز عمل او دارای اشکال خواهد بود.

در گفت‌وگویی که با دکتر طاهره همیز، استاد حوزه و دانشگاه و کارشناس دینی، در زمینه امر به معروف و نهی از منکر انجام دادیم، بخش‌هایی از این آموزه دینی و فریضه الهی را مورد بررسی قرار داده تا بدانیم آثار و عواقب فراموش کردن و نادیده گرفتن این امر واجب در زندگی فردی و جمعی ما مشخص شود. آن طور که این استاد حوزه و دانشگاه توضیح می‌دهد، اگر مردم نسبت به گناه و خطایی در جامعه بی‌توجه باشند، آسیب و پیامد آن زندگی همه را مختل می‌کند. چه مسئولان مرتکب خطا شوند و چه مردم عادی، در هر صورت امر به معروف و نهی از منکر باید با شرایط و ویژگی‌های آن صورت بگیرد. در غیر این صورت کسی نمی‌تواند در مقابل پیامدهای ترویج منکر اعتراض کند. چون ترک این مسئولیت فتنه‌ای راه می‌اندازد و همه مردم را درگیر خواهد کرد.

در آموزه‌های دینی در مورد امر به معروف و نهی از منکر بسیار توصیه و تأکید شده است. دلیل این همه تأکید و تذکر درباره این مسئولیت چیست؟ درواقع می‌خواهیم بدانیم فراموش کردن و انجام ندادن امر به معروف و نهی از منکر چه عواقبی در پی دارد؟

خداوند در آیه ۲۵ سوره انفال به طور مشخص و به صراحت به عواقب شوم و دامن‌گیر ترک امر به معروف و نهی از منکر اشاره فرموده است: «وَاتَّقُوا فِتْنَهً لَا تُصِیبَنَّ الَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْکُمْ خَاصَّهً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ؛ و بترسید از بلایی که چون آید تنها مخصوص ستمکاران شما نباشد (بلکه ظالمان و مظلومان همه را فراگیرد) و بدانید که عقاب خدا بسیار سخت است.» این آیه نسبت به فتنه‌ای بزرگ هشدار می‌دهد که اگر در حوزه سیاست و اجتماع به وظایف خود عمل نکنیم، بلایی بزرگ دامن همه ما را خواهد گرفت.

تقدم مسئولان بر مردم

زمینه‌های امر به معروف و نهی از منکر در جامعه ما بیشتر در زمینه‌های اقتصادی مانند پول‌شویی، ربا، اختلاس و برداشت‌های به ناحق از بیت‌المال صورت می‌گیرد. البته در کنار این موارد شاهد گسترش بدحجابی و همچنین بداخلاقی‌های سیاسی و اجتماعی هم هستیم. در این شرایط به نظر می‌رسد مسئولان جامعه بیشتر از عامه مردم باید عامل امر به معروف و نهی از منکر و در معرض این فریضه الهی باشند.

درست است. امر به معروف و نهی از منکر بیش از همه بر عهده مسئولان جامعه اسلامی قرار دارد. تا زمانی که مسئولان خودشان عامل به معروف بوده و از انواع منکرات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی پرهیز نداشته باشند نمی‌توان انتظار داشت اساس جامعه بر پایه عدل و حق قرار بگیرد.

قطره آبی در برابر دریا

آیا در شرایطی که گروهی از مسئولان جامعه، عامل به معروف نبوده و از منکر پرهیز نداشته باشند، می‌توان از مردم عادی انتظار عامل بودن به امر به معروف و نهی از منکر را داشت؟

باید توجه شود که هر کسی، به تنهایی، در برابر خدای یکتا مسئول است و باید در دادگاه عدل الهی پاسخگو باشد. درست است که مسئولیت مسئولان و حاکمان بیشتر از افرادی است که مسئولیت سنگین اجتماعی و سیاسی را بر عهده ندارند، اما این مطلب به آن معنا نیست که مردم عادی بتوانند از مسئولیت خودسر باز بزنند. چنانکه امر به معروف و نهی از منکر مسئولیتی بر عهده تمام افراد جامعه است. هر فردی در عین حال که باید عامل به معروف بوده و از منکر دوری کند، باید وظیفه امر به معروف و نهی از منکر را انجام دهد، حتی اگر گروهی از مسئولان و صاحبان قدرت در جامعه مرتکب خطا و گناهان اقتصادی و فرهنگی شوند.

اهمیت این فریضه الهی به اندازه‌ای است که حضرت امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام درباره آن می‌فرمایند: «و ما اعمال البر کلها و الجهاد فی سبیل‌الله عند الامر بالمعروف و النهی عن المنکر الا کنفثه فی بحر لجی؛ تمام کارهای نیک و حتی جهاد در راه خدا، در مقابل امر به معروف و نهی از منکر به اندازه قطره آبی در مقابل دریایی پهناور بیش نیست.» حتی در بیان دیگری، قوام شریعت را در گروه انجام این عمل دانسته و می‌فرمایند: «قوام الشریعه الامر بالمعروف و النهی عن المنکر و إقامه الحدود؛ قوام شریعت به امر به معروف و نهی از منکر و رعایت حدود الهی است.»

پیامدهای ترک امر به معروف و نهی از منکر

چرا ترک کردن این امر الهی دامن همه مردم، اعم از گناهکار و بی‌گناه، را می‌گیرد و همه با هم به بلای ترک آن دچار می‌شوند؟

این مسئولیت امر عظیمی است که ترک کردن آن مانند همان مثال مشهور است که شخصی در کشتی نشسته بود و جای خودش را سوراخ می‌کرد. اگر بقیه مردم او را از این کار نهی نمی‌کردند، همه آن‌ها غرق می‌شدند. چون عملی که او مرتکب می‌شود بلای جان همه می‌شد و نهی نکردن دیگران، حتی اگر همه بی‌گناه بودند، آن‌ها را به مصیبت دچار می‌کرد.

مصداق امر به معروف و نهی از منکر هم این گونه است. اگر مردم نسبت به گناه و خطایی در جامعه بی‌توجه باشند، آسیب و پیامد آن زندگی همه را مختل می‌کند. چه مسئولان مرتکب خطا شوند و چه مردم عادی، در هر صورت امر به معروف و نهی از منکر باید با شرایط و ویژگی‌های آن صورت بگیرد. در غیر این صورت کسی نمی‌تواند در مقابل پیامدهای ترویج منکر اعتراض کند. چون ترک این مسئولیت فتنه‌ای راه می‌اندازد و همه مردم را درگیر خواهد کرد.

به هر حال امر به معروف و نهی از منکر مسئولیتی بر عهده انبیای الهی بود. آیا ما هم در این مسئولیت با پیامبران خدا شریک هستیم؟

درست است که این مسئولیت را خداوند بر عهده انبیای الهی علیهم السلام گذاشته بود، اما ما هم با انجام این فریضه اعلام می‌کنیم که در انجام آن با پیامبران شریک هستیم و راه آن‌ها را ادامه می‌دهیم. در ابتدای آفرینش که حضرت آدم علیه السلام خلق شد و شیطان از امر خداوند سرپیچی کرده و به آن حضرت سجده نکرد، دو جبهه حق و باطل شکل گرفت. در جبهه حق پیامبران و اولیای الهی قرار گرفته و در جبهه باطل شیطان و اولیای او. هر کسی از ما که مسیر پیامبران و اولیای خدا را برود، طبیعتاً در جبهه حق قرار می‌گیرد و در غیر این صورت در گروه باطل و اولیای شیطان قرار می‌گیرد.

انجام دادن یا ندادن امر به معروف و نهی از منکر هم جبهه ما را تعیین کرده و مشخص می‌کند که در کدام گروه قرار داریم. چون این عملی است که همان طور که در سؤال اشاره کردید، بر عهده انبیای خدا علیهم السلام بوده و ما با پیروی از ایشان، گرایش و جایگاه خود را در نظام آفرینش تعیین خواهیم کرد.

آرامش را از جبهه باطل بگیریم

گاهی این پرسش مطرح می‌شود که احتمال می‌دهیم امر به معروف و نهی از منکر تأثیر آنی و فوری نداشته باشد. در این صورت آیا باز هم به این کار اقدام کرد؟

در این مورد خوب است به عمل انبیا و اولیای الهی توجه کنیم. در قیام امام حسین علیه السلام مشاهده می‌کنیم که هرچند آن حضرت به شهادت رسیدند، هرچند که خانواده ایشان به اسارت گرفته شدند، هرچند پیروزی ظاهری نداشتند اما حداقل اثر این قیام آن بود که آرامش را از گروه باطل گرفت. حداقل دستگاه یزید و یزیدیان با برخوردی جدی و محکم مواجه شدند که حاضر شد جان خود و نزدیکان و عزیزانش را بدهد اما به حرف باطل آن‌ها سرسپرده نشود.

شرایط امر به معروف و نهی از منکر

گاهی افراد اجازه و فرصت امر به معروف و نهی از منکر را به دیگران نمی‌دهند. به این معنی که آن‌قدر تصور درست بودن منش و روش و اعتقادهای خودشان را دارند که وقتی فرد مؤمن و آشنا با احکام و اصول دینی قصد راهنمایی او را دارد، فوراً جبهه گرفته و به هیچ وجه راضی نمی‌شوند از عقیده و روش خلاف و گناه خود دست بردارند. در مقابل این نوع افراد چه باید کرد؟ آیا مردم عادی می‌توانند در برابر این عده به زور متوسل شده و با اجبار و مشاجره امر به معروف و نهی از منکر کنند؟

دین اسلام برای هر یک از اعمال و رفتار ما دستورالعمل‌های ویژه‌ای دارد که امر به معروف و نهی از منکر از آن مستثنا نیست. در کتاب مصباح الشریعه نوشته شده پیغمبر اسلام صلی‌الله علیه و آله فرمودند: «امر کن به معروف و نهى کن از منکر و صبر کن به آنچه از ناملایمات به تو مى‏رسد. در انجام این وظیفه مهم تا می‌توانى استقامت داشته باش، به قدری که وقتی با افرادى که حرص شدید به دنیا و زینت‏هاى دنیوى بودند برخورد کردی و دیدی که پیروى سخت از هوى و هوس کرده و در عین حال مغرور و فریفته آراء و افکار خود باشند، در این صورت این وظیفه از عهده تو ساقط شده و بر تو است که متوجه اصلاح امور و تهذیب نفس خودت باشی و از امر به معروف و دعوت و نصیحت و موعظه خوددارى کنى.»

ویژگی‌های آمر به معروف و ناهی از منکر

در این حدیث، شرایطی برای فرد از لحاظ عقلی و اخلاقی، علاوه بر شرایط فقهی، تعیین شده که اگر دارای آن شرایط بود می‌تواند اقدام به امر به معروف و نهی از منکر کند، اما اگر دارای چنین صفات و خصلت‌هایی نبود باید از این کار پرهیز کند.

طبق این حدیث اولین ویژگی که فرد باید داشته باشد این است که از مرتبه خیال و تصور گذشته باشد و نفسش بر عقلش تسلط نداشته باشد، درواقع رفتارش بر اساس خیال و گمان نباشد. بلکه به درستی بداند حق و صحیح چیست و باطل کدام است. دوم اینکه اسیر هوس و نفس خودش نباشد، چون در این صورت ممکن است عمل او برای نیتی غیر از خدا باشد. سوم آنکه برای معرفی کردن معروف و عمل پسندیده قصد شیطانی نداشته باشد و چهارم آنکه برای انجام امر به معروف و نهی از منکر نیت پاک الهی داشته و از خدا کمک بخواهد تا در رفتارش خلوص نیت داشته باشد.

ویژگی‌های مخاطب امر به معروف و نهی از منکر

مخاطب این عمل چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟

فردی که مورد امر به معروف و نهی از منکر قرار می‌گیرد هم باید ویژگی‌هایی داشته باشد. آن طور که پیغمبر اکرم صلی‌الله علیه و آله فرموده‌اند، چنین فردی نباید حرص شدید به زندگی دنیایی داشته باشد و مسیر زندگی‌اش طوری نباشد که حاضر نشود هیچ حرف حقی را بشنود. دوم آنکه مخاطب امر به معروف و نهی از منکر هوا و هوس نفسانی نداشته باشد، یعنی اهل هوسرانی نباشد و سوم اینکه چنین شخصی نباید به خودش و خیالات خودش مغرور باشد که تصور کند همه فکر، اعتقاد، اعمال و رفتارش درست است به طوری که برای حرف دیگران هم حرمت و ارزش قائل شود و نظر دیگران را هم بشنود و تحلیل و بررسی کند.

اگر شخصی دارای چنین ویژگی‌هایی بود می‌توان نسبت به امر به معروف و نهی از منکر او اقدام کرد، اما در صورتی که با فردی مواجه شدیم که هیچ یک از این خصلت‌ها را نداشته و به هیچ وجه حاضر به شنیدن پیام حق نشد، به این معنی است که او زمینه‌ای برای دریافت حق ندارد و لازم نیست در برابر چنین فردی انسان تلاش کند و حقایق را در مقابل او ابراز کند.

گفتگو از : مریم مرتضوی

منبع:تسنیم

کتاب «مجید بربری» پرفروش شد


عقیق:کتاب زندگی شهید مدافع حرم مجید قربان خانی همزمان با تشییع پیکر این شهید بزرگوار پرفروش شد.

کتاب «پناه حَرم» زندگی‌نامه داستانی شهید مدافع حرم «مجید قربان خانی» به قلم کبری خدابخش‌دهقی توسط انتشارات دارخوین منتشر شد.

کتاب حاضر، روایتی جذاب و خواندنی از حر زمانه ما، جوان دهه هفتادی، شهید مدافع حرم مجید قربانخانی است.

بخش اول زندگی او، بخش تاریک و خاکستری آن است. او در یافت آباد تهران قهوه خانه دار بوده، و زندگی او سرشار از مواردی است که این جور آدم ها با آن درگیر هستند. از درگیری و دعواهای هر روزه تا به رخ کشیدن آمار قلیانهای قهوه خانه اش.

اما بخش دوم زندگی او، عنایتی است که به او می شود و مسیر زندگی اش عوض می شود و مهر حر مدافعان حرم بر پیشانی او نقش می بندد و او گر چه تک پسر خانواده است و قرار نیست که آنها به سوریه اعزام شوند، ولی عنایت بی بی او را به سوریه می کشاند و می شود مدافع حرم. 

مجید قصه ما گرچه ناراحت خالکوبی های بر بازوهای خویش است، اما سرنوشتش این طور می شود تا در خانطومان از بدنش هیچی برنگردد تا نه نشانی از خودش باشد نه خالکوبی هایش.

قصه مجید بربری، قصه ای از جنس شاهرخ ضرغام حر انقلاب است.

گفتنی است بنا به گفته ناشر تمام تیراژهای این کتاب به طور کامل فروخته شده است و چاپ پنجم کتاب به نمایشگاه رسید.

 

حکم ترک قنوت در نماز جماعت توسط مأموم چیست؟


عقیق:پرسش
در رکعت دوم، اگر امام جماعت مشغول خواندن قنوت شود و ما به هر دلیلی، (عمداً) قنوت نخوانیم، آیا نماز اشکال پیدا می کند؟
پاسخ اجمالی
اگر هنگام قنوت امام، مأموم به رکوع نرود، برخی از مراجع[۱] معتقدند که هم نماز و هم جماعت این شخص صحیح است، ولی برخی دیگر[۲] قائل‌اند، اگرچه نماز این مأموم باطل نمی‌شود، اما جماعتش باطل شده و باید نماز خود را به صورت فرادا ادامه دهد.

ضمائم:
پاسخ دفاتر مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[۳]
حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):
در فرض سؤال، نماز اشکالی ندارد .
حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):
در این صورت جماعتش باطل است و اگر به رکوع نرفته باید نیت فرادا کند و حمد و سوره را خودش بخواند.
حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مد ظله العالی):
جماعت باطل می‌شود.
حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):
مرتکب معصیت شده ولی ضرری به صحت نماز ندارد.
حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):
در صورتی که قبل از امام به رکوع نرود مانعی ندارد.
حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی(مد ظله العالی):
اگر عمداً وارد رکوع نشود نماز وی مانعی ندارد.

پی نوشت:
[۱]. آیت الله خامنه‌ای، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی.
[۲]. آیت الله سیستانی، شبیری زنجانی.
[۳]. استفتا از دفاتر آیات عظام: خامنه‌ای، سیستانی، شبیری زنجانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی (مد ظلهم العالی) توسط سایت اسلام کوئست.

مادر امام زمان(عج) معصوم هستند؟


عقیق:پاسخ اجمالی

از نگاه شیعه فقط انبیا و جانشینان آنها، دارای مقام عصمت مصطلح؛ یعنی منزه بودن از هر گونه سهو و نسیان و عصیان در کل عمر، در مراحل فهم و ابلاغ و اجرای وحى (دین إله) هستند و غیر از آن بزرگواران هیچ کس از چنین مقامی برخودار نیست. گر چه ممکن است برخى دیگر از انسان‏ها نیز به مقام کمال انسانیت بار یافته و بهره‏اى از ولایت الاهى و عصمت نسبى برخوردار گردند. چنانچه برخى امام زادگان مثل حضرت زینب، على بن جعفر الصادق، حضرت معصومه (ع) و برخى علما ی وارسته بدین مقام بار یافته‏اند.

از این رو غیر از حضرت زهرا (ع) که به عنوان “عترت و اهل بیت” معرفى شده‏اند، هیچ یک از مادران ائمه ‏(ع)، از مقام عصمت (به آن معناى عالى) برخوردار نبوده‏اند. به خصوص که برخى از ایشان کنیزکانى بودند که پس از اسارت، به جامعه ی اسلامى راه یافته و فیض راهیابى به بیت وحى و تطهیر در این بیوت و آمادگی برای حمل از معصوم (ع) و تولد معصومی دیگر را تحصیل نموده اند؛ یعنی در بخشى از عمر خود، مسلمان و چه بسا موحّد نبوده‏اند. از جمله این دسته – بنا به نقل تواریخ – مادر امام زمان (عج) است. پس ایشان معصوم به آن معناى مصطلح نبوده و مقام ایشان همسان مقام اهل بیت ‏(ع) نیست، لیکن در خانه ی امام، طهارت و قابلیت لازم براى تولد منجى بشریت (عج) یافته‏اند و در ایام بارورى و حمل و شیردهى و تربیت موعود بشریت از کمال خلوص و طهارت برخوردار بوده‏اند.

پاسخ تفصیلی

“عصمت” در لغت به معناى مصون و محفوظ بودن و در اصطلاح به معناى مصون و محفوظ بودن از خطا و لغزش و گناه است. این مصونیت از خطا و عصیان دو گونه فرض است. الف: مصونیت و معصومیت کلى، در تمامى ادوار عمر (از بد و تولد تا آخر) از تمامى سهو و نسیان و عصیان و خطا در فراگیرى و تعلیم و اجرا ی دین الاهى. این امر تنها در انبیا و ائمه‏ (ع) تحقق یافته و بر تحقق آن در دیگران، (غیر از مَلَک)، دلیلى نداریم.[۱] اما عصمت نسبى، قابل شدت و ضعف و در افراد مختلف، متفاوت و متغیّر است و در امور دین چه بسا پس از تلاش‏ها و ریاضت‏ها و تهجدهاى عدیده تا حدودى فراهم و به واسطه ی همان‏ها حفظ مى‏گردد، بدون این که تضمینى براى حفظ آن تا آخر عمر باشد. از این رو عصمت نسبى را با توجه به شدت و ضعف آن مى‏توان به سایرین نیز نسبت داد. از این حالت در افراد عادى با عنوان “ملکه ی عدالت” یاد مى‏شود؛ یعنى شخص به گونه‏اى است که لغزش عمدى و کبیره از او دیده نمى‏شود.

شیعه براى هیچ کس جز انبیا (ع) و اهل بین عصمت و طهارت (حضرت زهرا و ۱۲ امام‏) عصمت کلیه را قایل نیست. در عین این که کمال احترام را براى امام زادگان و وابستگان به آن بزرگواران و نیز علمای وارسته و فاضل قایل است و هیچ نسبت گناه یا کار ناپسندى را نسبت به آنان روا نمى‏دارد.

پس نفى عصمت کلیه از سایرین، به معناى نسبت گناه یا تهمت به ایشان نیست.

در مورد مادران ائمه ‏(ع) و خواهران و سایر برادران ایشان نیز چنین است؛ یعنى عصمت به آن معناى عالى، به آنها نسبت داده نمى‏شود، چنان چه نسبت دادن عصیان و طغیان نیز به ایشان مطرود است. در مورد مادران ائمه ‏(ع) از جمله مادر امام زمان (عج)، همین امر جریان دارد؛ زیرا بنا به نقل تواریخ، ایشان امه‏اى (کنیزی) بودند که بنا به نقلى: “ملیکه (صیقل) دختر یشوعا فرزند قیصر روم و مادرش از نوادگان شمعون بن حمون بن صفا، وصى عیسى (ع) بوده و به عنوان اسیر، توسط امام هادى (ع) براى امام حسن عسکرى (ع) خریدارى گردیده است.” و بنا به نقلى دیگر: “کنیزکى در منزل حکیمه بنت على الهادى (ع) بوده که توسط این خواهر به برادرش بخشیده شده است.” و به هر حال بخشى از عمر خویش را مسلمان نبوده و پس از اسارت و ورود به بیت وحى مسلمان شده و تربیت اسلامى یافته و از ارجاس شرک تطهیر گشته و شایستگى همسرى معصوم (ع) و باردارى و تولد معصومى دگر را یافته‏اند. چنان چه سرنوشت برخى دیگر از مادران ائمه ‏(ع) نیز چنین است.[۲]

در عین حال شکى نیست که مادر معصوم بودن، لیاقت و شایستگى وافرى را طالب و خود امتیازى والاست. بلکه طهارت رحم مادران، یکى از امتیازات ائمه ‏(ع) محسوب مى‏گردد. از این رو در زیارت معصومین ‏(ع) شهادت مى‏دهیم که: “خداوند شما را با عنایت خود از اصلاب مطهر منتقل نمود و از ارحام مطهرات پدید آورد به گونه‏اى که پلیدى‏هاى جاهلیت و فتنه‏هاى خودپرستى شما را آلوده نکرد. شما پاک و منزهید، منشأ شما (پدران و مادران شما) نیز پاک و منزهند…”[۳] در زیارتنامه ی مخصوص به ایشان (ع) در سامرا نیز چنین آمده است:

سلام بر مادر امام و به ودیعت گیرنده ی اسرار الاهى و حمل کننده شریف ترین انسان‏ها، سلام بر تو اى راستگوى مورد رضایت… سلام بر تو اى پاکیزه ی پرهیزگار… من شهادت مى‏دهم که تو کفالت امام مهدى (عج) را به خوبى انجام داده و امانت را ادا نموده‏اى… پس خدا از تو خشنود باشد تو را راضى نماید و بهشت را منزل و جایگاه تو نماید، پس این عطایا و اولیت‏ها که خدا به تو عنایت نموده، گواراى وجود باشد.”[۴]

نتیجه این که والده ی حضرت حجت (عج) به آن معنایى که در ۱۴ معصوم ‏(ع) مصطلح است، معصوم نبوده، لکن پس از ورود به خانه ی معصوم (امام حسن عسکرى) از عصمت نسبى برخوردار گشته‏اند، تا قابلیت حمل معصوم (عج) و شیردهى و کفالت او را از آنِ خود نموده و بر سایر زنان شرافت یافته‏اند و براى ائمه ‏(ع) و شیعیان از احترام و جایگاه ویژه‏اى برخوردارند.

منابع و مآخذ:

مصباح یزدى، محمد تقى، معارف قرآن (راه و راهنماشناسى)، ج ۴ و ۵، ص ۲۱۲ – ۱۴۷٫
مصباح یزدى، محمد تقى، آموزش عقاید، ج ۲ و ۱، ص ۲۶۰ – ۲۳۲، درس ۲۴ – ۲۶٫
قمى، شیخ عباس، مفاتیح الجنان.
قمى، شیخ عباس، منتهى الامال، ص ۹۴۰، ۱۰۴۴ – ۱۰۵۰٫

پی نوشت:

[۱] ر.ک: مصباح یزدى، معارف قرآن، ج ۴ و ۵ (راه و راهنماشناسى)، ص ۲۱۲ – ۱۴۷؛ آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۶۰ – ۲۳۲، درس ۲۶ – ۲۴٫

[۲] قمى، شیخ عباس، منتهى الامال، ص ۱۰۵۰ – ۱۰۴۴ و ص ۹۴۰ و… .

[۳] قمى، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، زیارت ائمه ی بقیع (‏ع)، نیز سایر زیارات.

[۴] همان، زیارت والده ی حضرت قائم (عج).

 

1 74 75 76 77 78 139